Bugungi kunda jamiyatda ijtimoiy tarmoqlarni, butun internet olamini egallab olib shirk, bid'at va zalolat masalalari bilan shug'ullanadigan Abdulloh Zufar, Maxmud Abdulmo'min kabi shaxslar manfur niyatlarini amalga oshirish payida bo'lmoqdalar. Ular ilmsiz bo'lgani uchun aqida va fiqh masalalarida jiddiy va qo'pol xatolarga yo'l qo'ygan. Masalan:Hizbchilarning Behayo suratlarni tomosha qilish joiz, Begona ayolni shahvat bilan yoki shahvatsiz o'pish joiz. Ikki qutbda yashovchilardan namoz va ro'za soqit bo'ladi – deya mana shunga o'xshagan umuman dinimiz qonun-qoidalirga to'g'ri kelmaydigan ko'plab “fatvolari” va da'volari mavjud bo'lib, bunday holatlar birorta sahoba, birorta tobe'in, birorta mujtahid imomlardan naql qilinmagan. Ular Islomni ma'lum bir shakl bilan belgilab olib, o'zlaridan boshqacha fikrdagilarni bid'at va zalolatda ayblashadi.
Shuningdek,Soxta salafilar targ'ibotchisi bo'lib tanilgan Shayx Sodik Samarqandiy –“Alloh taolo osmonda deb e'tiqod kilish shart deb da'vo kilmoqda. Bizning Ahli sunna ulamolari Alloh taologa makon nisbat bermaydilar,va ularning hech bunday fikrga ko'shilgan emas. Aksincha, ba'zi ulamolar Alloh taologa makon nisbat berish kufr ekanini aytishadi, chunki bunday e'tiqod U Zotni bandalariga va jismlarga o'xshatishdir.
Alloh taolo osmonda deyish yoki biror joyda o'rnashgan deb e'tiqod qilish mutlaqo joiz emas. Chunki Payg'ambarimiz alayhissalom shunday deganlar: ya'ni: “Alloh taolo bor edi, undan boshqa hech narsa bo'lmagandi” (Imom Buxoriy rivoyati).
“Kim Alloh taoloni insonlarga xos bo'lgan biron sifat bilan vasflasa, shaksiz kofir bo'ladi. Buni anglagan inson ibratlanadi va kofirlarning so'ziga o'xshash gap-so'zlardan tiyiladi hamda Uning (Allohning) sifatlari insonlarniki kabi emasligini biladi” («Al-Aqida at-Tahoviya» kitobi).
Hanafiy mazhabiga amal qilgan holda ibodatlarini ado etayotgan musulmonlarni fitnaga solish va to'g'ri yo'ldan adashtirib o'zlarining noto'g'ri g'arazli g'oyalarining qurboniga aylantirish uchun turli uslublardan foydalanayotgan bu kimsalarning asosiy maqsadlari —Islom xalifaligini qayta tiklashga urinish va shu harakatda birlashishga targ'ib qilishdir. Bu ularning eng zarur aqidaviy va amaliy mashg'ulotlari bo'lib, go'yo ular uchun xalifalik tuzish namoz, ro'za, zakot va haj kabi islom arkonlaridan ham muhimroqdek tus olgan. Ular uchun siyosatdan boshqa sohalar hatto diniy bo'lsa ham, doim ikkinchi darajali bo'lib kelgan.
Ular halifalikni zoye qilgan sabablarni o'rganib uning muolajasi va o'z nafslarining islohoti bilan shug'ullanish o'rniga, davlat to'ntarishi, sultonga qarshi chiqish, mavjud tuzum rahbariyatiga bo'ysunmaslik, xalqni davlatga qarshi gij-gijlash kabi ishlarga zo'r berishadi.
Bunday bemazhablar buzg'unchi oqim a'zolaridan o'zimizni va farzandlarimizni ehtiyot qilmog'imiz ayni muddaodir.
H.Kenjayev
Urganch shahar bosh imom-xatibi
Kech uxlash sog‘liqqa bir qancha xavf tug‘diradi.
Jigar va boshqa a’zolar o‘zini tiklay olmaydi. Inson organizmidagi barcha a’zolar tunda, ayniqsa, soat 22:00–02:00 oralig‘ida faol tiklanish jarayoniga kirishadi. Xususan, jigar soat 23:00 dan keyin tanani faol tozalash (detoksikatsiya) vazifasini bajaradi. Agar inson u paytda uxlamagan bo‘lsa, vazifa to‘liq bajarilmaydi. Bu esa charchoq, bezovtalik, tushkunlikka olib keladi.
Gormonlar muvozanati buziladi. Uyqu vaqtida, ayniqsa, soat 22:00–01:00 orasida o‘sish gormoni (melatonin va somatotropin) ishlab chiqariladi. Bu gormonlar immunitetni ko‘tarish, teri va hujayralarni tik lash, stressni kamaytirishga xizmat qiladi. Agar uxlash kechiksa, bu gormonlar kama yib boradi.
Aqliy faoliyat susayadi. E’tiborni jamlash, eslab qolish qobiliyatining pasayishi aynan o‘z vaqtida uxlamaslik bilan bog‘liq. Oqibatda ish unumdorligi yomonlashib, sifatli o‘qishga ham salbiy ta’sir qiladi.
Ruhiy muvozanat buziladi. Soat 23:00 dan keyin uxlaydigan insonlarda depressiya, qo‘rquv, ruhiy zaifliklar ko‘p kuzatiladi.
Yurak urish muvozanati yomonlashadi.
So‘nggi yillarda yurakqon tomir kasalliklari ham ko‘payib, ham “yosharib bormoqda”. Kam va o‘z vaqtida uxlamaslik yurakni zo‘riqtirib, umrning qisqarishiga sabab bo‘lmoqda. Yurakni davolash uchun o‘z vaqtida uxlash kerak.
Eng foydali uyqu esa soat 22:00 dan 05:00 gacha bo‘ladi. Chunki aynan shu soatlarda uyqu fazalari mukammal kechadi.
Internet manbalari asosida tayyorlandi.
“Hidoyat” jurnalining 2025 yil 8-sonidan
http://hidoyatuz.taplink.ws