Sayt test holatida ishlamoqda!
14 Sentabr, 2026   |   3 Rabi`us soni, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:42
Quyosh
06:02
Peshin
12:19
Asr
16:44
Shom
18:39
Xufton
19:54
Bismillah
14 Sentabr, 2026, 3 Rabi`us soni, 1448

Shahidlik maqomi

23.08.2022   2884   5 min.
Shahidlik maqomi

Hozirda ba'zi guruh yoki shaxslar tomonidan “o'z-o'zini o'ldirish” tushunchasi shahidlik deb noto'g'ri talqin qilinmoqda. Aslida bu harakatlar ham shaxsning o'z hayotiga tajovuz qilishi bo'lib, Qur'on va Sunnatga ko'ra o'z joniga suiqasd qilish hisoblanadi. Dunyoning ba'zi davlatlarida hokimiyatga erishish uchun islom dinini niqob qilib olgan buzg'unchi kuchlar tomonidan musulmon shaxsning ma'lum maqsadlar yo'lida “o'zini-o'zi o'ldirish”i “shahidlik amaliyoti” deb baholanishi ayni adashishdir. Islom ulamolari tomonidan mazkur “kuchlar”ning o'z harakatlarini oqlash maqsadida keltirgan barcha dalillari qoralangan va asossiz deb topilgan. Ibn Hazm aytadilar: “Fuqaholar shaxsni o'zini-o'zi o'ldirishi, a'zolaridan birortasini kesishi, ayniqsa, kessa og'rig'i hayot uchun juda ham xavfli bo'ladigan a'zosini kesib davolamasdan o'zini-o'zi qiynashi halol emasligiga ittifoq qilishgan”.

Rasululloh sollallohu alayhi va sallam marhamat qilganlaridek quyidagi kimsalar shahidlik maqomiga ega bo'ladilar:

اَلطَّاعُونُ وَ الْغَرِقُ وَ الْبَطِنُ وَ الْحَرِقُ وَ النُّفَسَاءُ شَهَادَةٌ لِأُمَّتِي

«Vaboga yo'liqib o'lish, suvga cho'kib o'lish, qorin og'rig'i bilan o'lish, olovga kuyib o'lish, ayollar nifos paytida, ya'ni bola tug'ayotganida o'lishi ummatimning shahidligidir!»

Yoki beshta shahidlikni Rasululloh sollallohu alayhi va sallam quyidagicha sanaganlar:

اَلْقَتَيِلُ فِي سَبِيلِ اللهِ شَهِيدٌ، وَ الْمَبْطُونُ شَهِيدٌ، وَ الْمَطْعُونُ شَهِيدٌ، وَ الْغَرِيقُ شَهِيدٌ، وَ النُّفَسَاءُ شَهِيدَةٌ

«Alloh yo'lida yurganida o'ldirilgan kimsa shahiddir, qorin og'rig'i bilan o'lgan kimsa shahiddir, o'latga yo'liqib o'lgan shahiddir, suvga g'arq bo'lib o'lgan shahiddir, ayollar tug'ayotganida o'lsa shahiddir»

Homiladorlik jihod bilan tenglashtirilgan, homilador ayol tug'sa, shahidlik savob beriladi unga. Rasululloh sollallohu alayhi va sallamning bunday hadislari bor:

إِنَّ شُهَدَاءَ أُمَّتِي إِذَنْ لَقَلِيلٌ: اَلْمَقْتُولُ فِي سَبِيلِ اللهِ شَهِيدٌ وَ الْمَرْءُ يَمُوتُ عَلَى فِرَاشِهِ فِي سَبِيلِ اللهِ شَهِيدٌ وَ الْمَبْطُونُ شَهِيدٌ وَ اللَّدِيغُ شَهِيدٌ وَ الْغَرِيقُ شَهِيدٌ وَ الشَّرِيقُ شَهِيدٌ وَ الَّذِي يَفْتَرِسُهُ السَّبُعُ شَهِيدٌ وَ الْخَارُ عَنْ دَابَّتِهِ شَهِيدٌ وَ صَاحِبُ الْهَدَمِ شَهِيدٌ وَ صَاحِبُ ذَاتِ الْجَنْبِ شَهِيدٌ وَ النُّفَسَاءُ يَقْتُلُهَا وَلَدُهَا نَحَرَهَا بِسَرَرِهِ إِلَى الْجَنَّةِ

«To'g'ri, ummatimning shahidlari oz bo'ladi. Alloh yo'lida yurganda o'ldirilgan kimsa shahiddir; inson o'z to'shagida Alloh yo'lida yotganida o'lsa, shahiddir; qorin og'rig'i bilan o'lgan kimsa shahiddir; chayon yoki ilon chaqqanidan o'lgan kimsa shahiddir; suvga g'arq bo'lib o'lgan kimsa shahiddir; yirtqich hayvon tashlanganidan o'lgan kimsa shahiddir; ulovidan yiqilib o'lgan kimsa shahiddir; vayrona ostida qolib o'lgan kimsa shahiddir; zotiljam kasaliga yo'liqqanidan o'lgan kimsa shahiddir; nifosli ayol bolasi tufayli vafot qilsa, u ham shahiddir: u ayolning bunday qiyinchilikdagi vafoti uni jannatga olib boradi»

Tinch aholi orasiga kirib o'zini portlatgan shaxs, ham o'z joniga va ham o'zgalar joniga tajovuz qilgan bo'ladi. Bu holatda unga shahidlik emas, balki gunohkorlik maqomi beriladi. Alloh taolo Moida surasi 32-oyatida:

«من قتل نفسا بغير نفس او فساد في الارض فكأنما قتل الناس جميعا»

“Kim bir jonni nohaqdan yoki er yuzida fasod qilmasa ham o'ldirsa, xuddi hamma odamlarni o'ldirgan bo'ladi”, deb ogohlantirgan.

 

Halqimiz e'tiqodini turli g'arazli xurujlar va hamlalardan himoya qilish, yoshlarga dinimizning asl mohiyatini to'g'ri tushuntirish, musaffo islom g'oyalarini aholi, xususan, yoshlarga to'g'ri tushuntirish bugungi kunning eng dolzarb vazifalaridandir.  Shunday ekan doimo hushyorlik va ogohlikni, yoshlar tarbiyasiga mas'uliyat bilan yondashishni shu yo'l bilan jaholatga ma'rifatni qarshi qo'yib, ular qalbini chetdan bo'layotgan barcha xurujlardan qat'iy himoya etishni o'z oldimizga maqsad qilib qo'yishimiz lozimdir.

 

Jo'ybori Kalon ayol-qizlar islom 

ta'lim muassasasi o'qituvchisi:  I.Usta-Alimova 

MAQOLA
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

13 ming nafardan ziyod o‘quvchiga maktab forma va o‘quv qurollari hadya qilindi

31.08.2026   103209   1 min.
13 ming nafardan ziyod o‘quvchiga maktab forma va o‘quv qurollari hadya qilindi

Mustaqilligimizning 35 yillik ayyomi hamda yangi o‘quv yili munosabati bilan O‘zbekiston musulmonlari idorasi Masjidlar bilan ishlash bo‘limi tomonidan yurtimiz bo‘ylab keng ko‘lamli xayriya tadbirlari o‘tkazildi.

Mazkur xayrli tashabbus asosida Respublikamizda faoliyat yuritayotgan 2 161 ta masjid xodimlari ishtirokida 11 144 nafar kam ta’minlangan, ijtimoiy himoyaga muhtoj hamda boquvchisini yo‘qotgan oilalar farzandlariga maktab formalari va o‘quv qurollari beg‘araz hadya qilindi.

Ushbu aksiya doirasida ajratilgan ko‘makning umumiy miqdori 4 milliard 929 million 995 ming so‘mni tashkil etdi.

Shuningdek, joriy yilda «Vaqf» xayriya jamoat fondi tomonidan ham 1500 nafar yetim va chin yetim bolalarga bayram sovg‘alari hamda maktab formalari va o‘quv qurollari hadya qilindi. Xususan, Farg‘ona viloyatida 302 nafar, Samarqand viloyatida 243 nafar va Qashqadaryo viloyatida 215 nafar boquvchisini yo‘qotgan o‘quvchilarga yordamlar ko‘rsatildi.

Tadbirlardan ko‘zlangan asosiy maqsad – yosh avlodning sifatli ta’lim olishiga ko‘maklashish, ularni yangi o‘quv yiliga munosib tayyorlash hamda qalblarida bayram quvonchi ulashishdir.

Istiqlol bayrami arafasida amalga oshirilayotgan bunday xayriya tadbirlari yurtimizda inson qadri, bolalar manfaatlari va ijtimoiy himoyaga muhtoj qatlamlarni qo‘llab-quvvatlashga alohida e’tibor qaratilayotganining amaliy namunasi, deyish mumkin.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari