Ogohlik – davr talabi
Bugun “soxta salafiylar” degan ibora qulog'imizga ko'p chalinyapti. Aslida “salaf” so'zi “avval yashab o'tganlar”, “ajdodlar” degan ma'nolarni anglatadi. Bu so'zga “soxta” kalimasi qo'shilishi kishini sergak torttiradi.
So'nggi yillardagi “salafi solihlarga ergashish” shiori ostida qarashlarida haddan oshayotgan toifa paydo bo'ldi. Ularning bosh g'oyasi – har bir ishni salaflarga xos joriy qilish. Ammo tutgan yo'li va targ'ibot usullari buning ziddini ko'rsatmoqda.
Bu oqim XVIII asrda yashagan najdlik Muhammad ibn Abdulvahhobning mutaassibona g'oyalariga tayanadi. U esa, aslida, ilk ekstremistik tashkilot – xorijiylik aqidasidir.
Shunga ko'ra, ularnazdida, musulmonlar uchun haqiqiy najot Qur'on va hadisni mahkam tutish bo'lib, har qanday ko'rinishdagi mazhab bu maqsadga erishishda xalaqit beradi. Ular ortiqcha. Ulardan voz kechish lozim.
Ular shu tariqa barcha musulmonlarni Qur'on va hadisni o'rganib, o'z aqli va iqtidori doirasida amal qilishga, ijtihod qilishga chaqiradi. Imom Ahmadning: “Kim dinda taqlid yo'q desa, Alloh va Uning rasuli oldida fosiqdir. Uning so'zi sunnat va salafi solihlar qarashlarini rad qilishdir”, – degan ta'rifi, bizningcha, ushbu qarashga o'rinli raddiya hisoblanadi.
“Soxta salafiylar” dunyoning qayeriga qadam bosmasin, o'sha er jaholat, ixtilof va tashvishlar makoniga aylanadi. Zero, ularning yo'li ahli sunna val jamoaning ham, sahobalar va tobeinlarning ham yo'li emas. Bu – isbotlangan haqiqat.
HIH asrning mashhur olimi, hindistonlik mujtahid Muhammad Siddiq Hasan Qinnavjiy (1832–1890) “soxta salafiylar” haqida “Taqlidul aimma” asarida shunday yozadi: “Hozirgi kunda bir riyokor va shuhratparast guruh paydo bo'lgan bo'lib... o'zlarini eng taqvodor hisoblab, boshqalarni mushriklikda ayblamoqda. Aslida, ularning o'zi eng mutaassib va dinda chuqur – g'uluv ketganlardir. Ularning ishi dindan emas”.
Shayx Muhammad Said Ramazon Butiy esa “salafiylik” degan guruhga mansub bo'lishning o'zi bid'at” ekanini alohida ta'kidlagan.
“Soxta salafiylar”:
Demak, biz bugun har qachongidan ham hushyor bo'lishimiz, yoshlarni turli buzg'unchi oqimlar ta'siridan asrashimiz shart. Tarixning achchiq sabog'i shuni ko'rsatadiki, agar yana beparvo bo'lsak, har ishi soxta bo'lgan soxta salafiylar kirdikorlarini, nayranglarini boshlab yuborishadi.
Mansur O'ROLOV,
Toshkent shahridagi “No'g'ayqo'rg'on” jome masjidi imom-xatibi
Misr poytaxti Qohira shahrida bo‘lib o‘tayotgan xalqaro anjumanning tantanali ochilish marosimida O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari nufuzli mukofot — Imom Qarofiy nomidagi "Fatvo sohasidagi yuksak xizmatlari uchun" xalqaro mukofoti bilan taqdirlandilar.
Yuksak mukofotni Misr Arab Respublikasi bosh muftiysi, Butunjahon fatvo idoralari va hay’atlari Bosh kotibiyati raisi, professor Nazir Muhammad Ayyod, Misr vaqf vaziri doktor Usoma al-Azhariy hamda Xalqaro Islom fiqhi akademiyasi bosh kotibi doktor Qutb Mustafo Sano kabilar tantanali ravishda topshirdilar.
So‘zga chiqqan notiqlar O‘zbekistonda diniy-ma’rifiy sohada olib borilayotgan keng ko‘lamli islohotlarni yuqori baholab, ushbu e’tirof Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlarining Islom dini ma’rifatini keng yoyish, ilmiy-tadqiqotlarni qo‘llab-quvvatlash hamda zamonaviy fatvo faoliyatini yangi bosqichga olib chiqishdagi fidokorona mehnatlarining munosib samarasi ekanini alohida ta’kidladi.
Taqdirlash chog‘ida turli mamlakatlardan kelgan 500 nafardan ziyod anjuman ishtirokchilari e’tiboriga O‘zbekistondagi diniy-ma’rifiy soha islohotlari hamda Muftiy hazratlarining ko‘p qirrali faoliyatiga bag‘ishlangan maxsus videorolik namoyish etildi. Unda yurtimiz qadimdan buyuk sivilizatsiyalar beshigi, ilm-ma’rifat va islom madaniyatining muazzam markazi bo‘lib kelgani e’tirof etildi. Shuningdek, lavhada bugungi kunda Davlatimiz Rahbari boshchiligida diniy-ma’rifiy sohada amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli yangilanishlar, nufuzli xalqaro anjumanlar, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlarining samarali faoliyati, jumladan, Fatvo markazining ishga tushirilishi va mo‘tadillikni targ‘ib etish borasidagi salmoqli tashabbuslari atroflicha ko‘rsatib berildi.
Ma’lumot o‘rnida, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari bunga qadar ham bir qator yuksak mukofotlarga sazovor bo‘lganlar:
- Prezidentimiz farmonlariga muvofiq “Oliy darajali Imom Buxoriy” ordeni;
– Rossiya Federatsiyasi markaziy diniy idorasining «Al-I’tisom» («Hamjihatlik») medali;
– Qirg‘iziston musulmonlari diniy boshqarmasining «Ыntimak» («Birdamlik») medali;
– «Qozog‘iston musulmonlari diniy boshqarmasining 30 yilligi» yubiley medali;
– Shimoliy Kavkaz musulmonlarini muvofiqlashtirish markazining «Ummat oldidagi xizmatlari uchun» ordeni;
– Rossiya Federatsiyasi Imom Buxoriy nomidagi diniy tashkilotining «Al-Ilm» ordeni.
«Fatvo sohasidagi yuksak xizmatlari uchun» mukofoti haqida:
Mazkur nufuzli xalqaro mukofot Butunjahon fatvo idoralari va hay’atlari Bosh kotibiyati tomonidan ta’sis etilgan bo‘lib, buyuk alloma, faqih Imom Shihobuddin al-Qarofiy (1228–1285) sharafiga nomlangan.
Ushbu mukofot Islom ummatida mo‘tadillik tamoyillarini ilgari surish, bir yoqlama va tor qarashlardan saqlanish, jamoaviy ijtihod hamda fatvo berish amaliyotini takomillashtirish va zamonaviy muammolarga to‘g‘ri shar’iy yechimlar ishlab chiqishga ulkan hissa qo‘shgan yetuk ulamolarga taqdim etiladi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati