Ibn Taymiyaning qarashlari o'z davrida fitnalarga sabab bo'lishiga qaramasdan unga ergashuvchilarning son-sanoqsiz bo'lgan. Uning tarafdorlari asosan savodsiz -badaviylar tashkil qilsada, ular orasida tuppa-tuzuk ziyolilar, olimlar ham yo'q emasdi.
Buning sababi Ibn taymiya kuchli taqvo va o'tkir ilm bilan tanilgan hanbaliy mazhabiga mansub namunali oilada o'sib unadi. Otasi va bobosi zamonasining mashhur faqihlaridan, deb tan olinardi. ibn Taymiya muxolafatchilik harakatlarini asosan qirq yoshga yaqinlashganda boshlagan. Ungacha esa, u o'z davrining etuk hanbaliy mazhabiga mansub faqihlaridan biri, deb atrofga tanilib bo'lgan va bir necha foydali diniy asarlarini yozishga ham ulgurgan edi.
Uning ilmiy mansab-mavqei va shuhrati shu darajaga etgan ediki, u tomondan aytilgan har bir fikr uning ixlosmandlari tarafdan so'ssiz qabul qilinar, dalili surishtirilmas edi. Uning ana shu shuhrati keyingi xilofli fikrlarini atrofga yoyilishiga omil bo'ldi, musulmonlar jamo'atiga qarshi fikrlarini bezab, ziynatlab qo'ydi. Natijada uning adashuvini ko'pchilik payqamay qoldi. Uning yangicha fatvolari muxlislari tomondan bosh ustiga qabul etilar va alaloqibat uni “mujaddid” (dinni yangilovchi), “shayxul-islom”, degan “sharafli” laqablar bilan atay boshladilar. Aslida esa, Ibn Taymiya mujaddid ham, mujtahid ham, asl salafiy ham bo'lmagan! Uning keyingi paydo qilgan “SALAFIYLIK” mazhabi hech qanday salafi-solihlarning yo'liga mos kelmagan! Balki, musulmonlar jamo'asidan ajrab chiqqan adashuvdagi bir kichik oqim bo'lgan xolos!
Hozirgi davrimizda ham internet tarmoqlarida Salafiylikni targ'ib qilayotgan ayrim ( Abdullo Zufar, Yusuf Davron va o'zo'ini man hanafiy man deb soxta salafiylikni targ'ib qilayotgan Sodiq Samarqandiylar) mazhabga ergashish shart emas deb o'zlari soxta mazhabda ekanliklarini anglamasa. Haqiyqi salaf egalari to'rt mazhabboshilarimizdir. Ularni tuzgan yo'llari ( mazhablari) da yurish haqiyqi salafi solihlarga ergashishlikdir. Mazhabboshilarimizga tosh otish haqiyqi uch oltin davrda yashab o'tgan salafi solihlarga tosh otishdan boshqa narsa emas.
Bahodir Botirov
Toshkent va Samarqand shaharlarida bo‘lib o‘tgan “Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh, yangi kashfiyotlar” xalqaro mediaforum Rossiyaning yetakchi ommaviy axborot vositalarida keng yoritildi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA muxbiri.
Xususan, “MIR 24”, “Sputnik Uzbekistan”, “Islam News”, “Daydjest Moskva-Baku”, “TRT na russkom”, “CGTN-Russkiy” kabi yirik ommaviy axborot vositalarida mediaforum haqida turkum materiallar e’lon qilindi.
Manbalarda forumning ahamiyati haqida alohida to‘xtalib o‘tilgan. Tadbirlarda 50 ga yaqin mamlakatdan 300 nafarga yaqin soha mutaxassislari va xalqaro media yetakchilari ishtirok etdi. O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazining tarixiy manbalarni raqamlashtirish va sun’iy intellekt imkoniyatlarini joriy etishdagi innovatsion o‘rni yuqori baholangan.
Rossiya media olamida O‘zbekistondagi o‘zgarishlar faqat tarixiy yodgorliklar va sayyohlik salohiyati bilan cheklanib qolmay, balki IT sohasi, qurilish, tibbiyot va iqtisodiy taraqqiyotdagi muvaffaqiyatlar orqali yangicha talqinda namoyon bo‘layotgani alohida ta’kidlangan.
Anjuman doirasida Rossiya, O‘zbekiston va Ozarbayjon hamkorligida “Shamoyili nabaviyya” qo‘lyozmasini nashr etish va Katta Langar Qur’onini atroflicha tadqiq qilish kabi aniq amaliy loyihalarga start berilgani e’tirof etildi.
Shuningdek, Rossiyaning “Rossiya” milliy markazi va Toshkentdagi Islom sivilizatsiyasi markazi o‘rtasida o‘zaro “Rossiya va O‘zbekiston kunlari”ni o‘tkazish bo‘yicha muhim kelishuvga erishilgani xabar qilindi.
Rossiya axborot maydonida O‘zbekiston boy qo‘lyozma va ilmiy meros sohibi, tarixiy manbalarni raqamlashtiruvchi markaz hamda gumanitar-madaniy sohada ishonchli va tashabbuskor hamkor sifatida gavdalandi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati