Muqaddas dinimizda har bir o'rinda mo'datillikga targ'ib qilingandir. Bu hoh ibodat masalasida bo'lsin hoh ijtimoiy hayotda bo'lsin o'rta hol bo'lishga buyurilingandir. Dinimizda shunday yomon jihat borki bu ham bo'lsa dinda g'uluvga ketishdir.
G'uluv so'zi (arabcha so'z bo'lib — ruxsat berilgan chegaradan chiqish degan ma'noni bildiradi).
Alloh taolo o'z kalomida oldingi qavmlardan g'uluvga ketganlarning holatini bayon qilib quyidagicha marhamat qmladi:
«Ayting: Ey ahli kitoblar! Diningizda haddan oshmangiz va oldindan adashgan va ko'plarni, adashtirgan hamda to'g'ri yo'ldan chalg'iganlarning xavoyi nafslariga ergashmangiz!» (Moida, 77).
Imom Navaviy esa g'uluvni “shariatda talab etilgan narsaga qo'shimcha kiritish” deb atagan.
Abdul Karim Yunus Al-Hatibning ta'rifi quyidagicha: “G'uluv — biror narsada mubolag'a qilib, unda haddan oshish va mo''tadillik chegarasidan chiqishdir” deb ta'rif berganlar.
G'uluv – bir narsada chuqur ketish va ortiqcha urinishdir. Payg'ambar sollallohu alayhi va sallam g'uluvdan qaytarib, shunday deganlar: «Dinda g'uluv ketishdan saqlaninglar! Sizlardan ilgarigilar dinda g'uluv ketish sababligina halok bo'lishgan» (Ahmad, Nasoiy, Ibn Moja va boshqalar rivoyati, As-silsilatus-sahiha: 1283).
Anas roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: “Uch kishilik guruh Nabiy sollallohu alayhi va sallamning zavjalarining uylariga Nabiy sollallohu alayhi va sallamning ibodatlari haqida so'rab keldi. Bas, ularga (bu haqda) xabar berilganida xuddi u (ibodat)ni oz sanaganday bo'ldilar. Shunda ular:
“Biz qayoqdayu, Nabiy sollallohu alayhi va sallam qayoqdalar, u zotning o'tganu qolgan gunohlari mag'firat qilingan”, dedilar.
Ulardan biri:
“Men abadul abad tunlarni namoz o'qish bilan o'tkazaman”, dedi. Boshqasi esa:
“Men umrbod ro'za tutaman, og'zim ochiq yurmayman”, dedi. Yana boshqa biri:
“Men ayollardan chetda bo'laman, abadul abad uylanmayman”, dedi.
Rasululloh sollallohu alayhi va sallam ularning oldilariga kelib:
“Shunday, shunday, deganlar sizlarmi?! Ammo Allohga qasamki, men Allohdan eng qo'rquvchirog'ingizman va Unga eng taqvodoringizman. Lekin ro'za ham tutaman, og'zim ochiq ham bo'ladi. Namoz ham o'qiyman, uxlayman ham, ayollarga uylanaman ham. Bas, kim mening sunnatimdan yuz o'girsa, mendan emas”, dedilar”.
Ikki shayx va Nasaiy rivoyat qilganlar. (“Hadis va Hayot” kitobidan).
Ming afsuslar bo'lsinkim so'ngi vaqtlarda ayniqsa yoshlarimiz orasida dinda g'uluvga, ketish mutaassiblik holatlari ko'plab uchrab turmoqda. Bu illatlarni oldini olishda avvalambor ota-onalar farzandlari bilan yaxshi munosabatda bo'lishliklari, diniy ehtiyojlarini qondirishda internet tarmoqlaridagi turli xil mutaassib va e'tiqodda adashgan shaxslardan emas yurtimizdagi rasmiy diniy ulamolardan o'zlarini qiziqtirgan masalalarini so'rab olishliklari lozimdir. Shundagina biz farzandlarimizni dinda g'uluvga ketishdan asragan bo'lamiz, Inshaalloh!!!
Nurullo Mahkamov,
Chust tuman “Said Nasimxon to'ra” jome masjidi imom-xatibi
Iordaniyaning nufuzli “The Jordan Times” nashrida 24–29 avgust kunlari Toshkent shahrida bo‘lib o‘tadigan “Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh, yangi kashfiyotlar” xalqaro media forumi haqida maqola e’lon qilindi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
Maqolada yozilishicha, tadbirning asosiy qismi O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazida bo‘lib o‘tadi. Unda xorijiy ommaviy axborot vositalari xodimlari, yetakchi ekspertlar va media sohasi mutaxassislari ishtirok etadi.
O‘zbekistonning Iordaniyadagi elchixonasining ma’lum qilishicha, ushbu forum dasturidan yalpi majlislar, media ko‘rgazmalar, matbuot brifinglari va ikki tomonlama uchrashuvlar o‘rin olgan. Uchrashuvlarda hujjatli kino va tarixiy xotira, nashriyot loyihalari va zamonaviy texnologiyalar, xalqaro media loyihalarni rivojlantirish masalalari ko‘rib chiqiladi.
Bundan tashqari, o‘zbekistonlik talabalar uchun jahon media sanoatining yetakchi vakillari ishtirokida mahorat darslari tashkil etiladi. Ishtirokchilar zamonaviy jurnalistika, media ishlab chiqarish va xalqaro axborot makonida samarali hamkorlik qilish bo‘yicha tajriba almashadi.
Nashrda qayd etilishicha, forum ishtirokchilari 27 avgust kuni Samarqandga sayohat qilishadi. Safar doirasida mehmonlar Imom al-Buxoriy majmuasiga tashrif buyurib, shaharning boy tarixiy-madaniy merosi bilan tanishadi. Shuningdek, Toshkentda xalqaro ommaviy axborot vositalari vakillari uchun maxsus mediatur o‘tkazilishi rejalashtirilgan.
Forum 28 avgust kuni yakuniy yalpi majlis va rasmiy yopilish marosimi bilan yakunlanadi. Mehmonlar O‘zbekiston mustaqilligining 35 yilligiga bag‘ishlangan tantanali tadbirlarda ham ishtirok etadi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati