Sayt test holatida ishlamoqda!
13 Sentabr, 2026   |   2 Rabi`us soni, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:41
Quyosh
06:01
Peshin
12:19
Asr
16:45
Shom
18:40
Xufton
19:56
Bismillah
13 Sentabr, 2026, 2 Rabi`us soni, 1448

Ijtimoiy tarmoqlarning xatari

07.02.2022   2001   3 min.
Ijtimoiy tarmoqlarning xatari

Inson salomatligi u oziqlanayotgan suv va ne'matlar sofligiga bog'lik bo'lganidek, shaxs dunyoqarashining sog'lomligi va ilm saviyasi o'zlashtirayotgan ma'lumot va bilimlarining manbalariga bog'liqdir. Shu sababdan, davrimizda internet tarmog'idan foydalanish odobi ijtimoiy odoblarning eng ahamiyatlilaridan biri xisoblanadi.

  Aslida internet, ayniqsa ijtimoiy tarmoqlarni tashkil etishdan asosiy maqsad ilm olish imkoniyatlarini osonlashtirish, o'zaro munosabatlarda qulaylik yaratish edi. Biroq bugungi kunga kelib, ularning vazifalari tobora kengayib, maqsadlari xam turlanib bormoqda.

            Har narsaning  yaxshi va yomon tarafi bo'lganidek, súngi paytlarda ijtimoiy tarmoklarning  xam jiddiy xatarlari yuzaga chikmokda. Jumladan , ayni davrda ayrim buzgunchi okimlarning internetdan úz garazi yúlida keng foydalanayotgani , yoshlarni úz domiga

tortayotgani, ayrim saytdarda bexayolik, turli fitnalar jamiyatni beqarorlashtiruvchi yolg'on ma'lumotlar berilayotganini kuzatishimiz mumkin. Shuning uchun xam xalqimiz xususan, yoshlarni ana shunday xatarlardan ogoh etish xar bir ziyoli ma'rifatparvar insonning eng dolzarb vazifasiga aylanib bormoqda. Hozirgi davrida eng asosiy  muammoga aylangan illatlardan biri-yolg'on axboratdir. Ayniksa, ijtimoiy tarmoqlarda turli asossiz ma'lumotlarni tarqatish, turli bo'xtonlar va uydirmalarni urchitish xolatlari ko'plab uchramoqda. Ayrim soddadil musulmonlar mana shunday uydirmalarga ishonib, yolgon va bo'xtonga sherik bo'lib qolmoqdalar. Eng achinarlisi-ko'pincha tarqatilgan yolg'on ma'lumotlar oqibatida insonning obro' va sha'ni toptalmoqda, shariatimizda qaytarilgan katta gunohlarga yo'l ochilmoqda.

Shariatimizga ko'ra, xar bir musulmonning sha'ni va obro'sini to'kish xuddi qonini to'kish yoki molini o'zlashtirish kabi boshqa musulmon uchun xaromdir.

 So'ngi yillarda internet siyosiy kurashlar maydoni, turli xil manfaatlarning kuchli quroliga xam aylanib bormoqda.

    Buzgunchi to'dalar, ijtimoiy tarmoqlar imkoniyatlaridan keng foydalangan holda odamlarn, ayniksa yoshlarni to'g'ri yo'ldan adashtirish, ulardan o'zlarining garazli maksadlari yo'lida foydalanish, jamiyatda nifok chikarish xamda eng achinarlisi urush olovini yokishga urinishmokda va bunga ma'lum ma'noda erishishmokdalar xam. Bunga yakin tariximizda “arab baxori” deb nom olgan ziddiyatlar misol bo'ladi.

  Internet va ijtimoiy tarmoklar orkali dindan, shariatdan gapirayotgan, lekin aslida kimligi xam, kimdan talim olgani xam noma'lum kimsalardan din olinmaydi. Chunki fatvo bu din demakdir. Shuning uchun mashxur tobein Muxammad ibn siyrin raxmatulloxi alayxi “bu ilm-dindir. Dinlaringizni kimdan olayotganingizga karanglar” deganlar. (imom muslim rivoyati).

Ijtimoiy tarmoklar orkali dinimizga bo'layotgan zararlardan yana biri xar bir yurtning peshkadam olimlarini taxkirlash, tuxmat-bo'xton so'zlari bilan obro'sizlantirish, ularni nifokda ayblashdir. Ularning bundan o'ylagan maksadlari musulmon ommasini ilmiy raxbarsiz koldirib, o'zlariga ergashtirish va boshkarishdir, albatta, ijtimoiy tarmoklarni butkul yomonga chikarishga xakkimiz yo'q. Hammamiz xam yangiliklardan xabardor bo'lish, dunyokarashimizni ústirish maksadida internet tarmogiga murojat kilamiz. Muhimi ulardan okilona foydalansak, xususan yoshlarni aklan va ruxan to'g'ri tarbiya topishida, turli yot karashlar ta'siriga tushib kolmasliklariga xushyor bo'lsak, maksadga muvofik bo'ladi.

 

Z.Sobirov

Urganch shahar “Miskin bobo” masjidi imom noibi

MAQOLA
Boshqa maqolalar

Numan Kurtulmush: Yangi O‘zbekistondagi Uchinchi Renessans turk va islom dunyosining umumiy yutug‘idir

02.09.2026   44235   3 min.
Numan Kurtulmush: Yangi O‘zbekistondagi Uchinchi Renessans turk va islom dunyosining umumiy yutug‘idir

Turkiya Buyuk Millat Majlisi Raisi Numan Kurtulmush O‘zbekiston Mustaqilligining 35 yilligi arafasida “Dunyo” AA orqali O‘zbekiston xalqiga samimiy tabriklari va ezgu tilaklarini yo‘lladi:

Avvalo, Aziz qardosh va do‘st O‘zbekiston xalqiga eng samimiy salomlarimni, hurmat va ehtiromimni izhor etaman.

Turkiya bilan O‘zbekiston o‘rtasidagi geografik masofaga qaramay, qalblarimiz bir-biriga eng yaqin xalqlardanmiz. Mustahkam birodarlik rishtalarimiz mavjud. Umumiy tariximiz, madaniy merosimiz va qadriyatlarimiz bor. O‘zbekiston bizning ota yurtimizdir.

Ayniqsa, keyingi yillarda Prezident Shavkat Mirziyoyev va Prezident Rejep Tayyip Erdog‘an rahbarligida ikki davlat o‘rtasidagi munosabatlar tarixiy darajada mustahkamlanib, izchil rivojlanmoqda.

Bunga misol sifatida joriy yil yanvar oyida Prezident Shavkat Mirziyoyevning keng tarkibdagi delegatsiya bilan Turkiyaga amalga oshirgan tashrifini keltirish mumkin. Ushbu tashrif doirasida Istanbuldagi O‘zbekiston maktabi hamda Hatay viloyatida zilziladan jabr ko‘rgan fuqarolar uchun barpo etilgan “O‘zbekiston mahallasi”ning ochilish marosimlari ikki mamlakat o‘rtasidagi qardoshlik va do‘stlik rishtalarini yanada mustahkamladi.

Hurmatli birodarim – O‘zbekiston Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi Spikeri Nuriddin Ismoilov bilan birgalikda Hatay viloyatining Arsuz tumanida joylashgan “O‘zbekiston mahallasi”ga nom berish marosimida ishtirok etdik. Marosim samimiy va do‘stona muhitda o‘tdi.

Fursatdan foydalanib, Turkiyada yuz bergan zilziladan keyin O‘zbekiston xalqi tomonidan ko‘rsatilgan beqiyos qardoshlik yordami uchun yana bir bor samimiy minnatdorchiligimizni bildiraman.

“O‘zbekiston mahallasi” va “O‘zbekiston maktabi” ikki davlat o‘rtasidagi do‘stlik va birodarlikning abadiy ramzlariga aylandi.

So‘nggi yillarda O‘zbekistonda amalga oshirilayotgan ulkan taraqqiyotni biz har bir tashrifimizda o‘z ko‘zimiz bilan ko‘rmoqdamiz. Barcha sohalarda keng qamrovli islohotlar amalga oshirilayotganiga guvoh bo‘lmoqdamiz.

O‘zbekiston nafaqat iqtisodiy taraqqiyot, balki fikr, falsafa, ilm-fan va san’at sohalarida ham Islom sivilizatsiyasining Uchinchi Renessansi sari dadil qadam tashlamoqda.

Bu borada Prezident Shavkat Mirziyoyevning kuchli va samarali rahbarligini alohida e’tirof etaman hamda unga chuqur hurmatimni bildiraman.

Ishonamanki, O‘zbekistonda shakllanayotgan Uchinchi Renessans nafaqat mamlakatning o‘zi, balki butun Islom olami uchun yangi yuksalish davrining boshlanishi bo‘ladi.

Buyuk madaniy merosga ega O‘zbekiston Alisher Navoiy, Ahmad al-Farg‘oniy, Ali Qushchi va Mirzo Ulug‘bek kabi buyuk allomalarni yetishtirgan zamindir. Bu yurt ilm-fan, falsafa, astronomiya va boshqa ko‘plab sohalarda insoniyat sivilizatsiyasiga beqiyos meros qoldirgan.

Shu bilan birga, islom ilmlari sohasida ham O‘zbekiston ulkan ma’naviy boylikka ega. Bahouddin Naqshband va Abdulxoliq G‘ijduvoniy kabi buyuk tasavvuf ulamolarining merosi ushbu zaminning Islom tafakkuridagi yuksak o‘rnini namoyon etadi.

Shuningdek, Imom Buxoriy, Imom Termiziy va Imom Moturidiy kabi buyuk allomalarning ilmiy merosi butun islom olamining bebaho boyligi hisoblanadi.

Umid qilamanki, O‘zbekiston ilm-fan, taraqqiyot va ma’rifat sohasidagi yutuqlari orqali nafaqat o‘zining yanada yuksalishiga, balki Turk dunyosi va butun Islom olamining ravnaqiga ham munosib hissa qo‘shishda davom etadi.

Yana bir bor aziz O‘zbekiston xalqiga eng samimiy salomlarim va ezgu tilaklarimni yo‘llayman.

Muhtaram Prezident Shavkat Mirziyoyevga mamlakat taraqqiyoti va xalqaro maydondagi faoliyatida ulkan muvaffaqiyatlar tilayman. Alloh taolo o‘zlariga sihat-salomatlik, uzoq va barakali umr ato etsin hamda O‘zbekiston xalqi, Turk dunyosi va Islom olami yo‘lida yanada ulkan xizmatlarni amalga oshirish nasib qilsin.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati