Sayt test holatida ishlamoqda!
27 Avgust, 2026   |   14 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:20
Quyosh
05:44
Peshin
12:25
Asr
17:07
Shom
19:08
Xufton
20:28
Bismillah
27 Avgust, 2026, 14 Rabi`ul avval, 1448

Sof Islomni qayerdan topamiz (yoxud A.Zufarga raddiya)

09.02.2022   1354   5 min.
Sof Islomni qayerdan topamiz (yoxud A.Zufarga raddiya)

O'zining johilona fatvolari bilan mashhur bo'lgan A.Zufar yana bir g'aroib chiqish qildi. Go'yo Sof Islom ta'limotlarini hech qanaqasiga rasmiy olimlar va muassasalardan olib bo'lmaydi. Haqiqiy islom ta'limotlarini faqat va faqat norasmiy domlalardan topish mumkin, degan fikrni olg'a surdi. O'zining gaplariga Imom Mahdiy haqidagi hadislardan ishoralar topib, dalil qilgan.

Lekin haqiqat va voqe'lik shuki barcha zamonlarda ham, Islom ta'limotlari barcha musulmonlar tan olgan, sevib qabul qilingan olimlardan qabul qilinadi. Masalan, Islomni etkazuvchi birinchi muallim Payg'ambarimiz alayhissalom bo'lganlar, so'ngra esa sahobalar kelishdi. Sahobalar davrida to'rt xalifa Islomni xalqqa etkazishda jonbozlik ko'rsatib, olimlarga rahbar bo'lib turishdi. Payg'ambarimiz alayhissalom va to'rt xalifa ayni rasmiy davlat boshliqlari edilar. Keyin tobe'inlar ichidagi olimlari, muftiylari din hukmlarini xalqqa etkazganlar. Keyin mujtahidlar davrida saralanib, saralanib oxirida to'rt fiqhiy mazhabni Islom ummati qabul qildi, ulardan Islom dinining hukmlarini qabul qilib oldi. Mazhablar bayon qilgan hukmlar tarqalishida esa rasmiy qozilarning hissasi katta bo'lgan. Masalan, Imom Abu Yusuf Abu Hanifaning atoqli shogirdi, buyuk faqih va mujtahid, Abbosiylar davlati (Mahdiy, Hodiy va Rashid davrlari)ning eng katta qozisi edi. Ularning har biri, ayniqsa, Horunur-Rashid uni e'zozlab, katta hurmat ko'rsatardi. Imom Abu Yusuf hanafiy mazhabi masalalari tarqalishiga katta hissa qo'shgan.

Eng muhim joyi, bizgacha Islom dinini etib kelishida minglab olimu fuzalolarning hissasi bor. To'g'ri ularning ichida rasmiy lavozimlisi ham, lavozimga ega bo'lmaganlari ham bor, lekin ularning hammasi Ahli sunnaga tegishli olimlar bo'lgan. Hozir ham haqiqiy Islom dinini keyinga avlodga o'rgatayotganlar turli maqom va martabalarda bo'lsalarda Ahli sunna olimlaridir. Ular ichida rasmiy lavozimlar va rasmiy ta'lim muassasalarida xizmat qiluvchilari ko'pchilikni tashkil etadi. Vahhobiylik, salafiylik va takfirchi jamoalari esa bu ro'yxatdan tashqarida. To'g'ri ular ham nimalarnidir o'rgatishmoqda, lekin asos to'g'ri bo'lmagandan keyin, o'rgatgan narsalari dinda g'uluvga ketishga, musulmonlarni takfir qilib, qonini halol sanab, urush qilishga, Islom ummati o'rtasiga fitna solishga sabab bo'lmoqda. E'tibor qiling, qayerda ixtilof bo'lsa, o'sha erda salafiylar bir tomonda turgan bo'ladi.

A.Zufar keltirgan Imom Mahdiy hadisi u va unga o'xshagan berkinib olib, turli botil fatvolarni berib kelayotganlarni oqlamaydi ham, ularga dalil ham bo'lmaydi. Imom Mahdiyning norasmiy kishi bo'lishi hech qachon ularning botil fatvolariyu e'tiqodlarini to'g'ri qilib qo'ymaydi. U go'yo o'zini Imom Mahdiy o'xshatmoqchi bo'lganek. Aslida ular o'rtasida er bilan osmoncha farq bor.

Endi sof Islomni tarqatishni da'vo qilayotgan norasmiy A.Zufarni o'ziga to'xtalamiz. Unda o'tgan ulamolarni sifati bormi?!

Birinchidan, uning ustozlari noma'lum. Ma'lum qilganda ham salafiylardan ekani aniq. Yuqorida aytilgani kabi dinni ustoziyu, e'tiqodi noma'lum yoki salafiy ekani aniq bo'lgan kishilardan ololmaymiz. Chunki bu oqim 18 asrdan buyog'iga bosh ko'tarib chiqqan.

Ikkinchidan, u va uning noma'lum norasmiy ustozlari hozirgacha sof islom deb nimani o'rgatishdi?! Ularning tutgan yo'li:

1. Kofir va mushriklar haqida nozil bo'lgan oyati karimalarni mo'minlarga tatbiq qiladilar.

Natijada o'zidan boshqa ko'pchilikni kofir yo munofiqqa chiqaradi. Axir mo'minni kofir degan odam o'zi kofir bo'ladiku!

2. Bir odamni mo'minligiga dalil so'rash uchun Alloh qayerda, deb savol beradi.

Abdullo Zufar va uni norasmiy domlalari Alloh taologa jism makon isbot qilib, haqiqatda Alloh arshda o'tiradi, dunyo osmoniga tushadi deb, mujassima toifasining kufriy e'tiqodini o'ziga oladi.

3. Payg'ambarimiz alayhissalomning qabrilarini ziyorat qilishda foyda yo'q degan botil fatvoni tarqatishadi.

4. Go'yo sof islomni o'rgatayotgan u va norasmiy ustozlari faqat musulmonlar diyoriga urush qilib, odam o'ldirib, o'zlari Angliya, Amerika, Rossiyaga o'xshash davlatlarga berkinib, ulardan qurol olib, musulmonlarni o'ldirishga fatvo berishmoqda.

5. Ota onang dunyoga kelishingga sababchi xolos, boshqa hech kim emas deb o'rgatadilar. A.Zufar hijrat va jihod uchun ota-onani aldash ham joiz degan gaplarni ham gapirdi. Vaholanki, ota-ona rozi bo'lmasa, farzand bu ishlarga chiqa olmaydi.

6. Sof islom shaytonni shoxi o'sha joydan chiqadi, deya bashorat berilgan Abdulvahhob Najdiyning yo'limi yoki shu sanalgan botil ishlar sof Islomni o'rgatish deb ataladimi?!

Islom ummati hech qachon zalolat ustida jam bo'lmaydi. Ummatning A.Zufarga ham, unga o'xshagan norasmiy ustozlariga ham ehtiyoji yo'q. Kerak bo'lsa 18 asrda chiqqan ularning rahnamolaridan avval ham Islom bor edi, bundan keyin ham bo'ladi. O'zlarining buzuq tushunchalarini sof islom qilib ko'rsatadigan shaxslarning bizga keragi yo'q.

Tavfiq Allohdan.

Yunusxon Mamarasulov

MAQOLA
Boshqa maqolalar
Maqolalar

Jannatning misoli

26.08.2026   7871   3 min.
Jannatning misoli

“Taqvodorlarga va’da qilingan jannatning misoli shuki, uning ostidan anhorlar oqadi, mevalari va soyalari doimiydir. Shu taqvo qilganlarning oqibatidir. Kofirlarning oqibati esa do‘zaxdir” (Ra’d surasi, 35-oyat).


Bu oyat taqvodorlarga va’da qilingan jannatni sifatlab berish ma’nosida bo‘lishi mumkin. Oyat “taqvodorlarga va’da qilingan jannat kofirlarga va’da qilingan do‘zaxga o‘xshash bo‘ladimi?” degan ma’noda bo‘lishi ham mumkin. Ya’ni jannat bilan do‘zax bir­biriga o‘xshash emas.


Alloh taolo boshqa bir oyatda jannat haqida bunday marhamat qiladi: “Taqvodorlarga va’da qilingan jannatning misoli: ichida aynimagan suvli anhorlari, ta’mi o‘zgarmagan sutli anhorlari, ichuvchilar uchun lazzatbaxsh xamrli anhorlari, musaffo asalli anhorlari bor. Ular uchun unda barcha mevalar va Rabbilaridan mag‘firat bordir. Ular do‘zaxda mangu qoladigan, o‘ta qaynoq suv bilan sug‘orilib, ichaklari titilib ketadigan kimsa (kofirlar)ga o‘xsharmidi?” (Muhammad surasi, 15-oyat).


Alloh taolo bu oyatda bunday demoqda: “Sifati shunday doimiy ne’matlar ichra bo‘lgan kishilar mudom azoblanadigan, sifatlari ana unday bo‘lgan kimsalar kabi bo‘lurmi?” Ya’ni jannatiylar do‘zaxiylar kabi bo‘lmaydi. Shundan oldin kelgan oyat ham ushbu oyatga qiyos qilinadi.


Uning ostidan anhorlar oqadi, mevalari doimiydir”. Ya’ni jannatning mevalari doimiy bo‘lib, aslo tugab qolmaydi. Ular dunyo mevalari va uning ne’matlariga o‘xshamaydi. Dunyo mevalarining har qanday turi vaqti bilan tugab qoladi. Shuning uchun ham Alloh taolo oxirat jannatining mevalari va undagi jamiki ne’matlar uzluksiz, doimiy ekanini hamda kofirlarga oxiratning azobi ham bardavom ekanini xabar qildi.


Va soyalari…” Alloh taolo jannatning soyasi ham uzluksiz ekani, unda botishi bilan soyasi ham yo‘qoladigan quyosh bo‘lmasligini bayon etib, undagi barcha ne’matlarning davomiyligi va manfaatli bo‘lishini bildirdi. Soyada manfaat bor, lekin zarar yo‘q, quyoshda esa foyda bilan birga zarar ham bordir. Xuddi shunday, dunyo hayotida barcha narsalarda foydali taraflari bilan birga zararli jihatlar ham bo‘ladi. U ne’matlar kelishi vaqti bilan to‘xtab, zavol topadi. Alloh taolo oxiratdagi soya, jannatdagi barcha ne’matlar zararsiz, uzluksiz, boqiy bo‘lishini va ular dunyodagi soyaga va ne’matlarga o‘xshamasligini xabar qildi.


Shu taqvo qilganlarning oqibatidir. Kofirlarning oqibati esa do‘zaxdir”. Ya’ni kofirlarning jazosi do‘zaxdir. Bu oyat ning zohirini e’tiborga oladigan bo‘lsak, go‘zal oqibat shirkdan saqlanganlarga bo‘lishi aytildi. Chunki Alloh taolo kofirlarning oqibati do‘zax ekanini zikr qildi. Ya’ni ular ning oqibati, jazosi do‘zaxdir. Jannat esa shirkdan saqlanganlarning mukofotidir.


Kofirlarning oqibati esa do‘zaxdir”. Ya’ni kofirlarning jazosi do‘zaxdir. Yoki ushbu iboraning ma’nosi: “Taqvo qilganlar ning oqibati jannatdir, kofirlarning oqibati esa do‘zaxdir”.


Mufassirlardan ba’zilari Alloh taoloning “Bu taqvo qilganlarning oqibatidir” oyatining ma’nosini bunday bayon qiladi: “Ularning amallari, yaxshiliklarining oqibati jannatdir. Alloh taoloning yagonaligiga kufr keltirgan kimsalar amallarining oqibati esa do‘zaxdir”.


Imom Abu Mansur MOTURIDIYning “Ta’vilotul Qur’on” asaridan

Abdulatif ALLOQULOV tarjima qildi.

“Hidoyat” jurnalining 2025 yil 9-sonidan

http://hidoyatuz.taplink.ws

Ibratli hikoyalar