Keyingi paytlarda falon kishi boshqa dinga o'tibdi, oilasi bilan birga o'tirmas ekan, harbiy xizmatdan bosh tortibdi, qon topshirmas emish degan har gaplar quloqqa chalinadigan bo'lib qoldi. Buning sababi bizning yurtimizda ham missioner deb atalmish iymon o'g'rilari paydo bo'lganidandir.
Misssionerlik – bu biron bir dinga e'tiqod qiluvchi kishilarni boshqa birdinga targ'ib qilishga aytiladi.
Missionerlik esa, biror bir vazifani u vazifa-siyosiy yoki diniy bo'lsin, bajarish uchun yuborilgan kishiga nisbataan aytiladigan atama. Ular aosan xristiyan diniga xos bo'lib, xristianlikning ham dunyo bo'ylab ko'pgina davlatlarda va xristianlikning o'zida ham qoralanadigan va ta'qiqlangan diniy sektalar hisoblanadi.
Missionerlar katta davlatlar va qaysidir kompaniyalarning manfaatini ko'zlab, maxsus tayyorgarlikdan va o'quv kurslaridan o'tkazilgan kishilardir.
Ular qaysi mamlakatga yuborilish uchun tayyorlanayotgan bo'lsa, shu mamlakat aholisining dini, millati, urf odatlarini yaxshi o'rganib chiqadilar. Kerak bo'lsa vaziyatga qarab aholining ijtimoiy zaif qatlamlariga o'z ta'sirini ko'rsatib, o'z saflariga qo'shib olishga harakat qiladilar. Bunga misol qilib yurtimizdagi kar-soqovlar, nogironligi bor kishilar va jismoniy va moddiy imkoniyati cheklangan kishilarga moddiy ko'mak berish bahonasida ularning ongiga kirib borib, o'z dinidan voz kechib, ular chaqirayotgan dinga kirishga targ'ib qilganliklarini keltirishimiz mumkin.
Ularning asl maqsadi dinga kiritish emas, balki musulmonlarni dindan chiqarishdir. Missionerlik faoliyati bilan shug'ullanayotgan kishilar umuman tarafdorlarining axloqini yaxshilash bilan shug'ullanmaydilar. Aksincha, ular xulqni buzadigan ishlarni yoyishadi. Turli xil o'yinlar, «diskotekalar» tashkil qilishadi, restoranlar ochib, tungi ko'ngilxushliklar uyushtirishadi.
Taassufki, hozirgi kunda diyorimizdagi ayrim hududlarda musulmon farzandlarimizni boshqa dinlarga og'dirish, ya'ni missionerlik harakatlari uchrab turibdi. Sof aqida nima ekanidan bexabar, xaq bilan nohaqlikni anglab etmagan ba'zi odamlar o'z dinlaridan kechib ketishlari juda achinarlidir. Bu esa jamiyatning boshlang'ich bo'g'ini hisoblanmish oilada har xil nizolar kelib chiqishiga sabab bo'lmokda. Ularning o'z e'tiqodlaridan yuz o'girishlarining birinchi sababi, islom aqidasini yaxshi bilmasliklari bo'lsa, ikkinchisi missionerlar tomonidan turli xil ko'rinishdagi moddiy rag'batlantirishlardir.
So'zimizning intihosida shuni alohida ta'kidlaymizki, yuqorida aytganimizdek, missionerlarning «g'amxo'rligi»ga aldanib, ularning tuzog'iga ilingan kimsalar aslida islomiy hayotdan ancha yiroq, uning hayotbaxsh ta'limotidan bexabar kishilardir. Aks holda, ular ming yillar davomida ota-bobolari asrab-avaylab kelgan muqaddas dinini arzimas narsaga, dunyo matosiga sotmagan, bunday nodonlik va jaholatga yo'l qo'ymagan bo'lar edilar.
Alisher navoiy xazratlari aytadilarki:
Yurtni obod etguchi dono bo'lak nodaon bo'lak
Yerni shudgor qilguchi dehqon bo'lak qobon bo'lak.
R.Ernazarov
Bog'ot tumani imom-xatibi
Kech uxlash sog‘liqqa bir qancha xavf tug‘diradi.
Jigar va boshqa a’zolar o‘zini tiklay olmaydi. Inson organizmidagi barcha a’zolar tunda, ayniqsa, soat 22:00–02:00 oralig‘ida faol tiklanish jarayoniga kirishadi. Xususan, jigar soat 23:00 dan keyin tanani faol tozalash (detoksikatsiya) vazifasini bajaradi. Agar inson u paytda uxlamagan bo‘lsa, vazifa to‘liq bajarilmaydi. Bu esa charchoq, bezovtalik, tushkunlikka olib keladi.
Gormonlar muvozanati buziladi. Uyqu vaqtida, ayniqsa, soat 22:00–01:00 orasida o‘sish gormoni (melatonin va somatotropin) ishlab chiqariladi. Bu gormonlar immunitetni ko‘tarish, teri va hujayralarni tik lash, stressni kamaytirishga xizmat qiladi. Agar uxlash kechiksa, bu gormonlar kama yib boradi.
Aqliy faoliyat susayadi. E’tiborni jamlash, eslab qolish qobiliyatining pasayishi aynan o‘z vaqtida uxlamaslik bilan bog‘liq. Oqibatda ish unumdorligi yomonlashib, sifatli o‘qishga ham salbiy ta’sir qiladi.
Ruhiy muvozanat buziladi. Soat 23:00 dan keyin uxlaydigan insonlarda depressiya, qo‘rquv, ruhiy zaifliklar ko‘p kuzatiladi.
Yurak urish muvozanati yomonlashadi.
So‘nggi yillarda yurakqon tomir kasalliklari ham ko‘payib, ham “yosharib bormoqda”. Kam va o‘z vaqtida uxlamaslik yurakni zo‘riqtirib, umrning qisqarishiga sabab bo‘lmoqda. Yurakni davolash uchun o‘z vaqtida uxlash kerak.
Eng foydali uyqu esa soat 22:00 dan 05:00 gacha bo‘ladi. Chunki aynan shu soatlarda uyqu fazalari mukammal kechadi.
Internet manbalari asosida tayyorlandi.
“Hidoyat” jurnalining 2025 yil 8-sonidan
http://hidoyatuz.taplink.ws