Sayt test holatida ishlamoqda!
17 Sentabr, 2026   |   6 Rabi`us soni, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:45
Quyosh
06:05
Peshin
12:18
Asr
16:40
Shom
18:33
Xufton
19:49
Bismillah
17 Sentabr, 2026, 6 Rabi`us soni, 1448

Imom Moturidiy (1-qism)

15.04.2022   2334   2 min.
Imom Moturidiy (1-qism)

Moturidiy yashagan davr Somoniylar hukmronlik qilgan davrga to'g'ri keladi. Samarqand dastlab bu davlatning poytaxti bo'lib, so'ngra IH asrning oxiridan boshlab poytaxt Buxoroga ko'chirildi. Biroq o'sha vaqtda ham Samarqand Buxoro bilan bir qatorda Movarounnahrning iqtisodiymadaniy markazi bo'lib qolaverdi.
Abu Mansur Moturidiy 870 yilda tug'ilgan, Samarqandda 945 yilda vafot etgan va shahar chekkasidagi Chokardiza degan qabristonga dafn etilgan.
Ba'zi manbalarda uning Samarqanddagi “Iyoziy” madrasasida ta'lim olgani qayd etilgan. Moturidiy Abu Bakr Ahmad Juzjoniy, Abu Nasr Ahmad Iyoziy, Imom A'zam mazhabidagi buyuk olim Nasr ibn Yahyo Balxiy, Muhammad ibn Fazl kabilarni o'zining ustozi deb bilgan.
Moturidiy fiqh va kalom masalalari bilan qiziqib, hanafiy mazhabi olimlaridan dars olib o'z bilimini oshiradi. Shu vaqt davomida ko'plab mashhur faqihlar va muhaddislar bilan muloqotda bo'lgan va munozaralar qilgan. Butun umri davomida quyidagi asarlar yozib qoldirgan:
“Kitoab at-Tavhid” (“Allohni yagona deb bilish haqidagi kitob”), “Kitob alMaqomat”, “Ka'biy zalolatlarining boshlanishini rad qilishga bag'ishlangan kitob”, “Mu'tazila g'avg'olari va undan qo'rqmaslik haqidagi kitob bayoni”, “Qur'on ta'vili kitobi”.
Abu Mansur al-Moturidiyning “Shariat asoslari”, “Kitob al-jadal”, “Dialektika haqida kitob” kabi asarlari ham bo'lgan. Bulardan tashqari Moturidiyning islom huquqshunosligiga oid “Usul kitobi” asari ham ma'lum.
Moturidiyning yana bir asari “Ta'vilot ahli sunna” yoki boshqa bir nomi “Ta'vilot al-Qur'on” deb nomlanadi. Moturidiy bu asarda sunniy aqidaga (ta'vilda) zid qarashlarni rad qilishga harakat qiladi va Imom Abu Hanifaning qarashlariga suyangan xolda ish ko'radi. Bu asar O'zbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasining Abu Rayhon Beruniy nomidagi Sharqshunoslik instituti qo'lyozmalar fondida saqlanadi...

 

Muhammad Ayub Faxriddinov

MAQOLA
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Malayziyalik talabalar O‘zbekiston haqida mediakontent yaratdi

04.09.2026   37730   2 min.
Malayziyalik talabalar O‘zbekiston haqida mediakontent yaratdi

Malayziyaning Universiti Teknologi MARA universiteti san’at, dizayn va media fakulteti talaba hamda o‘qituvchilaridan iborat guruh O‘zbekiston bo‘ylab ijodiy safarini yakunlab, o‘z yurtiga qaytdi. Malakali suratkash va dizaynerlardan iborat 18 kishilik guruh 17–31 avgust kunlari mamlakatning boy tarixiy merosi va zamonaviy qiyofasini aks ettiruvchi “storytelling” uslubidagi professional foto va video kontent tayyorladi.

Safarning yakuniy va eng keng ko‘lamli qismi Toshkentda o‘tdi. Guruh faoliyatining markazida Islom sivilizatsiyasi markazi turdi: mehmonlar bu yerda maxsus ta’lim dasturi, media-festival, "Muzeydagi tun" ekskursiyasi va multimediali mapping-shou dasturlarida ishtirok etib, boy foto va video material tayyorladi.

Poytaxtda talabalar Hazrati Imom majmuasi — Baroqxon madrasasi va Qaffol Shoshiy maqbarasida hamda Zarqaynar hunarmandchilik ko‘chasida bo‘lib, milliy hunarmandchilik va an’analarni o‘z kontentlarida aks ettirdi.

Guruh, shuningdek, Amaliy san’at muzeyi, Amir Temur muzeyi, O‘zbekiston tarixi davlat muzeyi va Zamonaviy san’at muzeyiga tashrif buyurdi; Alisher Navoiy nomidagi opera va balet teatri, "Navro‘z" etnografik bog‘i hamda "Magic City" va "Tashkent City" kabi zamonaviy majmualarni suratga olib, Toshkentning tarixiy va zamonaviy qiyofasini yaxlit tarzda taqdim etdi.

Ma’lumot o‘rnida, mehmonlar safarini Xivadan boshlab, Buxoro va Samarqand shaharlarida ham bo‘ldi. Ular “Ichan qal’a” davlat muzey-qo‘riqxonasi, Bahouddin Naqshband yodgorlik majmuasi, Poyi Kalon, Registon maydoni, Shohi Zinda yodgorlik majmuasi hamda “Konigil” sayyohlik qishlog‘i kabi maskanlarni suratga oldi.

Safar doirasida tayyorlangan materiallar “Instagram”, “Facebook”, “TikTok” va “YouTube” ijtimoiy tarmoqlariga joylashtirilib, O‘zbekistonning boy madaniy-tarixiy merosi va turistik salohiyatini xorijiy auditoriyaga zamonaviy media formatlarda tanishtirishga xizmat qiladi.

Loyiha, ayni vaqtda, O‘zbekiston va Malayziya o‘rtasidagi madaniy-gumanitar hamkorlikni mustahkamlashga ham hissa qo‘shdi.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

 

O'zbekiston yangiliklari