Shuningdek mashhur olimlardan Husayn Voiz Koshifiy «Axloqi muhsiniy» asarida farzandlar tarbiyasida muhim bo'lgan islomiy qadriyatlarga to'xtalib: "Farzand Haq taoloning omonatidir. Ota-onadan mahshar vaqtida bu omonat haqi talab qilinadi. Bu omonat go'yoki oyna - butun borliq ko'zgusi, avvalidir. Haqiqat javohiri uni nimaga xohlasa, o'shanga moyil qilishi mumkin.” Shunday maslahatlardan so'ng hammada bir savol tug'uladi «Biz internet va ijtimoiy tarmoq turlaridan foydalanmasligimiz kerakmi? Javob o'laroq aytamizki yo'q foydalaning illo bugungi kunda ulardan foydalanmaslikni iloji ham yo'q, faqat bir narsani unutmang vertual olamga siz emas vertual olam sizga hizmat qilsin.»
Hindistonning siyosiy arbobi Maxatma Gandi o'z davrida shunday yozgan edi: «Men uyimning eshik va derazalarini mahkam berkitib o'tira olmayman. Chunki unga toza havo kirib turishi kerak. Shu barobarida eshik va derazalarimdan kirayotgan havo dovul bo'lib, xonadonimni ag'dar-to'ntar qilib, o'zimni yiqitib tashlaydigan darajada ochib ham qo'ya olmayman». Bu so'zlarni bugungi axborot asrida turli ma'lumotlarning kirib kelishi, u yoki bu mintaqada to'g'ri e'tiqodga salbiy yoki ijobiy ta'sir etishi ma'nosida qo'llash ham mumkin. Shuning uchun ham yoshlarda internetning yaxshi tomonlaridan unumli foydalanish, yomon ta'sirlaridan o'zlarini himoya qila olish imunitetini shakllantirish zarur. Shu o'rinda Fitratning ushbu so'zlari yodimizga tushadi «Tarbiya uch qismdan iborat: badan tarbiyasi, aqliy tarbiya, axlok tarbiyasi.»
Virtual olamdagi axborot xurujidan himoyalanish uchun mustaqil fikrga ega bo'lishimiz lozim. Biz yot g'oyalardan o'zimizni himoya qilishiga e'tibor berishimiz kerak, ya'ni har bir inson uchun mustaqil fikr zarur. Mustaqil fikrga ega bo'lgan insongina yaxshi yoki yomon ma'lumotning mohiyatiga etib, ularga qarshi kuch topa oladi.
Biz zamon bilan ham nafas bo'lishga chaqirgan holda, vertual olamning eng to'g'ri yo'llari va kerakli malumotlaridan to'laqonli foydalanish va ularni unumli sarflash tarafdorimiz illo vaqt oz ilm esa juda ko'p.
Akramov Kozimxon
Turkiyaning “CNN-Türk” telekanalida efirga uzatilgan “Tafakkur doirasi” dasturida so‘zga chiqqan taniqli olim, Milliy mudofaa universiteti rektori, professor Erhan Afyonju O‘zbekistonning boy tarixiy merosi va sayyohlik salohiyati haqida fikr yuritdi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
Ko‘rsatuvda qatnashgan turk tarixchisi Erhan Afyonju O‘zbekistonni turkiy sivilizatsiyaning eng go‘zal shaharlari joylashgan alohida geografik hudud sifatida ta’riflagan.
Olimning fikricha, juda ko‘pchilik sayyohlar O‘zbekistonni o‘z ko‘zi bilan ko‘rishni istaydi. Chunki dunyoga mashhur Samarqand, Buxoro, Xiva, Toshkent kabi shaharlar ana shu zaminda joylashgan.
Turk tarixchisi yoshlarga murojaat qilib, xorijga sayohat qilishni, avvalo, Turkiy dunyo mamlakatlarini kashf etish, ajdodlar yurti bilan yaqindan tanishishdan boshlash lozim ekanini ta’kidladi.
“Yoshlarga tavsiyam shuki, hozir xorijga sayohat qilmoqchi bo‘lsangiz, avvalo Turkiy zaminni aylaning. Masalan, O‘zbekistonga borib, tarixiy shaharlarni ko‘rib keling, ajdodlaringiz yurti bilan tanishing. So‘ng Saljuqiylar davlati barpo etilgan zaminlarni ko‘ring”, – dedi professor.
Erhan Afyonjuning ta’kidlashicha, bunday sayohatlar yoshlar uchun har tomonlama foydali va qiziqarli bo‘lib, ularning tarixiy xotirasi va dunyoqarashini boyitadi.
“Masalan, Samarqandning go‘zalligini dunyoning ko‘p joylarida topa olmaysiz. Ayniqsa, turk yoshlari o‘z ajdodlari yashagan zaminni borib ko‘rishlari lozim”, – dedi olim.
Professor O‘zbekistonni turkiy sivilizatsiyaning asosiy beshiklaridan biri, ilm-fan markazi sifatida ham alohida e’tirof etgan.
Shuningdek, turk tarixchisi O‘zbekistonning nafaqat tarixiy va madaniy, balki geografik jihatdan ham yashash uchun qulay hudud ekanini ta’kidlagan.
Dastur davomida professor bildirgan fikr-mulohazalar Turkiya jamoatchiligi orasida O‘zbekistonning tarixiy shaharlari, boy madaniy merosi va turizm salohiyatiga bo‘lgan qiziqishni yanada oshirishga xizmat qiladi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati