Bizni Ahli sunna va jamoa toifasidan qilib to'g'ri yo'lga boshlagan Alloh taologa hamd bo'lsin. Va ummatlarni haq yo'lga boshlagan Payg'ambarimizga salovotu durudlar bo'lsin.
Avvalo, aqidada ixtiloflar bo'lgan joyda botil e'tiqodlar ildiz otadi. Chunki aqidasi durust va sog'lom bo'lmagan kishining din va imoni sahih bo'lmaydi.
Aqida – imon bilan bog'liq nozik masala bo'lgani uchun, Alloh taolo o'zi bu tushunchalarni bayon qilib, insoniyatni haqiqiy imon e'tiqod yo'liga boshlab qo'ygan. Hozirgi kunda ba'zi bir buzg'unchi guruhlar musulmon davlatlarda fitnani yuzaga keltiryaptilar. Jumladan, islomda ilk namoyon bo'lgan xorijiylar, Azraqiylar — o'zlariga qo'shilmagan musulmonlarni kofir sanashgan. Musulmolarning molini talashni o'zlariga halol deb bilishgan va ahli-ayollarini esa o'ljaga aylantirishgan. Bugungi kunda esa bunaqa misollarni ko'plab keltirishimiz mumkin. Aslida, islom dini kishilarni er yuzida og'a-ini bo'lib yashashga, bir — biriga yordam berishga, ota-onani hurmat qilishga, vatanini gullab yashnashi uchun hissa qo'shishga, xalqdan ajralmagan holatda Haq roziligini topishga da'vat etadi. Shu o'rinda Abu Nujaymning takfir borasidagi so'zini keltirib o'tmoqchiman; “Agarda to'qson to'qqizta dalil kofirlikka dalolat qilsayu bitta dalil mo'minlikka dalolat qilsa biz uni mo'min deymiz”.
“Hijrat” so'zi kishilarni ongida qattiq kora dog' qoldiryapti. Hali islomiy aqidasi to'liq shakillanmagan yoshlar internet to'riga tushib, o'zlari bilmagan holda dunyoning turli hududlaridagi ayrim aqidaparast oqimlar va turli terrorchilik guruhlarga qo'shilib qolmoqdalar. Vaholanki, Payg'ambarimiz (s.a.v) “Makka fathidan keyin hijrat yo'q”, deganlar.
Hozirgi kunda O'zbekistonda masjidlarda xalqimiz o'z diniy arkonlarini emin-erkin bajarayotgan, o'rta maxsus islom bilim yurtlari va Imom Buxoriy nomli Toshkent islom instituti faoliyat olib borayotgan bir vaqtda, shunday gullagan diyorni noto'g'ri e'tiqod bilan tashlab ketishlik eng og'ir gunoh hisoblanadi. Inson bu dunyoda yaxshiliklarning eng afzallarini qilishi, ota-onasini xizmatini to ular vafotigacha sidqidildan qilib, jannat kalitlarini qo'lga kiritishi, o'z mahallasiga, o'z Vataniga foydasi tegishi, boshliqlariga bog'iylik qilmasligi kamolotining etukligidan dalolat beradi va uni yuqori martabalarga o'tqazib qo'yadi. Shu o'rinda Shayx Jaloliddin Rumiy hazratlarining go'zal bir baytini keltirishni lozim topdim:
Sen dunyoga kelganda yig'lab kelding,
Hamma kulib qarshi oldi.
Sen dunyodan ketganda kulib ketginki,
Hamma yig'lab qolsin.
Bu shior har bir qalbida g'ururli, e'tiqodi sof, jo'mard kishining hayotdagi shiori bo'lishi kerak, deb o'ylayman.
M.Matirzayev
Gurlan tumani “Shayx Jamol bobo” masjidi imom-xatibi
O‘zbekiston elchixonasi tomonidan Bobur nomli xalqaro jamoat fondi bilan hamkorlikda o‘zbekistonlik tarixshunos va boburshunos olimlardan iborat delegatsiyaning Pokistonga tashrifi amalga oshirildi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA muxbiri.
Tashrif Bobur va Boburiylar davriga oid tarixiy-madaniy merosni o‘rganish, Pokiston hududida saqlanayotgan mazkur davrga oid tarixiy manbalar, qo‘lyozmalar, eksponatlar va artefaktlar bilan tanishish, shuningdek, ikki mamlakatning ilmiy-tadqiqot va madaniy muassasalari o‘rtasida hamkorlikni rivojlantirish maqsadida tashkil eildi.
Delegatsiya a’zolari dastlab Lahor shahrida Boburiylar davriga oid tarixiy obidalar va manzilgohlarga tashrif buyurib, o‘rganishlar olib bordi. Xususan, Lahor muzeyi, Islom galereyasi hamda qator ilmiy-tadqiqot muassasalarida bo‘lib, mazkur muassasalarda qator ilmiy uchrashuvlar o‘tkazdi va boburiylar davriga oid tarixiy manbalar bilan tanishdi.
Lahor shahridagi Panjob universiteti rahbariyati bilan ilmiy va akademik hamkorlik masalalari muhokama qilindi. Safar davomida mazkur universitet huzuridagi Boburiylar merosi markazi bilan hamkorlikda Boburiylar sulolasining 500 yilligiga bag‘ishlangan ilmiy-amaliy anjuman o‘tkazildi.
Ishtirokchilar Bobur va Boburiylar tarixi, ularning Markaziy va Janubiy Osiyo tamaddunidagi o‘rni, mazkur davrning siyosiy, madaniy va ilmiy merosini o‘rganish masalalarini muhokama qildilar.
O‘zbekiston olimlari Islomobod shahrida Pokiston Milliy tilni rivojlantirish departamenti rahbariyati Quaid-i-A’zam universiteti, Alloma Iqbol universiteti, Pokiston Milliy kutubxonasi hamda qator ilmiy-tadqiqot muassasalariga tashrif buyurib, qo‘lyozmalar, boburiylar davriga oid eksponatlar va boshqa tarixiy manbalar bilan tanishdi.
O‘zbekiston vakillari Islom hamkorlik tashkilotining Ilmiy va texnologik hamkorlik bo‘yicha doimiy qo‘mitasi bosh koordinatori Muhammad Iqbol Choudhari tomonidan qabul qilindi.
Unda Bobur va Boburiylar merosini chuqur o‘rganish, uni asrash va musulmon dunyosi ilmiy doiralari hamda keng jamoatchilik o‘rtasida targ‘ib qilish bo‘yicha hamkorlikni yo‘lga qo‘yish masalalari ko‘rib chiqildi.
Kelgusida mazkur tashkilot bilan hamkorlikda Boburiylar merosiga bag‘ishlangan yirik xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya o‘tkazish bo‘yicha kelishuvga erishildi.
Tashrifning asosiy tadbiri Islomobod shahrida «Zahiriddin Muhammad Bobur: mushtarak sivilizatsiyaviy meros va O‘zbekiston-Pokiston munosabatlari ko‘prigi» mavzusida tashkil etilgan bo‘ldi.
Konferensiyada Pokiston Milliy meros va madaniyat vazirining o‘rinbosari Farah Naz Akbar, O‘zbekiston elchisi Alisher To‘xtayev, Pokistondagi «Bobur forumi» rahbari Ramzan Mug‘al hamda tarixchi va boburshunos olimlar hamda yosh tadqiqotchilar ishtirok etdi.
Diplomatik vakolatxona rahbari o‘z nutqida ikki mamlakat o‘rtasidagi tarixiy, madaniy, ma’naviy va sivilizatsiyaviy aloqalar uzoq tarix va chuqur ildizlarga ega ekanini qayd etdi.
– Ushbu mushtarak tarixda Zahiriddin Muhammad Bobur Janubiy Osiyoda ulkan davlatchilikka asos solgani xalqlarimizni birlashtiruvchi muhim tarixiy omil bo‘ldi, – dedi O‘zbekiston elchisi. – Ta’kidlash joizki, bugungi kunda O‘zbekiston-Pokiston munosabatlari barcha sohalarda izchil rivojlanib bormoqda. Ikki davlat rahbarlari o‘rtasidagi muntazam va yaqin do‘stona muloqot natijasida ikki tomonlama munosabatlarimiz strategik sheriklik darajasiga ko‘tarildi. Aloqalarning bunday darajasida umumiy tarixiy va madaniy merosni o‘rganishning naqadar muhimligi, bu borada yaqindan hamkorlik qilish ikki xalq o‘rtasidagi do‘stlik va o‘zaro anglashuvni yanada mustahkamlashga xizmat qiladi.
Bobur nomli xalqaro jamoat fondi raisi o‘rinbosari Rustam Mamasoliyev o‘z chiqishida Bobur va uning ilmiy-adabiy merosi butun mintaqa tarixida alohida o‘rin tutishini urg‘uladi.
– O‘zbekistonda Bobur va boburiylar merosini o‘rganish, asrash va targ‘ib qilish borasida juda katta ishlar amalga oshirilyapti, – dedi u. – Boburiylar merosini chuqur o‘rganishda pokistonlik olimlar va ilmiy muassasalar bilan qo‘shma tadqiqotlar, ilmiy anjumanlar, nashriyot loyihalari va akademik almashinuvlarni kengaytirish juda muhim.
Pokiston Milliy meros va madaniyat vazirining o‘rinbosari Farah Naz Akbar, o‘z navbatida, boburiylarning Pokiston tarixidagi muhim o‘rniga to‘xtaldi.
– Boburiylarning Pokistondagi tarixiy-madaniy merosini asrash va kelajak avlodlarga yetkazishga hukumat darajasida e’tibor qaratilyapti, – dedi Farah Naz Akbar. – Biz O‘zbekiston bilan tarixiy aloqalarimizni yanada mustahkamlash, ilmiy hamkorlik va madaniy almashinuvlarni qo‘llab-quvvatlashga, buyuk ajdodlarimiz qoldirgan merosni birgalikda o‘rganish va targ‘ib qilishga tayyormiz.
Bobur nomli xalqaro jamoat fondi delegatsiyasi tashrifi davomida Panjob viloyatida joylashgan Boburiylar davriga oid qator tarixiy qadamjolarda o‘rganishlar olib borishi rejalashtirilgan.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati