Keyingi paytlarda falon kishi boshqa dinga o'tibdi, oilasi bilan birga o'tirmas ekan, harbiy xizmatdan bosh tortibdi, qon topshirmas emish degan har gaplar quloqqa chalinadigan bo'lib qoldi. Buning sababi bizning yurtimizda ham missioner deb atalmish iymon o'g'rilari paydo bo'lganidandir.
Misssionerlik – bu biron bir dinga e'tiqod qiluvchi kishilarni boshqa birdinga targ'ib qilishga aytiladi.
Missionerlik esa, biror bir vazifani u vazifa-siyosiy yoki diniy bo'lsin, bajarish uchun yuborilgan kishiga nisbataan aytiladigan atama. Ular aosan xristiyan diniga xos bo'lib, xristianlikning ham dunyo bo'ylab ko'pgina davlatlarda va xristianlikning o'zida ham qoralanadigan va ta'qiqlangan diniy sektalar hisoblanadi.
Missionerlar katta davlatlar va qaysidir kompaniyalarning manfaatini ko'zlab, maxsus tayyorgarlikdan va o'quv kurslaridan o'tkazilgan kishilardir.
Ular qaysi mamlakatga yuborilish uchun tayyorlanayotgan bo'lsa, shu mamlakat aholisining dini, millati, urf odatlarini yaxshi o'rganib chiqadilar. Kerak bo'lsa vaziyatga qarab aholining ijtimoiy zaif qatlamlariga o'z ta'sirini ko'rsatib, o'z saflariga qo'shib olishga harakat qiladilar. Bunga misol qilib yurtimizdagi kar-soqovlar, nogironligi bor kishilar va jismoniy va moddiy imkoniyati cheklangan kishilarga moddiy ko'mak berish bahonasida ularning ongiga kirib borib, o'z dinidan voz kechib, ular chaqirayotgan dinga kirishga targ'ib qilganliklarini keltirishimiz mumkin.
Ularning asl maqsadi dinga kiritish emas, balki musulmonlarni dindan chiqarishdir. Missionerlik faoliyati bilan shug'ullanayotgan kishilar umuman tarafdorlarining axloqini yaxshilash bilan shug'ullanmaydilar. Aksincha, ular xulqni buzadigan ishlarni yoyishadi. Turli xil o'yinlar, «diskotekalar» tashkil qilishadi, restoranlar ochib, tungi ko'ngilxushliklar uyushtirishadi.
Taassufki, hozirgi kunda diyorimizdagi ayrim hududlarda musulmon farzandlarimizni boshqa dinlarga og'dirish, ya'ni missionerlik harakatlari uchrab turibdi. Sof aqida nima ekanidan bexabar, xaq bilan nohaqlikni anglab etmagan ba'zi odamlar o'z dinlaridan kechib ketishlari juda achinarlidir. Bu esa jamiyatning boshlang'ich bo'g'ini hisoblanmish oilada har xil nizolar kelib chiqishiga sabab bo'lmokda. Ularning o'z e'tiqodlaridan yuz o'girishlarining birinchi sababi, islom aqidasini yaxshi bilmasliklari bo'lsa, ikkinchisi missionerlar tomonidan turli xil ko'rinishdagi moddiy rag'batlantirishlardir.
So'zimizning intihosida shuni alohida ta'kidlaymizki, yuqorida aytganimizdek, missionerlarning «g'amxo'rligi»ga aldanib, ularning tuzog'iga ilingan kimsalar aslida islomiy hayotdan ancha yiroq, uning hayotbaxsh ta'limotidan bexabar kishilardir. Aks holda, ular ming yillar davomida ota-bobolari asrab-avaylab kelgan muqaddas dinini arzimas narsaga, dunyo matosiga sotmagan, bunday nodonlik va jaholatga yo'l qo'ymagan bo'lar edilar.
Alisher navoiy xazratlari aytadilarki:
Yurtni obod etguchi dono bo'lak nodaon bo'lak
Yerni shudgor qilguchi dehqon bo'lak qobon bo'lak.
R.Ernazarov
Bog'ot tumani imom-xatibi
Marosim O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazining Katta konferens-zalida o‘tkazildi. Tadbir ishtirokchilariga «Jahon jamoatchiligining Islom sivilizatsiyasi markaziga nigohi» maxsus filmi namoyish etildi.
Tadbirda O‘zbekiston Prezidenti matbuot kotibi, Prezident Administratsiyasi Kommunikatsiyalar departamenti rahbari Sherzod Asadov tabrik so‘zi bilan ishtirok etdi. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi maslahatchisi Muzaffar Komilovning forum ishtirokchilariga yo‘llagan murojaatini O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasining mas’ul xodimi Rahmatulla Arziyev o‘qib eshittirdi.
Forum ishtirokchilariga yo‘llangan qutlov so‘zlarida xorijiy mehmonlar va media hamjamiyati vakillariga minnatdorlik bildirildi. Forumning professional muloqot, xalqaro hamkorlik va O‘zbekistonning tarixiy-madaniy merosini ilgari surish maydoni sifatidagi ahamiyati ta’kidlandi.
Marosimning asosiy voqealaridan biri Euronews bosh direktori va bosh muharriri Klaus Shtrunsning «Yangi yaqinlik: madaniyat, media va g‘oyalar orqali Yevropa va Markaziy Osiyoni birlashtirish — Islom sivilizatsiyasi markazi global axborot makonida» mavzusidagi maxsus ma’ruzasi bo‘ldi.
Shtruns islom sivilizatsiyasining tarixiy, ilmiy, ma’naviy va madaniy merosini zamonaviy media formatlar orqali jahon auditoriyasiga yetkazish, shuningdek, Yevropa va Markaziy Osiyo o‘rtasida axborot almashinuvini kuchaytirish muhimligini ta’kidladi.
Uning qayd etishicha, media vositalari turli mamlakatlar va jamiyatlar o‘rtasida nafaqat axborot almashinuvini ta’minlashi, balki muloqot uchun ko‘priklar ham qurishi kerak.
«Media vositalari fikrlar va yangiliklar almashinuvi uchun ko‘priklar qurishi mumkin va qurishi shart. Axir media kommunikatsiyasining mohiyati ham aynan shunda — ko‘priklar qurishda. Bugun bu yerda, qadimiy Ipak yo‘lida, kelajagimiz uchun aynan shu jarayon sodir bo‘lmoqda», — dedi Klaus Shtruns.
Euronews rahbari Yevropa va Markaziy Osiyo o‘rtasidagi axborot makonini yanada yaqinlashtirishni tarixiy Ipak yo‘li an’analari bilan qiyosladi. Uning ta’kidlashicha, mintaqalar o‘rtasidagi zamonaviy media aloqalar iqtisodiy, madaniy va ijtimoiy hamkorlikning yangi imkoniyatlarini ham ochishi mumkin.
«Ipak yo‘lida axborot oqimi qanday kechgan bo‘lsa, bir-birimiz bilan muloqot qilish, bir-birimizning tilimizni tushunish ham shunday bo‘lsin. Bu oddiy texnik jarayondan ko‘ra kengroq tushuncha. Bu haqiqiy hamkorlikning yangi ko‘rinishi, kelajakdagi butun iqtisodiy taraqqiyot uchun harakatlantiruvchi kuch bo‘ladigan yangi axborot makonidir», — dedi u.
Klaus Shtruns, shuningdek, O‘zbekistonda yosh avlodning katta ulushga ega ekanini alohida qayd etib, bu mamlakatning kelajagi uchun ulkan imkoniyat ekanini ta’kidladi. U turli mamlakatlar yoshlarini birlashtiruvchi media va madaniy loyihalarni amalga oshirish taklifini ilgari surdi.
Uning fikricha, turli sohalar — sport, ilm-fan, ta’lim va madaniyat vakillaridan iborat yoshlarni bir joyga to‘plab, ularning tajriba almashinuvi, hujjatli filmlar suratga olishi va qo‘shma loyihalarda ishtirok etishi uchun imkoniyat yaratish mumkin. Bunday tashabbuslar orqali mamlakatlar va mintaqalar yoshlari o‘rtasida yangi aloqalarni shakllantirish mumkin.
«Bu faqat chiroyli nutqlarda emas, balki aniq va amaliy loyihalarda o‘z ifodasini topishi kerak», — dedi Euronews bosh direktori.
Shtruns media sohasidagi innovatsiyalar ham aynan shu maqsad — o‘tmish merosini asrab, kelajakni birgalikda yaratishga xizmat qilishi kerakligini ta’kidladi.
«Eng muhimi, media doimo innovatsiyalarni harakatga keltiruvchi kuch bo‘lishi kerak. Ammo bu innovatsiyalar bugun men eshitgan ajoyib maqsadga xizmat qilishi lozim: media sohasida innovatsiyalarni ilgari surish, qalbimizda o‘tmishni asrab, kelajakni yaratish», — dedi u.
Euronews rahbari forumda ishtirok etishni media sohasining jamiyat oldidagi mas’uliyati bilan bog‘ladi. Uning ta’kidlashicha, jurnalistika va media faoliyati faqat biznes yoki kasb emas, balki turli jamiyatlarni yaqinlashtirishga xizmat qiladigan muhim vazifadir.
«Ushbu noodatiy tadbirda media hamkor sifatida ishtirok etayotganimizdan faxrlanamiz. Biz uchun bu shunchaki biznes emas, oddiy kasb ham emas. Bu — o‘z burchimiz va da’vatimizdir», — dedi Klaus Shtruns.
Shu tariqa, forumning ochilish marosimida media sohasining zamonaviy vazifalari, xalqaro axborot hamkorligini rivojlantirish, madaniy merosni yangi formatlarda jahon auditoriyasiga taqdim etish va turli mintaqalar o‘rtasida yangi axborot ko‘priklarini barpo etish masalalariga alohida e’tibor qaratildi.
O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi direktori, WOSCU Boshqaruv raisi Firdavs Abduxaliqov «Islom sivilizatsiyasi markazi — yangi turdagi madaniy-ma’rifiy media platforma» mavzusida maxsus ma’ruza qildi.
Abduxoliqov Markaz konsepsiyasini tarixiy meros, ilm-fan, muzey ishi va yangi medialarni birlashtiruvchi zamonaviy xalqaro maydon sifatida taqdim etdi. U islom sivilizatsiyasi merosi hujjatli filmlar, televizion loyihalar, raqamli rekonstruksiyalar, multimedia va immersiv ekspozitsiyalar, shuningdek, nashriyot tashabbuslarida qanday yangi talqin kasb etayotgani haqida ma’lumot berdi. Markazning xalqaro media loyihalari, dunyodagi yetakchi ommaviy axborot vositalari bilan hamkorligi, shuningdek, tarixiy merosni o‘rganish va ommalashtirishda sun’iy intellekt hamda raqamli texnologiyalardan foydalanish masalalariga alohida e’tibor qaratildi.
Marosim ishtirokchilariga, shuningdek, Islom sivilizatsiyasi markazi haqida prezentatsion rolik namoyish etildi.
Xalqaro mediaforumda 50 ta davlatdan media va ekspertlar hamjamiyatining 300 nafarga yaqin vakili ishtirok etmoqda. Ular orasida xalqaro telekanallar va axborot agentliklari rahbarlari hamda vakillari, jurnalistlar, noshirlar, kinematografistlar, olimlar, tadqiqotchilar va raqamli texnologiyalar sohasi mutaxassislari bor.
iccu.uz