Missionerlik- lotincha “yuborish” va “topshiriq” ma'nolarini bildirib, bir dinni boshqa dindagilar o'rtasida tarqatish soxasidagi cherkov (ya'ni, katolik va protestantlar kabi yo'nalishlar) tashkilotlarning faoliyatidir. Sodda qilib aytganda, missionerlik xristianlashtirishdir. Shuni bilish lozimki da'vat (nasixat) boshqa, missionerlik boshqa narsadir.
Bir din vakilini o'z qavmiga xitobi da'vat bo'lib, har bir inson bu ishni qilishi mumkin. Ammo bir din vakilining boshqa dindagilarni o'z diniga og'dirish uchun qiladigan xarakati esa, missionerlik deyiladi va bu qonun bilan ta'qiqlanadi. Ming afsuslar bo'lsinki oxirgi paytlarda ba'zi shaxslar muqaddas dinimiz Islomni qo'yib, boshqa dinga o'tib ketish xollari kuzatilmoqda. Bu xolga chek qo'yilmas ekan, millat barqarorligiga tahdid solinishi turgan gap!
Dunyo tarixiga nazar soladigan bo'lsak, missionerlarning o'zga din vakillari orasidagi faoliyati xar doyim mintaqa barqarorligini buzgan, axoli orasida notinchlik va qon to'kilishlarga sabab bo'lgan.
Missionerlarning g'arazli maqsadlari va faoliyatlari:
Halqni xristianlashtirish. Shu orqali ularni iqtisodiy, siyosiy va ma'naviy jixatdan G'arb davlatlari ta'sir doirasiga olish;
Halqlarda o'z diniga nisbatan shubha uyg'otish, ularning o'z dinidan chiqarish va dinsiz qoldirish;
Qadimdan xristian bo'lganlarni o'z dinlarida mustahkamroq turishga chorlash va ular safini yangi xristianlar bilan to'ldirish.
Ular maqsadlari yo'lida barcha vositalardan foydalamoqda, ularning xiyla nayranglari moddiy rag'batlantirish va turli aldov yo'llari bilan olib boradi.
Ba'zi vatandoshlarimiz ularning ketidan ergashib ketayotganining Birinchi sababi – muqaddas Islom dini xukmlaridan mutlaqo bexabarlik.
Ikkinchisi sabab – yon atrofimizdagi kam ta'minlangan oilalar, nogironlar va boquvchisidan ayrilgan qariyalar beva- bechoralardan vaqtida xabar olinmayotgani, moddiy va ma'naviy berilmayotgani bilan bevosita bog'liq. Missionerlar bu «imkoniyat»dan «unumli» foydalanib ba'zi muhtojlarning ko'nglini ovlab, dindan chiqarmoqda. Bu esa bizni jamiyat va xalqimizma'naviy va moddiy ahvoliga yanada jiddiyroq e'tibor qaratishimizni taqozo etadi.
Alloh taolo Qur'oni karimda murtadlik ya'ni Islom dinidan chiqish haqida qat'iy ta'kidlab shunday degan:
“Sizlardan kimda kim o'z (Islom) dinidan qaytib, kofir holida o'lsa, unday kimsalarning qilgan amallari (toat ibodatlari) dunyoyu oxiratda behuda ketar. Ular do'zax ahlidirlar va unda mangu qolurlar” (Baqara surasi, 217- oyat)
Shu o'rinda katta shaxarlardan birida bo'lgan voqeani eslaylik: O'ziga to'q, maxallada xurmat e'tiborli bir otaxonni oliygohda ta'lim oliyotgan qizlari yo'ldagi baxtsiz tasodif tufayli vafot etadi. Uning janozasiga maxalladoshlar, qarindosh-urug'lar, quda-andalar kabi mingdan ortiq kishi to'planadi. Mayit tobudga solinib janoza o'qilishi uchun olib chiqilmoqchi bo'lganda, qayerdandir ikki nafar missioner da'vatchilari kelib bu qizni dinini o'zgartirib ularning sektasiga qo'shilganini aytib, isbotlar keltirishadi. Marxumani muslima emasligi, dinini o'zgartirganligi barchaga ayon bo'ladi. Tabiiyki unga janoza buyurilmaydi va yig'ilgan jamoa tarqab ketadi. Marxumaning otasi bu sharmandalikni ko'tara olmay yurak xurujidan vafot etadi.
Dunyo uchun oxiratini sotgan kimsa dunyo va oxiratda xo'rlik va sharmandalikka uchrashi aniq!
Bahodir Sharipov,
Chust tuman bosh imom xatibi
Britaniyaning “Em Insight” jurnalida O‘zbekistonda bo‘lib o‘tgan “Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh, yangi kashfiyotlar” mavzusidagi xalqaro mediaforumga bag‘ishlangan maqola e’lon qilindi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
Nashrda yozilishicha, O‘zbekiston Islom sivilizatsiyasi markazi tomonidan tashkil etilgan “Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh, yangi kashfiyotlar” xalqaro mediaforumi xorijlik OAVda katta qiziqish uyg‘otgan.
Raqamli platformalar, sun’iy intellekt va axborot xurujlari avj olgan hozirgi zamonda ommaviy axborot vositalarining mamlakatlar, madaniyatlar va sivilizatsiyalar haqidagi tasavvurlarni shakllantirishdagi o‘rni tobora ortib bormoqda.
Maqolada ta’kidlanishicha, Al-Xorazmiy, Ibn Sino, Beruniy, Imom Buxoriy, Imom Termiziy va Mirzo Ulug‘bek kabi jahon ilm-fani rivojiga beqiyos hissa qo‘shgan buyuk mutafakkirlar yurti bo‘lmish O‘zbekiston bu kabi global muhokamalar uchun eng maqbul maydondir.
Qatarning “The Peninsula” gazetasi mas’ul muharriri Muhammad Osmon forumning raqamli axborot asridagi ahamiyatiga to‘xtalib, Imom Buxoriyning hadislarni to‘plash va ularning haqqoniyligini tekshirishdagi qat’iy yondashuvini tilga oldi.
U ushbu metodologiyani manbalarni chuqur o‘rganish va verifikatsiya qilishning o‘chmas namunasi deb atadi va bu tamoyillar feyk xabarlar hamda sun’iy intellekt mahsulotlari ko‘paygan hozirgi davrda juda ahamiyatli ekanini bildirdi.
O‘zbekiston Milliy axborot agentligi muharriri O‘tkir Alimov forumning Mustaqillikning 35 yilligi ostonasida o‘tkazilayotganiga e’tibor qaratgan. U 50 mamlakatdan 300 ga yaqin OAV vakillarining Toshkentda jamlangani O‘zbekistonning sivilizatsiyalar chorrahasi sifatidagi o‘rni ortib borayotganidan dalolat berishini ta’kidladi.
Maqolada Toshkentdagi xalqaro mediaforum jurnalistika mas’uliyati, tarixiy tadqiqotlar chuqurligi va zamonaviy texnologiyalar imkoniyatlarini birlashtirgan holda Islom sivilizatsiyasini yangi, zamonaviy qiyofada dunyoga tanitishga xizmat qilishi bayon etilgan.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati