Bugun farovon va to'kin hayotda yashayotganimiz uchun Alloh taologa qancha shukr qilsak – shuncha kam. Tabiiyki, hayotimizni juda osonlashtirayotgan vositalarning foydalari ko'p. Biroq tanganing ikkinchi tomoni ham borligini unutmasligimiz kerak. Gap shundaki, bugun turli g'arazli kuchlar axborot texnologiyalari orqali farzandlarimizni yot g'oyalar domiga tortmoqda.

Ana shunday yot g'oyalardan biri, shubhasiz, o'zlarini salafiy deb nomlagan soxta salafilardir. Bu oqim XVIII asrda yashagan najdlik Muhammad ibn Abdulvahhobning mutaassibona g'oyalariga tayanadi. U esa, aslida, ilk ekstremistik tashkilot – xorijiylik aqidasidir.

Shunga ko'ra, ular nazdida, musulmonlar uchun haqiqiy najot Qur'on va hadisni mahkam tutish bo'lib, har qanday ko'rinishdagi mazhab bu maqsadga erishishda xalaqit beradi.

Ular shu tariqa barcha musulmonlarni Qur'on va hadisni o'rganib, o'z aqli va iqtidori doirasida amal qilishga, ijtihod qilishga chaqiradi. Imom Ahmadning: “Kim dinda taqlid yo'q desa, Alloh va Uning rasuli oldida fosiqdir. Uning so'zi sunnat va salafi solihlar qarashlarini rad qilishdir”, – degan ta'rifi, bizningcha, ushbu qarashga o'rinli raddiya hisoblanadi.

Abu Bakr Haraviyning yozishicha, insonlar dinda yo muqallid (taqlid qiluvchi) va yo mujtahid bo'ladi. Bunda ilmi yo'q olimlarga taqlid qiladi,  bilmaganini olimlardan so'rashi va shu orqali ularga taqlid qilishi farz hisoblanadi.

Insonlar aqli, hayotiy tajribasi turfa ekani e'tiborga olinsa, buning natijasida insonlar orasida qarama-qarshi fikrlarning ko'payishi holatlarini idrok etish mumkin bo'ladi.

Eng muhimi, fiqhiy mazhablar natijasida qonli ixtiloflar vujudga kelmaydi, ammo ushbu toifa xatti-harakatlari keng ma'nodagi zo'ravonliklar va hatto qonli to'qnashuvlar uchun sabab bo'lishi mumkin.

“Soxta salafiylar” qayerga qadam bosmasin, o'sha erda jaholat, ixtilof va tashvishlar ildiz otadi. Zero, ularning yo'li Ahli sunna val jamoaning ham, sahobalar va tobeinlarning ham yo'li emas.

Muhammad Siddiq Hasan Qinnavjiy “soxta salafiylar” haqida o'zining “Taqlidul aimma” asarida bunday yozadi: “Hozirgi kunda bir riyokor va shuhratparast guruh paydo bo'ldi. Bu guruh a'zolari o'zlarini eng taqvodor hisoblab, boshqalarni mushriklikda ayblamoqda. Aslida, ularning o'zi eng mutaassib va dinda chuqur – g'uluv ketganlardir. Ularning ishi dindan emas”.

Soxta salafiylarning kirdikorlari shu qadar ko'pki, ularning kecha paydo bo'lgan ishlari bugunga, bugungi ishlari esa ertaga to'g'ri kelmaydi. Kundan kunga yangidan-yangi fitnalarni o'ylab topib, mo'min-musulmonlar o'rtasida nizo chiqarishga tirishadilar.

Soxta salafiylarning yoshlar ongini zaharlash maqsadida o'ylab topgan fitnalari quyidagilarda namoyon bo'ladi:

1) mazhablarni inkor qiladi. Mazhabsizlik g'oyasi ko'pchilik g'o'r yoshlarning adashishi, yot g'oyalar ta'siriga tezroq tushishi ehtimolini kuchaytiradi;

2) o'zlariga ergashmaganlarni “kofir” sanaydi. Dinimizda 99 amal kufrga, birgina amal imonga dalolat qilsa, imonga hukm qilinadi. Bu toifa vakillari esa bu ishning ziddini qiladi. O'zining g'oyasi Alloh huzurida eng maqbul va ma'qul ekaniga aniq dalil bo'lmagani holda, qabul qilmaganlarni kofir, deb atash ulkan adashish va chuqur ilmsizlik hisoblanadi;

3) jamiyatni ikkiga: “musulmon” va “dinsizlar”ga ajratadi. Bu bilan dinlararo adovat uyg'otishga, jamiyatlarni notinch qilishga urinadi;

4) boshqa din vakillariga murosasiz va hatto shariat hukmlarini ular o'ylagandek to'liq bajarmayotgan musulmonlarga nisbatan ham zo'ravonlik siyosati olib boradi. Rasululloh “La ilaha illalloh”, degan insonni o'ldirgan Usoma ibn Zaydni qattiq tanqid qilganlar. Shunda Usoma: “Endi hech qachon “La ilaha illalloh” degan kishini o'ldirmayman”, – deb va'da bergan.

Shu va shunga o'xshash dinimiz ta'limotiga mutlaqo zid gaplarni yoshlar orasida tarqatayotgan soxta salafiylar Alloh taoloning: «Fitna qotillikdan ham ashaddiyroqdir»(Baqara surasi, 191-) oyati karimasini bilisharmikin?! Vaholanki, ular faqat oyati karima va hadisi sharifga amal qilamiz, deb da'vo qilishadi-ku!

Bugun yurtimizda diniy-ma'rifiy sohaga berilgan erkinlarni suiiste'mol qilayotgan buzg'unchi, g'arazli kimsalar masjidlarga kirib, atayin safda oyoqlar orasini kerib, namozxonlarning jig'iga tegishmoqda. Aslida diyorimizda asrlar osha hanafiy mazhabiga amal qilib kelingan.

Mashhur alloma Abdulhay Laknaviy o'zining “Majmuatul fatovo” kitobida Shoh Valiyulloh Dehlaviyning quyidagi so'zlarini keltirgan: “Hindiston va Movarounnahr yurtlarida shofeiy ham, hanbaliy ham, molikiy mazhabi ham tarqalmagan, boshqa mazhab kitoblari ham etib kelmagan. Shuning uchun ushbu diyorlarda yashovchi, ijtihod darajasiga etmagan kishilarga Abu Hanifa mazhabiga ergashish vojib bo'ladi”.

Hulosa qilib aytganda, bugun biz yoshlarimizni turli yot g'oyalar ta'siridan asrashimiz shart. Chunki dinimiz ta'limotida har birimiz qo'l ostimizdagilarga mas'ul va mutasaddi ekanimiz bayon etilgan. Shundan ekan, kelajak avlodni fitnalardan, soxta salafiylarning kirdikorlridan asraylik!

Eshmurod AHBO'TAYeV,

Sergeli tumani bosh imom-xatibi