Sayt test holatida ishlamoqda!
01 Sentabr, 2026   |   19 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:26
Quyosh
05:49
Peshin
12:23
Asr
17:01
Shom
19:00
Xufton
20:19
Bismillah
01 Sentabr, 2026, 19 Rabi`ul avval, 1448

Islomda guruh tuzish hukmi

05.04.2022   2046   3 min.
Islomda guruh tuzish hukmi

Islomda turli aqidaviy-siyosiy firqa va guruhlarni tashkil toptirish, ularga bo'linish va Islom ummati jamoasidan ajralib chiqish Qur'on, sunnat va ulamolar ijmo'siga binoan haromdir. Bunda ularning ko'zlagan maqsadlariga e'tibor qilinmaydi!
Buning dalillari:
Avvalo Qur'on oyatlarida:
Barchangiz birgalikda Allohning arqonini mahkam ushlangiz va firqalanib ketmangiz” (Oli Imron 103)
“Ularga ochiq-oydin bayonotlar kelgandan keyin ham firqalanib ixtilofga tushganlar kabi bo'lmangiz. Albatta ular uchun ulkan azob bordir” (Oli Imron 105)
“(Ey Payg'ambar) Dinlarini tafriqa qilib, o'zlari guruhbozlik qilganlar bilan hech bir aloqang yo'q. Albatta, ularning ishi Allohning O'ziga havola. So'ngra qilgan ishlarining xabarini berur” (An'om 159)
Ushbu oyatlar tafsirida Imom Nasafiy rahimahulloh o'zlarini “Madorikut tanzil va haqoiqut ta'vil” nomli tafsirlarida quyidagilarni aytganlar: “Bo'linib ketmangiz va bo'linishni keltirib chiqaruvchi holatlardan ham uzoqda bo'lingiz. Haq borasida (ya'ni Qur'on, hadis va ummat ijmo'si borasida) yahudiy, nasroniylar firqalanib ketganlari kabi yoki Islomdan avval johiliyatda mutaassib qabilachilik qilganingiz kabi bo'linib olmang”.
Guruhga bo'linish harom bo'lgach guruh tuzishning hukmi ham harom, guruhga a'zo bo'lishga chaqirish ham harom bo'ladi.
Imom Tabariy rahimahulloh Qatoda raziyallohu anhudan quyidagi qavlni keltirganlar: “Alloh sizlar uchun firqachilikni yomon ko'rdi... sizlarni undan hazar qilishga chaqirdi va undan nahy qildi. U zot sizlar uchun .... jamo'atni yaxshi ko'rdi va rozi bo'ldi. Bas, Alloh siz uchun rozi bo'lgan narsaga siz ham rozi bo'ling”.
Imom, alloma Zamaxshariy rahimahulloh ushbu oyatlar tafsirida quyidagicha deganlar: “...shuningdek “bu oyatlar ushbu ummatning bida'tchi toifalari haqida nozil bo'lgan” deb ham aytilgan”.
Hadislardan dalillar:
Rasululloh sollallohu alayhi va sallam aytdilar: “Yahudlar etmish bir firqaga bo'lindilar. Nasorolar etmish ikki firqaga bo'lindilar. Ummatim esa, etmish uch firqaga bo'linadi. Ularning barchasi jahannamda, illo bittasi najot topadi. O'sha najot topuvchisi “buyuk qoralik”.
Hadisda Islom ummatining jamoa'si najot topishi ochiq-oydin aytilgan. Hech bir sog'lom aql egasi “hadisda keltirilgan “buyuk qoralik” (katta olamon) bu “Hizbut-tahrir” yoki “Salafiylar” va yo boshqa xususiy laqablar bilan jamo'atdan ajrab chiqqan toifalardir deb ayta olmaydi. Shuningdek hadisda bizlardan avval dinda adashgan yahudiy va nasroniylarning eng katta adashishlari bu—firqalarga bo'linib ketganligi ekaniga ham ochiq ishora bor.
Imom Muslim Abu Hurayra raziyallohu anhudan rivoyat qilgan hadislarida Rasululloh sollallohu alayhi va sallam: “Albatta, Alloh sizlar uchun uch narsaga rozi bo'ldi: o'zigagina ibodat qilib Unga hech narsani shirk keltirmasligingiz, Uning arqonini (Qur'onni) mahkam ushlashingiz va firqalanib ketmasligingiz”. deganlar. Nabiy sollallohu alayhi va sallam ushbu hadislarida firqalanib ketmaslikni farz ekanligida shak-shubha yo'q narsalar bo'lgan tavhid va Qur'onni mahkam ushlash bilan bir qatorda zikr qilmoqdalar va Allohning roziligini shu narsalarga bog'liq ekanligini ta'kidlamoqdalar.

Tolibjon Sharipov.

MAQOLA
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

18 avgust — Usmon Mus'hafi Toshkentga qaytgan kun

19.08.2026   42414   2 min.
18 avgust — Usmon Mus'hafi Toshkentga qaytgan kun

18 avgust Toshkentning nafaqat diniy, balki madaniy va ilmiy merosi tarixida muhim o‘rin tutuvchi sana. Qur’oni Karimning eng qadimiy qo‘lyozmalaridan biri sifatida e’zozlanadigan Usmon Mus'hafi asrlar davomida Markaziy Osiyo tarixining turli bosqichlariga guvoh bo‘lib kelgan, xabar bermoqda iccu.uz.

Ushbu nodir qo‘lyozma yirik hajmdagi pergament varaqlarga yozilgan bo‘lib, matni qadimiy Hijoz xatida bitilgan. Mus'hafda hozirgi arab yozuvidagi nuqta va harakat belgilari mavjud emas. Manbalarda uning saqlanib qolgan qismi 338 yoki 353 varaqdan iborat ekani haqida turli ma’lumotlar uchraydi. Ayrim yo‘qolgan pergament varaqlar keyinchalik qog‘oz bilan almashtirilgan. Qo‘lyozmaning aniq sanasi xususida ilmiy adabiyotlarda turli qarashlar mavjud.

Tarixiy ma’lumotlarga ko‘ra, Mus'haf uzoq yillar Samarqandda saqlangan. 1868–1869 yillarda u Sankt-Peterburgga olib ketilgan va Imperator xalq kutubxonasiga topshirilgan. 1905 yilda qo‘lyozmaning 50 ta faksimile nusxasi ko‘chirilgan. 1917 yildagi siyosiy o‘zgarishlardan keyin musulmon ulamolarining talabi bilan Mus'haf avval Ufaga, keyin esa O‘rta Osiyoga qaytarilishi jarayoni boshlangan.

1924 yilda Usmon Mus'hafi Tatariston, Boshqirdiston va Turkiston ulamolaridan tashkil topgan maxsus kuzatuvchilar hamrohligida maxsus poyezd orqali Ufadan Toshkentga olib kelindi. Toshkentga olib kelinganidan so‘ng Mus'haf bir muddat shahardagi masjidlardan birida saqlandi. Keyinchalik uning asrab-avaylanishini ta’minlash maqsadida O‘zbekiston tarixi davlat muzeyiga topshirildi.

1989 yil 14 mart kuni Toshkentda bo‘lib o‘tgan Musulmonlarning IV quriltoyida O‘zbekiston hukumati qarori bilan Usmon Mus'hafining musulmonlar ixtiyoriga qaytarilgani e’lon qilindi. Keyinchalik u O‘zbekiston musulmonlari idorasi ixtiyoriga topshirildi. Mus'haf bir muddat Hazrati Imom majmuasidagi «Mo‘yi Muborak» madrasasi muzey-kutubxonasida maxsus sharoitda ham saqlandi.

Usmon Mus'hafining tarixiy va madaniy ahamiyati xalqaro miqyosda ham e’tirof etilgan. 1997 yilda qo‘lyozma YUNЕSKOning «Memory of the World» — «Jahon xotirasi» dasturi ro‘yxatiga kiritilgan.

2025 yil 13 noyabr — Usmon Mus'hafi tarixida yana bir muhim sana. Aynan shu kuni nodir qo‘lyozma O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markaziga olib kelindi. Bugun Qur’on zalidagi asosiy eksponatlardan biri sifatida alohida o‘rin egallab, yurtimizning ko‘p asrlik diniy, ilmiy va ma’naviy merosini namoyon etuvchi bebaho yodgorlik sifatida taqdim etilgan. Shuningdek, Markazda turli davrlarda Somoniylar, Qoraxoniylar, Xorazmshohlar va Temuriylar davrida ko‘chirilgan Qur’on nusxalarini ham ko‘rish mumkin. Usmon Mus'hafi tarixi bu faqat bir qo‘lyozmaning tarixi emas. Bu asrlar osha saqlangan ilmiy va ma’naviy meros, uni asrab-avaylagan avlodlar xotirasi va O‘zbekiston zaminida shakllangan buyuk islom sivilizatsiyasining uzviy davomiyligi haqidagi tarixdir.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari