Alloh taolo marhamat qilib aytadiki: «Ey iymon keltirganlar! Allohga itoat qiling, Payg'ambarga va o'zingizdan bo'lgan ishboshilarga itoat qiling» (Niso surasi 59 oyat).
Ibn Jarir ibn Zayddan u kishi esa otasidan «ishboshilar»ning tafsirida «ular sultonlardir» deb tushuntirganini rivoyat qilgan. (Imom Suyutiy. ad-Dur-rulmansur fit-tafsir bil-mansur. 4 – J. 504 – B. Qohira 2004).
Sa'id ibn Mansur, ibn Abu Shayba, Abd ibn Hamid, ibn Jarir, ibn Munzir va ibn Abu Hotamlar Abu Hurayra roziyallohu anhuning: «ular sizlardan bo'lgan amirlar», deb izoh berganini rivoyat qilishgan. Yana bir lafzida esa «ular qo'mondonlar», deb aytilgan. (Imom Suyutiy. ad-Dur-rulmansur fit-tafsir bil-mansur. 4 – J. 504 – B. Qohira 2004).
Rasululloh sollallohu alayhi va sallam aytdilar: «Musulmon kishi gunohga buyurgan holatidan boshqa paytlarda, suygan va suymagan barcha ishlarda, (rahbarlarga) quloq solib, itoat etishi vojibdir. Gunoh ishga buyurilsa quloq ham solmaydi, itoat ham etmaydi» (Muttafaqun alayh). «Hokimning so'ziga quloq solish va unga itoat qilish har bir musulmonga vojibdir. Hoh uning tabiatiga to'g'ri kelsin yo kelmasin, baribir. Shu sharti bilanki, gunohga buyurmagan bo'lsa bas. Agar hokim gunohga buyursa unga itoat qilish joiz bo'lmaydi. Lekin shunday bo'lsa-da, unga qarshi urush qilish ham joiz emas! Imom Navaviy Muslimning sharhida aytgan: «Faqihlar, ahli hadislar va mutakallimlardan iborat ahli sunnaning jumhuri aytganki: «boshliq fosiqlik, zulm va haq-huquqlarni poymol qilishi bilan mansabidan bo'shatilmaydi, unga qarshi chiqish joiz ham bo'lmaydi. Balki, unga va'z-nasihat qilish, Alloh taolodan qo'rqitish vojib bo'ladi» (Tuhfatul-ahvaziy. 5 – J. 298 — B).
«(Rahbarlariga) bo'lgan itoatdan voz kechgan kimsa, Alloh taologa hujjati bo'lmagan holatida duch keladi» (Imom Muslim rivoyati).
«Fatvolarda aytgan: har bir fuqaro rahbarga itoat qilishga (shar'an) buyurilgandir. Agar (rahbarning amri) shariatga muovfiq bo'lsa bajon-u dil itoat qilinadi. Agar shariatga muvofiq bo'lmaganda unga qarshi isyon ko'tarish katta fasodga olib borish ehtimoli bo'lsa, bu holatda ham itoat qiladi. Chunki kattaroq zarardan xalos bo'lish uchun kichikroq zararga qo'l uriladi. Shuningdek, bir-biridan tafovutli har qanday ikki fasod ishda ham shu qoida bo'yicha ish ko'riladi. Chunonchi «Ashboh»da shunday deyilgan». (Bariqa. 1 – J. 83 – B. Dor al-Hilofa al-Aliyya. 1324).
Rahbarlarga qarshi chiqish va ularni tashlab qo'yish haromdir.
Bunga bizning hujjatlarimiz bor. Zero Uboda ibn Somit raziyallohu anhu shunday rivoyat qilgan: «Bizni Rasululloh sollallohu alayhi va sallam chaqirib, bay'at (sadoqat) oldilar. Bizdan bay'at olgan narsalar ichida quvonchli va og'ir, qiyinchilik va farog'at zamonlarda (rahbarlarga) quloq solib, itoat etish, muhtoj bo'lgan narsalarimizni ham fido qilish, ishning arbobi bilan Robbimizdan ochiq hujjat bo'lgan kufrni ko'rsaggina tortishish bor edi» (Imom Buxoriy rivoyati).
Rasululloh sollallohu alayhi va sallam: «Sizlar mendan keyin (rahbarlaringizdan) ko'plab yoqtirmaganingiz ishlar va xudbinliklarni ko'rasizlar», — dedilar. (Sahobalar): (U zamonda) nima qilishimizga buyurasiz, yo Rasululloh?, — dedilar. Rasululloh sol-lallohu alayhi va sallam: «Ularga haqlarini berib, o'z haqlaringizni Allohdan tilanglar!» — deb javob berdilar (Imom Buxoriy rivoyati).
Yuqorida taqdim qilingan dalillar shuni ko'rsatib turibdiki odil podsholar, hokimlar va jamiki rahbarlar musulmonlar manfaatini ko'zlab siyosat yurgizar ekan, manfaat diniy bo'ladimi yoki dunyoviy bulardan qat'iy nazar, ularga itoat qilish, buyruqlarini Alloh va Rasulining buyrug'i kabi tan olish ahli sunnat aqidasiga ko'ra, islom nuqtai nazaridan farzdir!
Manbalar asosida Usmanov Orifxon tayyorladi.
Mustaqillik bayrami arafasida Vatan ozodligi yo‘lida kurashgan qahramon ajdodlarimizni minnatdorlik bilan yod etamiz, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
Davlatimiz rahbari matbuot xizmati ma’lumotiga ko‘ra, ularning jasorati bugungi erkin hayotimiz va milliy istiqlolimizning qadrini yanada teran anglatadi.
28 avgust kuni Shahidlar xotirasi xiyoboniga davlat va jamoat tashkilotlari vakillari, ulamolar, nuroniylar va ziyolilar yig‘ildi.
Qatag‘on qurbonlarini yod etish marosimida Prezident Shavkat Mirziyoyev ishtirok etdi.
Vatan fidoyilari haqiga Qur’on tilovat qilinib, duo o‘qildi. Elga osh tortildi.
Xiyobondagi ramziy qabr yonida ham Qur’on tilovat qilindi. Shu yerda davlatimiz rahbarining ulamolar va ziyolilar bilan tarixiy xotirani asrash, qatag‘on qurbonlari nomini tiklash hamda yoshlarni vatanparvarlik ruhida tarbiyalash masalalari yuzasidan muloqoti bo‘ldi.
– Shu kunlarda el-yurtimiz bilan birgalikda mustaqilligimizning 35 yilligini katta xursandchilik bilan kutib olyapmiz, – dedi Shavkat Mirziyoyev. – O‘ttiz besh yildan buyon hech kimga qaram bo‘lmasdan, mana shunday tinch va tiniq osmon ostida erkin va farovon yashayapmiz. Bu – katta baxt, bebaho boylik. Shunday ulug‘ kunlarda istiqlol va ozodlik yo‘lida halok bo‘lgan qahramon ajdodlarimizni eslash, ularning xotirasiga hurmat bajo keltirish – muqaddas burchimiz.
Davlatimiz rahbari fidoyi ajdodlarimizning qahramonligi hech qachon unutilmasligi, ularning jasorati xalqimiz uchun hamisha ma’naviy kuch manbai bo‘lib qolishini ta’kidladi.
– Barcha islohotlarimiz markazida turgan “Inson qadri uchun!” degan ezgu g‘oya jasur ota-bobolarimizning ruhlarini shod etish, orzu-niyatlarini ro‘yobga chiqarish bo‘yicha ishlarimizni yanada kuchaytirishni talab etadi. Bu aziz insonlar xotirasi qancha e’zozlansa, bugungi tinch hayotimiz, milliy istiqlolimiz qadri shuncha oshadi, – dedi Prezident.
Keyingi yillarda qatag‘on qurbonlari xotirasini abadiylashtirish va tarixiy adolatni tiklash borasida keng ko‘lamli ishlar amalga oshirilmoqda. Shahidlar xotirasi xiyobonidagi Qatag‘on qurbonlari xotirasi davlat muzeyi to‘liq rekonstruksiya qilinib, ekspozitsiyasi boyitildi, zamonaviy texnologiyalar bilan jihozlandi. Raqamli tizimlar va sun’iy intellekt yordamida ko‘rgazmalarning ta’sirchanligi oshirildi.
Qoraqalpog‘iston Respublikasi va barcha viloyatlarda tashkil etilgan qatag‘on qurbonlari muzeylari ham zamon talablari asosida jihozlandi. Ularning fondlari dunyoning turli nuqtalaridan keltirilgan noyob hujjatlar va fotosuratlar bilan boyitilmoqda.
2021-2025 yillarda O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi tomonidan qatag‘on qurboni bo‘lgan 1 ming 200 dan ziyod yurtdoshimiz oqlandi. Joriy yilda sobiq mustabid tuzum davrida nohaq ayblanib, turli muddatlarga qamalgan yoki o‘limga hukm etilgan yana 161 nafar vatandoshimizning nomi oqlandi.
So‘nggi besh yilda jadid bobolarimiz merosini o‘rganishga bag‘ishlangan ilmiy-amaliy anjumanlar muntazam o‘tkazib kelinmoqda. Mustabid tuzumda nohaq qurbon bo‘lgan vatandoshlarimizning nomlari aniqlanib, ularning faoliyati, ilmiy va ijodiy merosi o‘rganilmoqda. Yuzlab, minglab fidoyi yurtdoshlarimiz haqidagi ma’lumotlar kitoblar, matbuot va ommaviy axborot vositalari orqali xalqimizga yetkazilmoqda.
Muloqotda o‘tgan asrning 80-yillarida ham minglab vatandoshlarimiz “paxta ishi”, “o‘zbek ishi” degan soxta ayblovlar bilan siyosiy qatag‘onga uchragani qayd etildi. 1983-1990 yillarda 40 ming nafar o‘zbekistonlik tergov qilinib, 5 ming nafari jinoiy javobgarlikka tortilgan. Bugun bu borada ham tarixiy adolat tiklanmoqda. Bunday ezgu ishlar izchil davom ettirilishi ta’kidlandi.
Davlatimiz rahbari dunyoda qurolli mojarolar va siyosiy qarama-qarshiliklar kuchayib, ular bizga yaqin mintaqalarga ham kirib kelayotgani tashvishli ekanini ta’kidladi. Bu yurtimizdagi tinchlikni qadrlash, yanada jips va hamjihat bo‘lib yashashni talab etadi.
– Bizning yo‘limiz – tinchlik, do‘stlik va hamkorlik yo‘li. O‘zbekiston ushbu yo‘ldan hech qachon ortga qaytmaydi, – dedi Prezident.
Bugun yurtdoshlarimiz dunyoning istalgan mamlakatiga emin-erkin borib kelmoqda, O‘zbekiston barcha davlatlar bilan tenglik asosida hamkorlik qilmoqda. Bu mustamlakachilik zanjirlari va “paxta qulligi”dan butunlay ozod bo‘lganimizning amaliy ifodasidir.
Hayot va kelajakni bilim hamda ma’rifat asosida qurish, uzoq-yaqin mamlakatlar bilan do‘stona hamkorlik qilish Yangi O‘zbekiston taraqqiyotining muhim sharti ekani ta’kidlandi. Buyuk jadid bobolarimiz bejiz millatni uyg‘oqlikka, bilim va ma’rifatga chaqirmagan. Ularning kurash va ma’rifat maktabi bugun ham g‘oyat dolzarb ahamiyatga ega.
Shu bois, yoshlarning sifatli ta’lim olishi, vatanparvar insonlar bo‘lib voyaga yetishiga katta e’tibor qaratilmoqda. So‘nggi o‘n yilda oliygohlar soni 77 tadan 205 taga yetkazildi, qabul kvotalari muntazam oshirib borildi. Jahondagi TOP-100 talikka kiradigan oliygohlarda 3 ming 500 dan ziyod farzandimiz ta’lim olmoqda. Maktab va maktabgacha ta’lim tizimlarida ham muhim o‘zgarishlar amalga oshirilmoqda.
– Yoshlarni milliy g‘urur asosida tarbiyalashga alohida ahamiyat berishimiz kerak. Milliy g‘urur – insonning qalbini, yuragini, butun vujudini kuch-g‘ayratga to‘ldiradigan qudratli kuch. Milliy g‘ururi bor odam hech qachon yengilmaydi, – dedi Shavkat Mirziyoyev.
Poytaxtimizda Islom sivilizatsiyasi markazi barpo etildi, Samarqanddagi Imom Buxoriy majmuasi butunlay qaytadan bunyod qilindi, Marg‘ilonda Burhoniddin Marg‘inoniy nomidagi markaz ishga tushirildi. Bular Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot yo‘li – tinchlik, do‘stlik va bunyodkorlik, bilim hamda ma’rifat yo‘li ekanini tasdiqlaydi.
So‘nggi o‘n yilda diniy-ma’rifiy sohada amalga oshirilgan islohotlar tufayli 100 mingdan ziyod yurtdoshimiz hojilik maqomiga ega bo‘ldi. Davlatimiz rahbari diniy jamoatchilik jamiyatda mehr-oqibat muhitini mustahkamlash, yoshlarga to‘g‘ri tarbiya berish jarayonlarida yanada faol ishtirok etishiga ishonch bildirdi.
– Bugun mana shu tabarruk maskanda turib, tinch-osoyishta hayotimiz, erishayotgan yutuqlarimiz uchun Yaratganga behisob shukronalar aytamiz. Mana shunday ozod va farovon kunlarni orzu qilib, armon bilan o‘tgan qahramon ota-bobolarimiz, jasur momolarimizning ruhlari shod bo‘lsin! Yurtimiz tinchlik, taraqqiyot va farovonlik diyori sifatida yanada gullab-yashnasin! Alloh taoloning o‘zi Vatanimizni panohida asrasin! – dedi Prezident.
Ulamolar qatag‘on qurbonlari va Vatan ozodligi yo‘lida jon fido etgan ajdodlarimiz ruhiga duo qilib, yurtimizdagi tinchlik-xotirjamlik, fayzu baraka barqaror bo‘lishini tiladilar.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati