Bizni Ahli sunna va jamoa toifasidan qilib to'g'ri yo'lga boshlagan Alloh taologa hamd bo'lsin. Va ummatlarni haq yo'lga boshlagan Payg'ambarimizga salovotu durudlar bo'lsin.
Avvalo, aqidada ixtiloflar bo'lgan joyda botil e'tiqodlar ildiz otadi. Chunki aqidasi durust va sog'lom bo'lmagan kishining din va imoni sahih bo'lmaydi.
Aqida – imon bilan bog'liq nozik masala bo'lgani uchun, Alloh taolo o'zi bu tushunchalarni bayon qilib, insoniyatni haqiqiy imon e'tiqod yo'liga boshlab qo'ygan. Hozirgi kunda ba'zi bir buzg'unchi guruhlar musulmon davlatlarda fitnani yuzaga keltiryaptilar. Jumladan, islomda ilk namoyon bo'lgan xorijiylar, Azraqiylar — o'zlariga qo'shilmagan musulmonlarni kofir sanashgan. Musulmolarning molini talashni o'zlariga halol deb bilishgan va ahli-ayollarini esa o'ljaga aylantirishgan. Bugungi kunda esa bunaqa misollarni ko'plab keltirishimiz mumkin. Aslida, islom dini kishilarni er yuzida og'a-ini bo'lib yashashga, bir — biriga yordam berishga, ota-onani hurmat qilishga, vatanini gullab yashnashi uchun hissa qo'shishga, xalqdan ajralmagan holatda Haq roziligini topishga da'vat etadi. Shu o'rinda Abu Nujaymning takfir borasidagi so'zini keltirib o'tmoqchiman; “Agarda to'qson to'qqizta dalil kofirlikka dalolat qilsayu bitta dalil mo'minlikka dalolat qilsa biz uni mo'min deymiz”.
“Hijrat” so'zi kishilarni ongida qattiq kora dog' qoldiryapti. Hali islomiy aqidasi to'liq shakillanmagan yoshlar internet to'riga tushib, o'zlari bilmagan holda dunyoning turli hududlaridagi ayrim aqidaparast oqimlar va turli terrorchilik guruhlarga qo'shilib qolmoqdalar. Vaholanki, Payg'ambarimiz (s.a.v) “Makka fathidan keyin hijrat yo'q”, deganlar.
Hozirgi kunda O'zbekistonda masjidlarda xalqimiz o'z diniy arkonlarini emin-erkin bajarayotgan, o'rta maxsus islom bilim yurtlari va Imom Buxoriy nomli Toshkent islom instituti faoliyat olib borayotgan bir vaqtda, shunday gullagan diyorni noto'g'ri e'tiqod bilan tashlab ketishlik eng og'ir gunoh hisoblanadi. Inson bu dunyoda yaxshiliklarning eng afzallarini qilishi, ota-onasini xizmatini to ular vafotigacha sidqidildan qilib, jannat kalitlarini qo'lga kiritishi, o'z mahallasiga, o'z Vataniga foydasi tegishi, boshliqlariga bog'iylik qilmasligi kamolotining etukligidan dalolat beradi va uni yuqori martabalarga o'tqazib qo'yadi. Shu o'rinda Shayx Jaloliddin Rumiy hazratlarining go'zal bir baytini keltirishni lozim topdim:
Sen dunyoga kelganda yig'lab kelding,
Hamma kulib qarshi oldi.
Sen dunyodan ketganda kulib ketginki,
Hamma yig'lab qolsin.
Bu shior har bir qalbida g'ururli, e'tiqodi sof, jo'mard kishining hayotdagi shiori bo'lishi kerak, deb o'ylayman.
M.Matirzayev
Gurlan tumani “Shayx Jamol bobo” masjidi imom-xatibi
Imom Buxoriy nomidagi Toshkent islom instituti rektori, tarix fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) Uyg‘un domla G‘afurov, Mir Arab oliy madrasasi prorektori Uchqun Avliyoqulov va mazkur oliy madrasaning «Diniy fanlar» kafedrasi mudiri Narzullo domla Ahmedovdan iborat yurtimiz diniy ta’lim muassasalari vakillari Rossiya Federatsiyasida bo‘lib, bir qator nufuzli xalqaro anjuman va uchrashuvlarda ishtirok etdi.
Jumladan, Grozniy shahrida bo‘lib o‘tgan xalqaro ilmiy konferensiyada yurtimiz vakillari faol qatnashib, yurtimiz islom ta’limi an’analari, xususan, Toshkent islom instituti va Buxorodagi tabarruk Mir Arab madrasasining Markaziy Osiyo va Kavkaz mintaqasi uchun malakali diniy kadrlar yetkazib berishdagi tarixiy o‘rniga bag‘ishlangan ma’ruzalarini taqdim etdilar.
Tashrif doirasida Checheniston davlat universiteti hamda Kunta Hoji nomidagi Rossiya islom universiteti rahbariyati bilan muloqotlar o‘tkazilib, ta’lim sohasida tajriba almashish, qo‘shma ilmiy loyihalarni amalga oshirish, ustoz va talabalarning akademik almashinuvini yo‘lga qo‘yish masalalari kelishib olindi.
Shuningdek, Toshkent islom instituti rektori Uyg‘un domla G‘afurov 4 sentyabr kuni Sankt-Peterburg davlat universiteti Teologiya institutida o‘tkazilgan «Boyazitov o‘qishlari» IV xalqaro ilmiy-ma’rifiy konferensiyasida ma’ruza qildi. Unda yurtimizda hanafiylik va moturidiylik ta’limoti asosida ta’lim jarayoni yo‘lga qo‘yilgani, ustoz-shogird an’anasi, mo‘tabar asarlarni xatmi kutub qilish hamda «Ijoza» berish amaliyoti qayta tiklangani borasidagi tajriba o‘rtoqlashildi. Safar asnosida Sankt-Peterburg davlat universiteti Teologiya instituti direktori, professor Dmitriy Shmonin bilan ham istiqbolli hamkorlik masalalari muhokama qilindi.
Muloqotlar davomida xorijiy hamkorlar Yangi O‘zbekistonda diniy-ma’rifiy sohada amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli islohotlarni yuqori baholab, yurtimizning islom sivilizatsiyasi, ilm-fani va ta’limi sohasidagi beqiyos maqomini alohida e’tirof etdilar.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Matbuot xizmati