O`zbekiston musulmonlari idorasi

Missionerlik – millat va din kushandasi

29.04.2022 1360 3 min.

Hozirga axborot almashuvi rivojlangan, dunyoning xohlagan joyidan turib xohlagan kishiga axborot etkazish imkoni bo'lgan bu davrda muqaddas dinimizni tuhmat va bo'htonlardan himoya qilish, uning asl mohiyatini o'nib-o'sib kelayotgan yosh avlodimizga to'g'ri tushuntirish Islom madaniyatining ezgu-g'oyalarini keng targ'ib etish vazifasi hamon dolzarb bo'lib qolmoqda.

Bir necha diniy ekstremistik oqim va yo'nalishlar faoliyati tobora keskinlashib borayotgan bir davrda muqaddas Islom dinimizga va milliy ma'naviyatimiz hamda qadriyatlarimizga rahna solishga urinayotgan noislomiy yo'nalishlardan biri bu Missionerlik yo'nalishidir.

Missionerlik to'g'risida so'z ochganda, avval uning kelib chikishi va rivojlanishi davriga to'xtalib o'tish lozim bo'ladi.

“Missionerlik” tushunchasi umumiy ma'noda biror dinga e'tiqod qiluvchi xalqlar o'rtasida boshqa dinni targ'ib qilish ma'nosini anglatadi. Missionerlik, asosan xristianlik diniga xosdir. Bunday harakat xristianlik dini qadimiy Vizantiya imperiyasining davlat dini sifatida e'lon qilingan davrdan buyon amalga oshirilib kelmokda. Hristian ruhoniylari dastavval missionerlik harakatini Yevropa va Yaqin Sharqdagi ko'pxudolikka e'tiqod qilib kelgan aholini yakkaxudolikka da'vat qilish bayrog'i ostida olib bordilar. Shu tariqa IVasrda paydo bo'lgan xristian missionerligi XIII-XVI asrlarda Hindiston, Hitoy, va Yaponiyaga kirib bordi.

Katolik cherkovida esa missionerlik Ispaniya va Portugaliya imperiyalari tashkil topgach (XIII-XVIasrlar) da taraqqiy etdi.

Missionerlik harakati Buyuk Rim imperiyasiga yangi erlarni o'zlashtirishga katta yordam berdi. Katolik missionerligiga raxbarlik qilish uchun papa Grigoriy XV 1662 yilda “Diniy targ'ibot kongregatsiyasi” ni ta'sis etdi.

XIX asrga kelib esa missionerlik yangidan faollashdi.Ushbu harakat vakillari bo'lgan missionerlar o'z faoliyatlarini Afrikada keng tarzda yoyib, o'z mamlakatlarining siyosatini o'tkazishga yordam berdilar.

Missionerlarning turli davlatlar, jumladan, Markaziy Osiyo mintaqasi mamlakatlarida olib borayotgan faoliyati xristianlikni targ'ib qilishda maxsus adabiyotlar, audio va videokassetalarni mahalliy tillarda tayyorlash va bepul tarqatish masalalariga e'tibor qaratadilar.

Yuqoridagi kabi misollarni yana davom ettirish mumkin. Ammo shularning o'zi ham missionerlik harakati turli din vakillari o'rtasida hamda musulmonlar orasida dinlararo va millatlararo nizolarni keltirib chiqarishga zamin yaratish mumkin ekanligiga dalolat beradi.

Hulosa qilib aytganda bugungi kunda missionerlik harakati insonlar orasida hamda ba'zi-bir yoshlarimiz nigohida diniy mutaassiblikning o'ziga xos ko'rinishi sifatida namoyon bo'lmoqda desak aslo mubolag'a bo'lmaydi.

L.Olimov
Kitob tuman bosh imom xatibi

MAQOLA