Sayt test holatida ishlamoqda!
01 Sentabr, 2026   |   19 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:26
Quyosh
05:49
Peshin
12:23
Asr
17:01
Shom
19:00
Xufton
20:19
Bismillah
01 Sentabr, 2026, 19 Rabi`ul avval, 1448

Sof Islomni qayerdan topamiz (yoxud A.Zufarga raddiya)

09.02.2022   1433   5 min.
Sof Islomni qayerdan topamiz (yoxud A.Zufarga raddiya)

O'zining johilona fatvolari bilan mashhur bo'lgan A.Zufar yana bir g'aroib chiqish qildi. Go'yo Sof Islom ta'limotlarini hech qanaqasiga rasmiy olimlar va muassasalardan olib bo'lmaydi. Haqiqiy islom ta'limotlarini faqat va faqat norasmiy domlalardan topish mumkin, degan fikrni olg'a surdi. O'zining gaplariga Imom Mahdiy haqidagi hadislardan ishoralar topib, dalil qilgan.

Lekin haqiqat va voqe'lik shuki barcha zamonlarda ham, Islom ta'limotlari barcha musulmonlar tan olgan, sevib qabul qilingan olimlardan qabul qilinadi. Masalan, Islomni etkazuvchi birinchi muallim Payg'ambarimiz alayhissalom bo'lganlar, so'ngra esa sahobalar kelishdi. Sahobalar davrida to'rt xalifa Islomni xalqqa etkazishda jonbozlik ko'rsatib, olimlarga rahbar bo'lib turishdi. Payg'ambarimiz alayhissalom va to'rt xalifa ayni rasmiy davlat boshliqlari edilar. Keyin tobe'inlar ichidagi olimlari, muftiylari din hukmlarini xalqqa etkazganlar. Keyin mujtahidlar davrida saralanib, saralanib oxirida to'rt fiqhiy mazhabni Islom ummati qabul qildi, ulardan Islom dinining hukmlarini qabul qilib oldi. Mazhablar bayon qilgan hukmlar tarqalishida esa rasmiy qozilarning hissasi katta bo'lgan. Masalan, Imom Abu Yusuf Abu Hanifaning atoqli shogirdi, buyuk faqih va mujtahid, Abbosiylar davlati (Mahdiy, Hodiy va Rashid davrlari)ning eng katta qozisi edi. Ularning har biri, ayniqsa, Horunur-Rashid uni e'zozlab, katta hurmat ko'rsatardi. Imom Abu Yusuf hanafiy mazhabi masalalari tarqalishiga katta hissa qo'shgan.

Eng muhim joyi, bizgacha Islom dinini etib kelishida minglab olimu fuzalolarning hissasi bor. To'g'ri ularning ichida rasmiy lavozimlisi ham, lavozimga ega bo'lmaganlari ham bor, lekin ularning hammasi Ahli sunnaga tegishli olimlar bo'lgan. Hozir ham haqiqiy Islom dinini keyinga avlodga o'rgatayotganlar turli maqom va martabalarda bo'lsalarda Ahli sunna olimlaridir. Ular ichida rasmiy lavozimlar va rasmiy ta'lim muassasalarida xizmat qiluvchilari ko'pchilikni tashkil etadi. Vahhobiylik, salafiylik va takfirchi jamoalari esa bu ro'yxatdan tashqarida. To'g'ri ular ham nimalarnidir o'rgatishmoqda, lekin asos to'g'ri bo'lmagandan keyin, o'rgatgan narsalari dinda g'uluvga ketishga, musulmonlarni takfir qilib, qonini halol sanab, urush qilishga, Islom ummati o'rtasiga fitna solishga sabab bo'lmoqda. E'tibor qiling, qayerda ixtilof bo'lsa, o'sha erda salafiylar bir tomonda turgan bo'ladi.

A.Zufar keltirgan Imom Mahdiy hadisi u va unga o'xshagan berkinib olib, turli botil fatvolarni berib kelayotganlarni oqlamaydi ham, ularga dalil ham bo'lmaydi. Imom Mahdiyning norasmiy kishi bo'lishi hech qachon ularning botil fatvolariyu e'tiqodlarini to'g'ri qilib qo'ymaydi. U go'yo o'zini Imom Mahdiy o'xshatmoqchi bo'lganek. Aslida ular o'rtasida er bilan osmoncha farq bor.

Endi sof Islomni tarqatishni da'vo qilayotgan norasmiy A.Zufarni o'ziga to'xtalamiz. Unda o'tgan ulamolarni sifati bormi?!

Birinchidan, uning ustozlari noma'lum. Ma'lum qilganda ham salafiylardan ekani aniq. Yuqorida aytilgani kabi dinni ustoziyu, e'tiqodi noma'lum yoki salafiy ekani aniq bo'lgan kishilardan ololmaymiz. Chunki bu oqim 18 asrdan buyog'iga bosh ko'tarib chiqqan.

Ikkinchidan, u va uning noma'lum norasmiy ustozlari hozirgacha sof islom deb nimani o'rgatishdi?! Ularning tutgan yo'li:

1. Kofir va mushriklar haqida nozil bo'lgan oyati karimalarni mo'minlarga tatbiq qiladilar.

Natijada o'zidan boshqa ko'pchilikni kofir yo munofiqqa chiqaradi. Axir mo'minni kofir degan odam o'zi kofir bo'ladiku!

2. Bir odamni mo'minligiga dalil so'rash uchun Alloh qayerda, deb savol beradi.

Abdullo Zufar va uni norasmiy domlalari Alloh taologa jism makon isbot qilib, haqiqatda Alloh arshda o'tiradi, dunyo osmoniga tushadi deb, mujassima toifasining kufriy e'tiqodini o'ziga oladi.

3. Payg'ambarimiz alayhissalomning qabrilarini ziyorat qilishda foyda yo'q degan botil fatvoni tarqatishadi.

4. Go'yo sof islomni o'rgatayotgan u va norasmiy ustozlari faqat musulmonlar diyoriga urush qilib, odam o'ldirib, o'zlari Angliya, Amerika, Rossiyaga o'xshash davlatlarga berkinib, ulardan qurol olib, musulmonlarni o'ldirishga fatvo berishmoqda.

5. Ota onang dunyoga kelishingga sababchi xolos, boshqa hech kim emas deb o'rgatadilar. A.Zufar hijrat va jihod uchun ota-onani aldash ham joiz degan gaplarni ham gapirdi. Vaholanki, ota-ona rozi bo'lmasa, farzand bu ishlarga chiqa olmaydi.

6. Sof islom shaytonni shoxi o'sha joydan chiqadi, deya bashorat berilgan Abdulvahhob Najdiyning yo'limi yoki shu sanalgan botil ishlar sof Islomni o'rgatish deb ataladimi?!

Islom ummati hech qachon zalolat ustida jam bo'lmaydi. Ummatning A.Zufarga ham, unga o'xshagan norasmiy ustozlariga ham ehtiyoji yo'q. Kerak bo'lsa 18 asrda chiqqan ularning rahnamolaridan avval ham Islom bor edi, bundan keyin ham bo'ladi. O'zlarining buzuq tushunchalarini sof islom qilib ko'rsatadigan shaxslarning bizga keragi yo'q.

Tavfiq Allohdan.

Yunusxon Mamarasulov

MAQOLA
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Imomlar BAAda zamonaviy uslub va ilg‘or tajribalarni o‘rganmoqda

26.08.2026   32326   1 min.
Imomlar BAAda zamonaviy uslub va ilg‘or tajribalarni o‘rganmoqda

O‘zbekiston musulmonlari idorasi hamda Birlashgan Arab Amirliklari Islom ishlari va vaqflar bosh boshqarmasi hamkorligida o‘zbekistonlik imom-xatiblar uchun BAAda malaka oshirish o‘quvlari boshlandi. Bu haqda mazkur jarayonda ishtirok etayotgan Masjidlar bilan ishlash bo‘limi xabar berdi.   

Mazkur o‘quv kurslarining asosiy maqsadi ikki qardosh mamlakat diniy soha vakillari o‘rtasida o‘zaro tajriba almashish, ilg‘or ma’rifiy yondashuvlar, zamonaviy ish usullari hamda dolzarb diniy-ijtimoiy masalalar yuzasidan fikr almashishdan iboratdir.

Safar doirasida bo‘lib o‘tgan navbatdagi ilmiy-amaliy mashg‘ulot davlatchilik asoslari, bag‘rikenglik madaniyati va zamonaviy diniy-ijtimoiy yondashuvlar mavzusiga bag‘ishlandi. Unda BAAning taraqqiyot yo‘li, qonun ustuvorligi va jamiyat barqarorligida «vasatiyya» (mo‘tadillik) tamoyilining o‘rni muhimligi ta’kidlandi. 200 dan ortiq millat va elat vakillari tinch-totuv istiqomat qilayotgan ushbu mamlakatda inson qadri va o‘zaro hurmat asosiy mezon ekaniga urg‘u berildi.

O‘z navbatida, BAA tomoni O‘zbekistonning boy sivilizatsiyasi va dunyo tamadduniga ulkan hissa qo‘shgan buyuk allomalarimiz merosini yuksak ehtirom bilan tilga oldi.

Malaka oshirish jarayonida ishtirokchilar masjidlar faoliyatini tashkil etish, jamiyatda ma’naviy muhitni mustahkamlash, xususan, ma’ruza va suhbatlarni zamonaviy axborot texnologiyalari — interaktiv taqdimotlar va proyektorlar orqali ko‘rgazmali yetkazish bo‘yicha ilg‘or amaliyotlar bilan yaqindan tanishmoqdalar.

Tadbir davomida BAA rahbariyatining global miqyosdagi insonparvarlik va xayriya tashabbuslari ham alohida e’tirof etilib, ikki tomonlama hamkorlikni rivojlantirish va diniy soha xodimlarining kasbiy salohiyatini oshirishga qaratilgan mazkur manfaatli safarni tashkil etgan mutasaddilarga samimiy minnatdorlik bildirildi. 

O‘zbekiston musulmonlari idorasi

Matbuot xizmati

Imomlar BAAda zamonaviy uslub va ilg‘or tajribalarni o‘rganmoqda Imomlar BAAda zamonaviy uslub va ilg‘or tajribalarni o‘rganmoqda Imomlar BAAda zamonaviy uslub va ilg‘or tajribalarni o‘rganmoqda Imomlar BAAda zamonaviy uslub va ilg‘or tajribalarni o‘rganmoqda Imomlar BAAda zamonaviy uslub va ilg‘or tajribalarni o‘rganmoqda Imomlar BAAda zamonaviy uslub va ilg‘or tajribalarni o‘rganmoqda Imomlar BAAda zamonaviy uslub va ilg‘or tajribalarni o‘rganmoqda Imomlar BAAda zamonaviy uslub va ilg‘or tajribalarni o‘rganmoqda Imomlar BAAda zamonaviy uslub va ilg‘or tajribalarni o‘rganmoqda Imomlar BAAda zamonaviy uslub va ilg‘or tajribalarni o‘rganmoqda
O'zbekiston yangiliklari