Sayt test holatida ishlamoqda!
23 Avgust, 2026   |   10 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:15
Quyosh
05:40
Peshin
12:26
Asr
17:12
Shom
19:15
Xufton
20:36
Bismillah
23 Avgust, 2026, 10 Rabi`ul avval, 1448

Terror – Islom diniga yot g'oya

07.05.2022   1804   3 min.
Terror – Islom diniga yot g'oya

Terrorning asl maqsadi Islom niqobi ostida obod yurtlarni buzish va tinch aholini sarosimaga solish ekanini xalqimiz to'g'ri tushunib etgan. Shu sababli azal-azaldan diyorimizda turli diniy-siyosiy oqimlarga salbiy munosabatda bo'lib kelingan. Ularning yurtimizga kirib kelishi va aholi orasida yoyilishiga katta din ulamolari bilan bir qatorda oddiy xalq ham qattiq qarshilik ko'rsatgan. Bundan ajdodlarimiz muqaddas dinimizni chuqur va to'g'ri anglaganliklari va uning nozik jihatlariga bir tomonlama yondoshmaganliklari ma'lum bo'ladi.

Lekin bugungi kunimizda turli chetdan kelgan, mutaassib guruhlarning yolg'on ig'volari va yot g'oyalariga aldanib qolayotgan yoshlarning uchrab turishi achinarli holatdir. Muqaddas islom dinimizning sof ta'limotlaridan bexabar yoshlarimiz islomga g'araz ko'zi bilan qarayotgan, uni dunyoga yomon otliq qilib ko'rsatishga harakat qilayotgan, bu yo'lda har qanday jirkanch va yolg'ondan tiyilmayotgan kishilarning asl yuzlarini tanimasdan ularga ergashmoqdalar. Ular yoshlarimiz ongiga musulmonlar yashaydigan yurtni boshqarib turgan hukumat va uning fuqarolari kofir, islom o'lkalarini kufr yurt, u erlarda terrorchilik harakatlarini amalga oshirish mumkin, islom diniga kirmagan kishilarni o'ldirish halol, din yo'lida senga hamfikr bo'lmagan har qanday insondan, xoh u ota-onang bo'lsa ham voz kechishing kerak, degan noto'g'ri g'oyalarni singdirishmoqda. Eng achinarlisi ushbu g'oyalarni go'yo islom ko'rsatmasi sifatida talqin qilinishi kuzatilyapti.

Aslida Islom bag'rikenglik, kechirimlilik, muhtoj va etimlarga yaxshilik qilib, mehr-muruvvat ko'rsatish, qariyalarni qadrlash, qarindoshlar bilan silai rahmni mustahkamlash, ota-onaga hurmat kabi ezgu ishlarni olg'a suradi. Dinimizda yaxshilik yo'liga chaqirish qay tarzda amalga oshirilishini Qur'oni karim oyatlari va Payg'ambarimiz sollallohu alayhi vasallamning sunnatlari quyidagicha belgilab qo'ygan:

Alloh taolo Qur'oni karimda: «Robbingizning yo'liga hikmat va chiroyli nasihat bilan da'vat eting….»,- deb marhamat kiladi.

Imom Buxoriy rivoyat qilgan hadisda Rasulullox sollallohu alayhi vasallam shunday deydilar: «Din nasihatdir».

Ya'ni, insonlar dinni bir-birlariga nasihat va samimiyat bilan tushuntirishidir.

Bashariyat ichida kechirimlilik, rahmdillik, mehr-shavqat kabi islomiy fazilatlarni o'zida mujassam etgan buyuk zot – Payg'ambarimiz sollallohu alayhi vasallam hayotlari davomida yuqoridagi gapimizga ko'plab tasdiqlarni ko'rishimiz mumkin. Makka fathi voqeasi esa bunga yaqqol misoldir. U zotga risolat kelganidan keyin atrofdagi odamlar dushmanlik nazari bilan qaray boshlaydi. U kishi ularning aziyatidan Madinaga hijrat qiladilar. So'ngra katta kuch to'plab Makkani fath qiladilar. Shaharga kirishdan oldin Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga dushmanchilik qilgan kishilarga quyidagicha amr qiladilar:

- Ulardan kim qurolini tashlasa o'ldirilmasin;

- Kim Ka'ba ichiga kirsa o'ldirilmasin;

- Kim Abu Sufyon uyiga kirsa o'ldirilmasin;

- Kim o'z uyiga kirsa o'ldirilmasin;

- Kim Hakim ibn Hizom uyiga kirsa o'ldirilmasin;

- Qochganlar ortidan quvilmasin;

- Yaradorlarga tegilmasin;

- Asirlar o'ldirilmasin;

Abu Sufyon Payg'ambarimiz sollallohu alayhi vasallamga ko'plab aziyatlar etkazgan, bir nechta g'azotlarda Nabiy sollallohu alayhi vasallamga qarshi urush olib borgan bo'lsa ham uni va uning uyidan boshpana topgan kishilarni avf etdilar.

Tolibjon Sharipov

MAQOLA
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

18 avgust — Usmon Mus'hafi Toshkentga qaytgan kun

19.08.2026   25299   2 min.
18 avgust — Usmon Mus'hafi Toshkentga qaytgan kun

18 avgust Toshkentning nafaqat diniy, balki madaniy va ilmiy merosi tarixida muhim o‘rin tutuvchi sana. Qur’oni Karimning eng qadimiy qo‘lyozmalaridan biri sifatida e’zozlanadigan Usmon Mus'hafi asrlar davomida Markaziy Osiyo tarixining turli bosqichlariga guvoh bo‘lib kelgan, xabar bermoqda iccu.uz.

Ushbu nodir qo‘lyozma yirik hajmdagi pergament varaqlarga yozilgan bo‘lib, matni qadimiy Hijoz xatida bitilgan. Mus'hafda hozirgi arab yozuvidagi nuqta va harakat belgilari mavjud emas. Manbalarda uning saqlanib qolgan qismi 338 yoki 353 varaqdan iborat ekani haqida turli ma’lumotlar uchraydi. Ayrim yo‘qolgan pergament varaqlar keyinchalik qog‘oz bilan almashtirilgan. Qo‘lyozmaning aniq sanasi xususida ilmiy adabiyotlarda turli qarashlar mavjud.

Tarixiy ma’lumotlarga ko‘ra, Mus'haf uzoq yillar Samarqandda saqlangan. 1868–1869 yillarda u Sankt-Peterburgga olib ketilgan va Imperator xalq kutubxonasiga topshirilgan. 1905 yilda qo‘lyozmaning 50 ta faksimile nusxasi ko‘chirilgan. 1917 yildagi siyosiy o‘zgarishlardan keyin musulmon ulamolarining talabi bilan Mus'haf avval Ufaga, keyin esa O‘rta Osiyoga qaytarilishi jarayoni boshlangan.

1924 yilda Usmon Mus'hafi Tatariston, Boshqirdiston va Turkiston ulamolaridan tashkil topgan maxsus kuzatuvchilar hamrohligida maxsus poyezd orqali Ufadan Toshkentga olib kelindi. Toshkentga olib kelinganidan so‘ng Mus'haf bir muddat shahardagi masjidlardan birida saqlandi. Keyinchalik uning asrab-avaylanishini ta’minlash maqsadida O‘zbekiston tarixi davlat muzeyiga topshirildi.

1989 yil 14 mart kuni Toshkentda bo‘lib o‘tgan Musulmonlarning IV quriltoyida O‘zbekiston hukumati qarori bilan Usmon Mus'hafining musulmonlar ixtiyoriga qaytarilgani e’lon qilindi. Keyinchalik u O‘zbekiston musulmonlari idorasi ixtiyoriga topshirildi. Mus'haf bir muddat Hazrati Imom majmuasidagi «Mo‘yi Muborak» madrasasi muzey-kutubxonasida maxsus sharoitda ham saqlandi.

Usmon Mus'hafining tarixiy va madaniy ahamiyati xalqaro miqyosda ham e’tirof etilgan. 1997 yilda qo‘lyozma YUNЕSKOning «Memory of the World» — «Jahon xotirasi» dasturi ro‘yxatiga kiritilgan.

2025 yil 13 noyabr — Usmon Mus'hafi tarixida yana bir muhim sana. Aynan shu kuni nodir qo‘lyozma O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markaziga olib kelindi. Bugun Qur’on zalidagi asosiy eksponatlardan biri sifatida alohida o‘rin egallab, yurtimizning ko‘p asrlik diniy, ilmiy va ma’naviy merosini namoyon etuvchi bebaho yodgorlik sifatida taqdim etilgan. Shuningdek, Markazda turli davrlarda Somoniylar, Qoraxoniylar, Xorazmshohlar va Temuriylar davrida ko‘chirilgan Qur’on nusxalarini ham ko‘rish mumkin. Usmon Mus'hafi tarixi bu faqat bir qo‘lyozmaning tarixi emas. Bu asrlar osha saqlangan ilmiy va ma’naviy meros, uni asrab-avaylagan avlodlar xotirasi va O‘zbekiston zaminida shakllangan buyuk islom sivilizatsiyasining uzviy davomiyligi haqidagi tarixdir.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari