Inson yaralibdiki yer yuzida tinch-totuv va farovon yashashga urinadi. O’z uyida xotirjam, emin-erkin yashab, umr kechirishni orzu qiladi. Buning uchun barcha imkoniyatlarini safarbar etadi. Ammo yengil hayot kechirishni, osonlik bilan boylik orttirishni istaganlar ham oramizda kam emas. Albatta, bularning asosiy sababi ota-onalar ish-ish deb yuraverib, farzandlarining tarbiyasiga bee’tibor bo’lib qolmoqda. Natijada yoshlar turli internet saytlari orqali to’g’ri, noto’g’ri narsalarni o’rganib, hayotga tatbiq etishga harakat qilmoqda. Farzandlarimiz Alloh taolo tomonidan bizga berilgan eng ulkan ne’matlardan va omonatlardan biri hisoblanadi, uni qadriga yetib, omonat Egasiga kun kelib go’zal holda topshirishimiz va ular haqida hisob berishimiz muqarrar ekanini anglab yetishimiz kerak.
Hadisi sharifda shunday deyiladi. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi va sallam aytdilar: “Odam bolasi vafot etsa, uning barcha amali kesiladi. Magar, uch narsadan yaxshilik, savob borishi bardavom bo’ladi:
Sadaqai joriya (yo’l, ko’prik qurish va shu kabi uzoq yillar insonlarga foydasi tegadigan amal);
U ila manfaat olinadigan ilm (kitoblar yozib qoldirish, shogirdlar chiqarish va shu kabilar);
Haqqiga duo qiluvchi solih farzand qoldirish (inson vafot etib, ortida Alloh taoloni taniydigan farzand qoldirsa, uning duosi va yaxshi amallaridan ota-onaga savob borib turadi).
Agar har bir inson farzandining dinni to’g’ri anglashiga ko’maklashsa, savobli amallar va gunohga olib boruvchi ishlarning orasini farqlashni, barcha qilingan ishlar uchun dunyoning o’zida ham, oxiratda ham javob berishimiz kerak ekanini chuqur anglatsa, albatta, yoshlar biror jinoyat qilishdan avval uning oqibatini o’ylaydi hamda u ishidan qaytadi.
Zero, ertangi kelajagimiz yoshlarimiz qo’lida, ularning tarbiyasi esa bevosita bizning qaratayotgan e’tiborimiz va berayotgan bilimimizga bog’liqdir.
Muhammad Yunus Muhammad Muso o’g’li,
Mir Arab Oliy madrasa xodimi.
«Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh — yangi kashfiyotlar» Xalqaro mediaforumi ishtirokchilari 27 avgust kuni Samarqandga yo‘l oladi. Ular yangidan bunyod etilgan Imom Buxoriy yodgorlik majmuasi, Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi hamda Imom Buxoriy nomidagi Innovatsion muzey bilan tanishadi. Kunning ikkinchi yarmida esa ishtirokchilar uchun shaharning tarixiy-madaniy meros obyektlari, jumladan, YUNЕSKOning Jahon merosi ro‘yxatiga kiritilgan yodgorliklar bo‘ylab maxsus dastur tashkil etiladi, xabar bermoqda iccu.uz.
Yodgorlik majmuasi Samarqand viloyati Payariq tumanida, buyuk muhaddis va ilohiyotshunos Muhammad al-Buxoriyning (810–870) dafn etilgan joyida joylashgan. U «Sahihi Buxoriy» to‘plami muallifi bo‘lib, mazkur asar sunniy islomdagi eng mo‘tabar hadis to‘plamlaridan biri hisoblanadi.
Keng ko‘lamli rekonstruksiyadan so‘ng majmua 2026 yil bahorida ziyoratchilar uchun qayta ochildi. Uning umumiy hududi 45 gektarni tashkil etadi. Bu yerda 10 ming kishilik masjid, ma’muriy va xizmat ko‘rsatish binolari, 154 ustunli ayvon, 14 ta moviy gumbaz va balandligi 75 metr bo‘lgan to‘rtta minora barpo etilgan. Rekonstruksiyadan so‘ng majmuaning kunlik qabul qilish quvvati 12 ming nafardan 65 ming nafargacha oshdi.
Majmuaning markaziy qismlaridan biri — to‘qqizta pavilondan iborat yangi Imom Buxoriy Innovatsion muzeyidir. Ekspozitsiya allomaning hayoti, hadisshunoslik tarixi va uning ilmiy merosiga bag‘ishlangan. Shuningdek, muzeyda Qur’onda zikr etilgan payg‘ambarlar, Payg‘ambarimiz Muhammad sollallohu alayhi vasallamning Makka va Madinadagi hayoti hamda yozma hadis to‘plamlarining shakllanish tarixi haqida ma’lumotlar berilgan.
Majmua yaqinida Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi ham faoliyat yuritadi. Markaz islom ilmiy va qo‘lyozma merosini, jumladan, Markaziy Osiyoning o‘rta asr olimlari asarlarini o‘rganish, ilmiy tadqiqotlar va tarjimalar tayyorlash, shuningdek, xalqaro ilmiy almashinuvni rivojlantirish bilan shug‘ullanadi.
Majmuaga tashrifdan so‘ng forum ishtirokchilari tarixiy Samarqand bilan tanishadi. Shaharning asosiy me’moriy yodgorliklari qatoriga Registon, Bibixonim masjidi, Shohi Zinda majmuasi va Go‘ri Amir maqbarasi kiradi. YUNЕSKO ushbu to‘rt obyektni 2001 yilda «Samarqand — madaniyatlar chorrahasi» nomi bilan Jahon merosi ro‘yxatiga kiritilgan tarixiy shaharning asosiy yodgorliklari sifatida e’tirof etadi.
Samarqand bosqichi 24–28 avgust kunlari Toshkent va Samarqand shaharlarida bo‘lib o‘tadigan «Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh — yangi kashfiyotlar» Xalqaro mediaforumi dasturining bir qismi bo‘ladi.
Press-slujba Upravleniya musulman Uzbekistana