Sayt test holatida ishlamoqda!
22 Avgust, 2026   |   9 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:13
Quyosh
05:39
Peshin
12:26
Asr
17:13
Shom
19:16
Xufton
20:38
Bismillah
22 Avgust, 2026, 9 Rabi`ul avval, 1448

“Oqib keluvchi” gunohlar

14.06.2022   1998   4 min.
“Oqib keluvchi” gunohlar

“Oqib keluvchi” savoblar haqida eshitganingiz bor. Ularni bir so'z bilan “sadaqai joriya” deyiladi. Oqib keluvchi gunohlar ham bor ekanligi haqidachi, eshitganmisiz? Unday bo'lsa eshiting.

Qiyomat kuni inson o'zining hisobiga yozilgan katta-katta gunohlarni ko'rib hayron qoladi. Chunki, u bu gunohlarni o'z qo'li bilan qilmagan, lekin shunga qaramay uning hisobiga yozib qo'yilgan bo'ladi. O'zi qilmagan ammo, uning nomai amaliga yozilgan gunohlarning nomini “oqib keluvchi”  gunohlar deyiladi. Bu gunohlar kishi qabrida yotganida, ya'ni vafot etganidan keyin ham uning nomai amaliga yozilib boraveradi. U to'xtovsiz va davomli tarzda oqib kelaveradi. Kun o'tgan sayin ko'paya boradi, oylar, yillar davomida tog'dek-tog'dek gunohlarga aylanadi. Uning kelishini to'xtatib bo'lmaydi.

Tog'dek-tog'dek bu gunohlar qayerdan keldi, nima uchun uning hisobiga yozib qo'yildi?

“Oqib keluvchi” gunohlarning manbai insonning o'z qo'lida. U hayoti davomida qaysidir gunoh-ma'siyat ishni qiladi va boshqalar ham unga ergashib shu ishni davom ettiradi. Natijada, boshqalarning qilgan gunohlari ham uning zimasiga tushadi. Chunki, u ushbu gunoh ishning “tashabbuskori”, o'zgalar unga ergashuvchilardir.

Bugungi kunda ijtimoiy tarmoq vositalari “oqib keluvchi” gunohlarning asosiy manbaiga aylanib bormoqda. Kimlardir tomonidan o'zlarining turli xildagi behayo suratlari, video yozuvlari, boshqalar haqida tarqatilayotgan tuhmat va bo'hton so'zlar, odamlarni obro'sizlantirish, o'rtaga nifoq va fitna solish, ayniqsa diniy tafriqabozlikka sabab bo'ladigan maqola hamda audio va video yozuvlarning tarqatilishi avvalo, o'sha kishilarning qattiq gunohkor bo'lishlariga sabab bo'lsa, ikkinchidan ularni qo'llab-quvvatlovchilar, ularga ergashuvchilarning gunohlariga ham sherik bo'lishlariga olib keladi.

Alloh taolo Qur'oni Karimda ogohlantirgan:

َلَيَحْمِلُنَّ أَثْقَالَهُمْ وَأَثْقَالًا مَّعَ أَثْقَالِهِمْ ۖ وَلَيُسْأَلُنَّ يَوْمَ الْقِيَامَةِ عَمَّا كَانُوا يَفْتَرُونَ))

ya'ni: “Albatta, ular o'zlarining yuk (gunoh)larini ham, u yuklari bilan birga (boshqa) yuklarni ham ko'tarurlar va albatta, qiyomat kunida o'zlari to'qib olgan (yolg'on)lari to'g'risida so'ralurlar” (Ankabut surasi, 13-oyat).

Rasululloh sollallohu alayhi vasallam marhamat qilganlar:

من دعا إلى هدًى، كان له من الأجر مثلُ أُجور من تَبِعه، لا ينقُص ذلك من أُجورهم شيئًا، ومن دعا إلى ضلالةٍ، كان عليه من الإثم مثلُ آثام من تبعه، لا ينقُصُ ذلك من آثامهم شيئًا»

(رواه مسلم)

ya'ni: “Kim hidoyatga chaqirsa, unga ergashuvchining savobidek ajr bo'ladi. Bu bilan amal qilgan kishilarning savobidan biror narsa kamaymaydi. Kim zalolatga chaqirsa, ergashuvchi kishining gunohidek unga gunoh yoziladi. Bu bilan amal qilgan kishilarning gunohidan biror narsa kamaymaydi” (Imom Muslim rivoyati).

Imom Shotibiy rahimahulloh aytadilar: Vafot etganidan keyin gunohlari ham to'xtagan kishiga jannat bo'lsin. Vafot etganidan keyin ham gunohlari yuz-ikki yuz yillar davomida to'xtamay keladigan va shu gunohlari tufayli qabrida ham, oxiratda ham azoblanadigan kishiga vayl (do'zax) bo'lsin.

Ey, birodar! Ijtimoiy tarmoqlarga qo'ygan suratlaringizni ko'zdan kechirib chiqing. U erga joylashtirgan ma'lumotlaringizni taftish qiling. Gunoh-ma'siyatga undovchi suratmi, maqolami, insonlar o'rtasida fitna-fasod, bug'zu-adovat qo'zg'atuvchi postlarmi bo'lsa vaqt o'tkazmay tezda o'chirib tashlang. Toki, boshqa insonlar sizning tarqatgan materiallaringizdan ta'sirlanib siz targ'ib qilgan gunoh ishlarni qilib ulgurmasinlar. Aks holda ularning qilgan gunohlari “oqib keluvchi” gunohga aylanib sizning hisobingizga yoziladi.

Shu bilan birga qilgan noma'qul ishingizdan tezda tavba qiling. Chunki, hech bir inson o'z ajali qachon kelishini bilmaydi.

 

 

https://t.me/tuhur 

MAQOLA
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

“Arab Tourist”: Samarqand, Buxoro va Xiva — islom sivilizatsiyasi va jahon madaniy merosining bebaho durdonalari

20.08.2026   28370   1 min.
“Arab Tourist”: Samarqand, Buxoro va Xiva — islom sivilizatsiyasi va jahon madaniy merosining bebaho durdonalari

Saudiya Arabistonining turizm va sayohatlarga ixtisoslashgan “Arab Tourist” elektron nashrida “Markaziy Osiyoning qoq markazida joylashgan va Buyuk ipak yo‘li bilan bog‘langan mamlakat” sarlavhali tahliliy maqola e’lon qilindi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.

Maqolada Buyuk ipak yo‘li tarixida o‘zbek shaharlarining tutgan o‘rni alohida e’tirof etiladi. Xususan, Samarqand, Buxoro va Xiva kabi tarixiy shaharlar asrlar davomida Sharq va G‘arb o‘rtasidagi savdo, fan va madaniyat markazlari sifatida xizmat qilgani ta’kidlanadi. Registon maydoni, Ichan-qal’a va Buxorodagi me’moriy obidalar islom sivilizatsiyasi hamda jahon madaniy merosining bebaho durdonalari sifatida tilga olinadi.

Bundan tashqari, nashr O‘zbekistonning rang-barang tabiati va geografik relefiga to‘xtalib o‘tgan. Qizilqum cho‘li, serhosil Farg‘ona vodiysi, Tyan-Shan va Pomir-Oloy tog‘ tizmalari aholi joylashuvi va qishloq xo‘jaligi rivojida muhim o‘rin tutishi qayd etiladi.

Nashr, shuningdek, Buyuk Mirzo Ulug‘bek kabi donishmandlarning astronomiya va matematika sohasidagi buyuk kashfiyotlarini alohida e’tirof etgan.

Xulosada ta’kidlanganidek, Toshkent, Samarqand, Buxoro, Namangan va Andijon kabi shaharlar bugungi kunda nafaqat ma’muriy va iqtisodiy, balki jadal rivojlanayotgan yirik madaniy-turistik markazlar sifatida dunyo sayyohlari e’tiborini o‘ziga jalb etmoqda.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari