Sayt test holatida ishlamoqda!
14 Iyun, 2026   |   27 Zulhijja, 1447

Toshkent shahri
Tong
03:04
Quyosh
04:49
Peshin
12:28
Asr
17:38
Shom
20:01
Xufton
21:39
Bismillah
14 Iyun, 2026, 27 Zulhijja, 1447

Hanafiy mazhabida namozdan keyingi zikrlar, tilovat va jamoat bilan duo qilishning fazilatlari

04.07.2022   6475   3 min.
Hanafiy mazhabida namozdan keyingi zikrlar, tilovat va jamoat bilan duo qilishning fazilatlari

Inson uchun er yuzidan ibodatlar ichida eng mahbubi, afzali bu Qur'oni karim tilovatidir. Bu ishga Payg'ambarimiz Muhammad sollollohu alayhi vasallam biz ummatni qiziqtirganlar. Chunki Qur'oni Karim sohibini shafoat qiladi. Shayton vasvasalaridan qo'rg'on bo'ladi. Uning tilovati gunohlarni o'chiradigan, savoblarni ko'paytiradigan go'zal amaldir. Ming afsuslar bo'lsinki keyingi vaqtlarda ayrim johil ilmsiz dinda g'uluvga ketgan insonlar bu ishni qilish dinda yo'q namozdan keyin tilovat qilishlik Payg'ambarimiz Muhammad sollollohu alayhi vasallam davrlarida ham bo'lmagan degan o'zlarining noto'g'ri e'tiqodlarini ilgari surish holatlari ko'paymoqda.


Alloh taolo Toha surasining 124-oyatida quyidagicha marhamat qiladi :
«Kim Mening eslatmamdan yuz o'girsa, bas, uning uchun tang (baxtsiz)turmush (qabr azobi) bo'lishi muqarrar va Biz uni Qiyomat kunida ko'r holda tiriltirurmiz»
Muborak Hadislarda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Oisha roziyallohu anhoni har kuni Qur'oni karim haqqini ado etishga buyurganlar. Buni 200-250 oyat o'qish yoki 100 oyat va Ixlos surasini uch bora o'qish bilan ado etish, deb tushuntirganlar. Qur'oni karimdagi ko'pgina suralar va ba'zi oyatlarning fazilatlari zikr qilingan. Ushbu tilovatning Qiyomat kuni shafoat qilishi, savoblar ko'paytirib yozilishi, hojatlarning ravo bo'lishi, bemorlarga shifo bo'lishi, duolarning ijobat bo'lishi, tetiklik va aqlga musaffolik berishi va boshqa ko'pgina fazilatlari bayon qilingan.
Namozdan keyingi zikrlar
Namozdan keyingi zikrlar borasida Payg'ambarimiz Muhammad sallollohu alayhi vasallamdan ko'plab hadislar vorid bo'lgan bo'lib jumladan:
Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi:
«Rasululloh sollallohu alayhi vasallam shunday dedilar: «Kim har namozdan keyin o'ttiz uch marta tasbeh, o'ttiz uch marta tahmid, o'ttiz uch marta takbir aytsa – hammasi bo'lib to'qson to'qqizta bo'ladi – va keyin yuzinchisida «Laa ilaaha illallohu vahdahu laa shariyka lah, lahul mulku va lahul hamd, va huva 'alaa kulli shay'in qodiyr» (Allohdan o'zga iloh yo'q. U yolg'izdir. Uning sherigi yo'q. Podshohlik Unga xos. Hamdu sano Unga xos. U har narsaga qodirdir) desa, gunohlari dengiz ko'piklaricha bo'lsa ham, kechirib yuboriladi».
Imom Muslim rivoyat qilgan.
Ushbu birgina hadisi sharifdan ko'rinib turibdiki namozdan keyingi tasbehlarning naqadar ulug' va hikmatli ish ekanligi. Shu bois barchalarimiz doimo ushbu ishdan bardavom bo'lsak ayrim mutaassiblarning aytayotgan gaplariga raddiya o'laroq ushbu ishni muntazam bajarib borsak inshaalloh dunyo va oxiratimiz obod bo'lishiga sababchi bo'lgan bo'lamiz.

Nurullo Mahkamov,
Chust tuman “Said Nasimxon to'ra” jome masjidi imom-xatibi

MAQOLA
Boshqa maqolalar

Bolani ikki yildan avval sutdan chiqarish mumkinmi?

12.06.2026   4999   1 min.
Bolani ikki yildan avval sutdan chiqarish mumkinmi?

Savol: Bolani ikki yil emizmasdan sutdan chiqarib yuborsa bolani haqqi ota-onada qolib ketmaydimi?


Javob: Bismillahir Rohmanir Rohiym. Shariatimizda ona bolasini ikki yil to‘liq emizsin degan talab yo‘q. Agar sutdan chiqarish bolaga zarar qilmasa, ikki yil bo‘lmasdan turib ham chiqarish joiz. Ikki yilga yetmasdan chiqarsa, bolaning haqqi ota-onada qolib ketdi deyilmaydi. Alloh taolo Baqara surasida bunday marhamat qiladi:

“Kim emizishni batamom qilishni iroda qilsa, onalar farzandlarni to‘liq ikki yil emizadilar...”.

Mazkur oyati karima tafsirida mufassir ulamolar: “Emizish muddatini ikki yil deb belgilanishi vojib ma’nosida emas. Bunga “Kim emizishni batamom qilishni iroda qilsa” so‘zi dalolat qiladi. Alloh taolo emizish muddatini oxiriga yetkazishni bandaning xohishiga bog‘lab qo‘yganidan muddatni oxiriga yetkazish vojib emasligi anglashiladi”, deyishgan.

Qolaversa, mazkur oyatning davomida “Agar o‘zaro rozi bo‘lib, sutdan ajratishni iroda qilsalar, ikkovlariga gunoh bo‘lmaydi”, deyilgan. Ya’ni ikki yildan oldin er va xotin o‘zaro kelishgan holda, bolaning holatidan kelib chiqib sutdan chiqarishlarida gunoh bo‘lmaydi.

Abu Mansur Moturidiy rahimahulloh bolani ikki yildan avval sutdan chiqarishda er va xotinning o‘zaro roziligi lozim, ikki yildan keyin esa er yo xotindan birining roziligi bilan chiqarish mumkin, deganlar.

Ammo bolaga emish zarur bo‘la turib, sutdan chiqarib yuborish mumkin emas. Chunki bu unga ochiq-oydin zarar berish bo‘ladi. Vallohu a’lam.

 

O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Fatvo markazi