Bu to'rt mazhabning boqiy qolishiga quyidagi omillar sabab bo'lgan:
1. Ularning to'g'ri aqiyda usullaridagi mukammal ittifoqlari. Ular Ahli sunnaning haqiqiy imomlaridir.
2. Ularning hayot tarzlari bir-birlariga yaqinligi va boshqalarining mazhabidan istifoda olishga hamda ko'plab masalalarda o'zgalarning fikri bilan o'rtoqlashishga bo'lgan ehtiyoj sababli bir-birlari bilan uchrashishlari.
3. Ularning aksariyat shariat masalalarida bino bo'lgan usulga ittifoq qilishlari. Shariat usullari: Qur'oni Karim, Sunnat, ijmo' va qiyosdir. Ularning o'rtasida keyinchalik sodir bo'lgan ixtiloflarga sabab, ba'zilarining nazdida masolihi mursala bo'lgan
narsa boshqalarinig nazdida istishob, yana boshqalarining nazdida esa istihson" bo'lganidir. Bu haqiqiy ixtilof deyishga arzimaydigan narsalardir.
4. Mazhab imomlarining o'rtalarida o'zaro kelish. movchilik hamda hasadga yo'l qo'ymaydigan narsalardan yana biri, bir-birlariga nisbatan yaxshi gumonda bo'lganliklaridir. Hasad ham bir dard bo'lib, zamondosh yoki bir-biriga yaqin bo'lgan kamdan-kam insonlar undan salomat bo'ladilar.
5. Ularning ilmni etkazish va tarqatishga, insonlarga Alloh taolo uchun nasihat qilishga va ularning o'zlari Alloh taologa ibodatlar bilan va suluk bilan juda go'zal holda hamda dunyo va uning fitnalariga taqvo bilan yuzlanishga bo'lgan ajoyib qiziqishlari. Mana shu xislatlar ularning qalbidan dunyo talabini va uni talab qiluvchilarga havas qilish hissini ketkazdi. Bu esa o'z navbatida ularga zamondosh bo'lgan ulamolar va ommaning qalbida o'ziga xos o'rin egalladi. Bu narsani farzandlar otalaridan meros qilib oldilar va bizlargacha etib keldi.
6. Alloh taolo mazkur imomlarning peshonasiga ulug' shogirdlarni bitib qo'ydi. Ular sidiq va ixlosni, ilmga muhabbatni, uni ustozlaridan olib, boshqalarga tarqatishga bo'lgan qiziqishni meros qilib oldilar. Natijada ustozlarining so'zlarini yod oldilar, ilmlarini yozib qo'yib, so'ngra ularni insonlarga tarqatdilar.
7. To'rt mazhab imomlarining so'zlari ishonchli yo'llar va ilmiy omonatga rioya qilingan holda nakl qilinishi.
Bu borada Alloh taolo saqlab qo'ygan yana boshqa bir qancha hikmatlar borki, U Zot ularni O'zi xohlagan bandalarigagina bildiradi.
Tolibjon Sharipov
Iordaniyaning nufuzli “The Jordan Times” nashrida 24–29 avgust kunlari Toshkent shahrida bo‘lib o‘tadigan “Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh, yangi kashfiyotlar” xalqaro media forumi haqida maqola e’lon qilindi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
Maqolada yozilishicha, tadbirning asosiy qismi O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazida bo‘lib o‘tadi. Unda xorijiy ommaviy axborot vositalari xodimlari, yetakchi ekspertlar va media sohasi mutaxassislari ishtirok etadi.
O‘zbekistonning Iordaniyadagi elchixonasining ma’lum qilishicha, ushbu forum dasturidan yalpi majlislar, media ko‘rgazmalar, matbuot brifinglari va ikki tomonlama uchrashuvlar o‘rin olgan. Uchrashuvlarda hujjatli kino va tarixiy xotira, nashriyot loyihalari va zamonaviy texnologiyalar, xalqaro media loyihalarni rivojlantirish masalalari ko‘rib chiqiladi.
Bundan tashqari, o‘zbekistonlik talabalar uchun jahon media sanoatining yetakchi vakillari ishtirokida mahorat darslari tashkil etiladi. Ishtirokchilar zamonaviy jurnalistika, media ishlab chiqarish va xalqaro axborot makonida samarali hamkorlik qilish bo‘yicha tajriba almashadi.
Nashrda qayd etilishicha, forum ishtirokchilari 27 avgust kuni Samarqandga sayohat qilishadi. Safar doirasida mehmonlar Imom al-Buxoriy majmuasiga tashrif buyurib, shaharning boy tarixiy-madaniy merosi bilan tanishadi. Shuningdek, Toshkentda xalqaro ommaviy axborot vositalari vakillari uchun maxsus mediatur o‘tkazilishi rejalashtirilgan.
Forum 28 avgust kuni yakuniy yalpi majlis va rasmiy yopilish marosimi bilan yakunlanadi. Mehmonlar O‘zbekiston mustaqilligining 35 yilligiga bag‘ishlangan tantanali tadbirlarda ham ishtirok etadi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati