muslim.uz

muslim.uz

Эл. почта: Этот адрес электронной почты защищен от спам-ботов. У вас должен быть включен JavaScript для просмотра.

Тақсир, бандалар битта тангрига сиғинишса-да, ўтмиш ва бугунги давр кишиларининг ибодатлари турлича бўлган-ку, уларнинг имонларини ҳам бир хил, дейиш тўғри бўладими?

Имоми Аъзам (раҳматуллоҳи алайҳ) бундай жавоб бердилар: Фаришталарга ёки биздан илгари ўтган одамларга фарз бўлган нарсалар бизга буюрилган фарз амаллардан фарқ қилади. Аммо фаришталарнинг ва олдингиларнинг ва бизларнинг имонларимиз бир хилдир. Чунки барчамиз ёлғиз ва ягона Аллоҳ таолога имон келтирганмиз, танҳо Унга бандачилик қилганмиз ва У томонидан келган барча нарсаларни тасдиқ этганмиз.

Ундай бўлса, эътиқодлари турлича бўлгани ҳолда, инкор этувчилар ҳам куфрда бир хил бўлишадими?

Агар ғайридин кимсаларга, кимга сиғинасизлар, дейилса, Аллоҳга, деб жавоб беради. Улардан Аллоҳ ҳақида сўралса: Уларнинг баъзилари: “Аллоҳ таолони - Узайрнинг отаси ва инсон қиёфасида”, дейишса, бошқаси: “Аллоҳ таолони Исонинг жасадида, Марямнинг қорнида, нарсага яширинган ва уни қамраган, унга сингган”, дейди. Яна бир жамоаси эса: “Унинг шериги, боласи ва хотини бор”, деб жавоб қилади ва ҳоказо.

Мазкур эътиқодлардаги одамлар, албатта, мўмин эмас. Бу одамларнинг барчаси Аллоҳни танимаслиги ва Уни инкор этиши бир хил. Аммо уларнинг ибодатлари ва тавсифлари кўп ва турличадир. Ёки уларни бошқачароқ қилиб таърифлайдиган бўлсак, қуйидаги уч нафар одамга қиёслаш мумкин. Улардан бири:

  • Менда дунёда ўхшаши йўқ марварид бор, – деди ва қора узум донини чиқариб қўйди ва унинг марварид эканини исбот қилиш учун онт ичди ва одамлар билан баҳслаша бошлади. Улардан иккинчиси:
  • Менда баҳоси энг юқори бўлган марварид бор, – деди-да, ёнидан беҳини чиқариб қўйди ва биринчи одам каби ҳаракат қилди. Навбат учинчи одамга келди ва у:
  • Менда дунёда яккаю ягона бўлган марвариб бор, – деб, бир парча қуритилган лойни ўртага қўйди ва у ҳам чиқарган нарсаси марварид эканига онт ичди ва одамлар билан шу хусусда баҳсу мунозара қилди.

Ушбу мисолдан мазкур уч нафар одамнинг марваридни билмаслик ва танимасликда бир хил нодонликлари намоён бўлди. Уларнинг бирортаси ҳам умуман марварид нима эканини билмайди. Уларнинг сифатлари кўп ва турли-туман. Бу сизларнинг улар сифатлаган “маъбудларига” сиғинмасликларингиз билан билинади. Чунки улар “маъбудларини” иккита, учта дейишади ва сифатлаганларига сиғинишади. Сизлар эса маъбудларингизни битта дейсизлар ва биттага сиғинасизлар. Демак, сизларнинг маъбудларингиз уларникидан бошқа ва уларнинг “маъбудлари” сизларникидан бошқадир. Шунинг учун Аллоҳ таоло: «(Эй, Муҳаммад!) Айтинг: “Эй, кофирлар! Мен сизлар ибодат қилаётган нарсага (бут ва санамларга) ибодат қилмасман. Сизлар ҳам мен ибодат қиладиган (Аллоҳ)га ибодат қилувчи эмассиз”» (Кафирун, 1–3), дея марҳамат қилган.     

  

Абдувоҳид ЎРОЗОВ тайёрлади.

Хоразм вилоятида имом-хатибларнинг маънавий-маърифий йўналишдаги фаолиятига бағишланган йил якуни бўйича йиғилиш бўлиб ўтди. Унда Ўзбекистон мусулмонлари идорасининг Хоразм вилояти вакили Хайрулла Абдуллаев,  вилоят ҳокими ўринбосари котибияти мудири А.Худаяров ва имом-хатиблар иштирок этди.

Хоразм вилояти вакили Хайрулла Абдуллаев жорий йилда имом-хатиблар томонидан амалга оширилган маънавий-маърифий тадбирлар ва оммавий ахборот воситаларидаги чиқишлари борасидаги ютуқ ва камчиликлари тўғрисида таъкидлаб ўтди.

Тадбир давомида оммавий ахборот воситалари орқали мустақиллик йиллари Ўзбекистонда диний-маърифий соҳада амалга оширилаётган ислоҳотларни кенг тарғиб этиш, тинчлик ва осойишталикни қадрлаш, динлараро бағрикенглик ва ҳамкорлик ғояларини оммалаштириш, халқимиз, айниқса, ўсиб келаётган ёш авлодни ёт ғоялардан ҳимоя қилишда фаоллик кўрсатган имом-хатибларни муносиб рағбатлантириш мақсадида ўтган 2016 йил давомида амалга оширилган иш фаолияти сарҳисоб қилиниб, бешта йўналиш бўйича ғолиблар аниқланди ва мақтов ёрлиғи ҳамда қимматбаҳо совғалар билан тақдирланди.

Жумладан; Телевидениядаги чиқишлар йўналиши бўйича 1-ўрин Абдуқадиров Давронбек Отаназаровичга (Урганч шаҳар “Кўзли ота” масжиди имом-хатиби), 2-ўрин Авезов Музаффар Ибрагимовичга (Урганч туман “Шайидлар бобо” масжиди имом-хатиби), 3-ўрин Рахимов Аминбой Абдуллаевичга (Ҳазорасп туман “Сулаймон Боқирғоний” масжиди имом-хатиби) насиб этди.

Радио-эшиттиришдаги чиқишлар йўналишида 1-ўринга Эрназаров Рашид Худайназарович (Боғот туман “Дарвеш бобо” масжиди имом-хатиби), 2-ўринга Собиров Маҳмуджон Маматсалиевич (Урганч туман “Ғоиб ота” масжиди имом-хатиби), 3-ўринга Рахимов Учқун Алимбоевич ( Урганч шаҳар “Имом Фахриддин ар-Розий” ўрта махсус ислом билим юрти мударриси) муносиб кўрилди.

Газетадаги чиқишлар йўналиши бўйича 1-ўринга Болтаев Шермуҳаммад Қиличович (Ҳазорасп туман “Шайх Қосим бобо” масжиди имом-хатиби), 2-ўринга Сапаев Санжар Ражаббоевич (Хива туман “Сайидниёз Шоликор” масжиди имом-хатиби), 3-ўринга Илясов Камоладдин Нуруллаевич (Боғот туман “Исмоил шайх бобо” масжиди имом-хатиби) лойиқ топилди.

Интернет-сайтларидаги чиқишлар йўналиши бўйича 1-ўрин Муҳаммадамин Муҳаммад Зариф ўғлига (Урганч туман “Шаҳобиддин бобо” масжиди имом-хатиби), 2-ўрин Матяқубов Хушнуд Матяқуб ўғлига (Хонқа туман “Халифаи Худойқули” масжиди имом-хатиби), 3-ўрин Аҳмедов Хайрулла Пирнафасовичга (Шовот туман “Шоҳ-обод” масжиди имом-хатиби) насиб этди.

Фаол тарғиботчи йўналишида 1-ўринга Кенжаев Ҳасанбой Отаназарович (Урганч шаҳар “Охун бобо” масжиди имом-хатиби), 2-ўринга Отажанов Раматжон Мирзажанович (Янгиариқ туман “Шайх Мухтор вали” масжиди имом-хатиби), 3-ўринга Одилов Олимжон Сейтимметович (Урганч шаҳар “Имом Фахриддин ар-Розий” ўрта махсус ислом билим юрти мударриси) муносиб кўрилди.

Мазкур ғолибларга Фахрий ёрлиқ ва қимматбаҳо мукофотлар топширилди. Имом-хатиблар бундай эътибордан руҳланиб, янада фаол бўлиш ва самарали ижод этишга ваъда беришди.

Ижодкор имом-хатибларимизнинг юртимиз ва динимиз равнақи йўлидаги холисона хизматларини Аллоҳнинг ўзи мукофотласин!

 

ЎМИ Хоразм вилоят вакиллиги

Четверг, 05 Январь 2017 00:00

Шайтоннинг найранглари

Бисмиллаҳир роҳманир роҳим!

Аллоҳ таолога беадад ҳамду саноларимиз ва пайғамбаримиз Муҳаммад Мустафо (соллалоҳу алайҳи ва саллам)га беҳисоб саловоту дурудларимиз бўлсин!

Ихлосни бузадиган офатларнинг баъзиси очиқ, баъзиси махфий, баъзиси эса очиқ бўлса ҳам заиф, баъзиси эса махфий бўлса ҳам қувватли бўлади. Буларнинг даражаларини мисоллар орқали тушуниш осон бўлади.

Ихлосни бузувчи энг катта ва биринчи омил риёдир.

Биринчи: Шайтон мухлис, намозхоннинг кўнглига қуйидагича васваса солади, натижада бутун жамоат унга ҳавас билан қарайди ёки бирор киши келиб унга қўшилади, шунда шайтон унга: «Сен намозни жуда гўзал адо этяпсан, ҳозир бўлганларнинг ҳаммаси сенинг намозингни кўриб, виқор ва салобатингни томоша қилишяпти, ҳеч ким сен ҳақингда ғийбат ҳам қилаётгани йўқ», дейди. Шунда бу намозхоннинг ихлоси сўниб, хаёли чалғийди, беихтиёр қаддини тик тутишга ҳаракат қилиб қолади, виқор ва салобатига эътибор беради, намозидаги барча ҳаракатларни рисоладагидек бажара бошлайди. Мана шунинг ўзи риёдир.

Иккинчи: Намоз ўқувчи юқордаги офатларни билади ва бу борада шайтонга бўйсунмайди, унга эътибор ҳам бермай, намозида давом этади. Шунда шайтон унга гўё яхшиликни таклиф қилган бўлиб, «Ҳамма сенга эргашади, иқтидо қилади, назар солади, қилаётган ишларингдан таъсирланади. Шунинг учун амалларингни гўзал бажаргин, ҳеч нуқсони бўлмасин, шунда савобинг кўп бўлади. Агар хато ёки гуноҳ қилиб қўйсанг, уларнинг гуноҳи ҳам сенга бўлади. Шунинг учун уларнинг олдида амалингни яхши қилгин, токи улар сенинг ортингдан ибодатларни хушуъ ва хузуъ билан, гўзал адо этишсин», дейди. Бу васваса аввалгисидан ҳам махфийроқдир. Аввалгисида алданмаганлар кўпинча бунисида алданади. Ваҳоланки бу ҳам риёдир, ихлосни ботил қилувчидир.

Учинчиси: Аввалгиларидан ҳам дақиқроқдир. Бунда банда шайтоннинг ҳийла-найранглари тўғрисида анчагина маълумот ва тажрибага эга бўлади, ёлғиз ибодат билан жамоат ичидаги ибодатда бирор фарқ бўлса, бунинг риё бўлишини билади. Шунингдек, ҳақиқий ихлос хилватда ҳам, жамоатнинг ичида ҳам бир хил намоз ўқишда эканлигини ҳам билади. Жамоатнинг олдида одатдагидан бошқача намоз ўқишга ўзидан ҳам, Роббидан ҳам ҳаё қилади. Шунинг учун ҳам ёлғиз ўзи хилватда намоз ўқиса, худди жамоат олдида намоз ўқиётгандек гўзал суратда ўқийди, жамоатнинг олдига борганда бошқача намоз ўқиб қўймаслик учун хилватда ҳам ана шундай бекаму кўст намоз ўқийди. Бироқ, бу жуда махфий риёдир, чунки бу кишининг хилватда намозни яхшилаб ўқишидан мақсад жамоат олдида ҳам худди шундай намоз ўқишдир. Демак, у хилватда ҳам, жамоатда ҳам одамлар кўрсин деб намоз ўқиётган бўлади. Ҳақиқий ихлосда эса намоз ўқиётганида уни кимдир кўриб тургани ёки кўрмаётганининг фарқи бўлмаслиги керак. Бунинг учун эса намоз ўқиётганда атрофдагиларга умуман эътибор бермаслик керак, хилватда ҳам, жамоатда ҳам, атрофида ким борлигидан қатъи назар, намоз бир хил бўлиши керак. Ким ибодатини мана шундай ҳолатда адо этса, ана шу ихлосдир.

Тўртинчи: Буниси янада дақиқроқ ва махфийроқдир. Намоз ўқувчи ўзига одамлар қараб турганлигини билади, шайтон эса унга «Одамлар қараб турибди, намозингни хушуъ билан ўқи» дея олмайди, чунки намозхон шайтоннинг бундай фитналаридан огоҳдир. Шунинг учун шайтон бошқача йўл тутади: «Аллоҳнинг улуғлиги тўғрисида тафаккур қил, Унинг жалоли ҳақида фикр қил, чунки сен Унинг рўпарасида турибсан, Аллоҳ ғофил қалбингга назар солишидан ҳаё қил», дейди. Шунда намозхон бу насиҳатларни қалбига жо қилади, аъзои баданини ростлаб, хушуъ ҳолига келтиради ва ўзича буни айни ихлос деб ўйлайди. Аслида эса бу айни шайтоннинг макр-ҳийласидир, чунки унинг бу хушуъси Аллоҳнинг иззат ва жалоли туфайли бўлса, хилватда ҳам айнан шундай намоз ўқиши керак эди. Ваҳоланки у бошқалар кўриб турган пайтда намозни бундай ўқимайди. Шайтоннинг ҳийла-найрангларидан иборат бундай офатлардан қутулишнинг йўли юқоридагидек тафаккур, хушуъ ва хузуънинг хилватда ҳам, жамоатда ҳам бир хил бўлишидир. Намозхон ўзини биров кўриб тургани учунгина тафаккур қилиши, хушуъ ва хузуъ билан намоз ўқиши керак эмас. Аксинча, у биров уни кўриб турса ҳам худди бирор ҳайвон ёки жисм олдида ўқигандек намоз ўқиши керак. Намозхон ўзини бир инсон кўриб турганида бошқача, ҳайвон кўриб турганида бошқача намоз ўқир экан, демак, унинг бу амалида ихлос йўқ. Аксинча, бунда риёдан ҳосил бўладиган махфий ширк бўлиши мумкин. Инсоннинг қалбидаги ширк эса қоронғи зулмат кечада, қоп-қора тошнинг устида қоп-қора чумоли юрганидан ҳам махфийроқдир. Албатта, бундай хатарлардан воқиф бўлиш учун Аллоҳ таолонинг тавфиқи шартдир. Аллоҳ қайси бандасини манфаатли илму маърифат ила, тафаккур ва тадаббур ила сийлаган бўлса, ўшаларгина нажот топадилар. Акс ҳолда шайтон ҳар бир мўминни ҳар бир ҳаракатида риё қилишга васваса қилади. Бундай васваса оддийгина мўйлабни қисқартириш, соқолни ўстириш, жума куни хушбўй суриш, янги либос кийиш, тирноқларни олиш, мисвок ишлатиш ва ҳоказоларда ҳам бўлиши мумкин, чунки буларнинг барчаси маълум бир ҳолатларда суннатдир. Аммо бу ишларда нафснинг ҳам махфий таъсири бўлиши мумкин, чунки уларнинг барчасига одамларнинг назари тушади. Қолаверса, инсоннинг табиати бу нарсаларни ёқтиради. Шунда шайтон: «Бу ишларнинг ҳаммаси суннат, уларни асло тарк этмагин, акс ҳолда одамлар сени тарки суннат қиляпти, дейишади», дейди. Шунда мазкур суннатларни адо қилиб юрган кишининг қалбида махфий бир истак пайдо бўлади. Бунинг боиси эса, албатта, инсонларнинг назаридир. Демак, бу амаллар ҳам ихлосдан бўлмайди.

Исҳоқжон БЕГМАТОВ,

«Тўхтабой» жоме масжиди имом-хатиби,

Тошкент Ислом Институти ўқитувчиси,

«Олтин Қалам» ХI Миллий мукофоти соҳиби

 

Италия пойтахти Римда БМТнинг Озиқ-овқат ва қишлоқ хўжалиги ташкилоти (ФАО) ҳамда Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти томонидан икки кунлик халқаро анжуман бўлиб ўтди. Унда бугун жаҳон ҳамжамиятини ташвишга солаётган очлик, нотўғри овқатланиш, ёшларнинг носоғлом улғайишлари каби масалалар муҳокама қилинди. Хусусан, дунё бўйлаб 800 миллион киши очликдан, 1,9 млрд киши ортиқча вазнликдан азият чекаётгани, 5 ёшгача бўлган 150 млн болалар нотўғри овқатланиши оқибатида ёшига нисбатан ортда қолаётгани таъкидланди.

 “Озиқ-овқат масаласи жамиятнинг бош муаммоси ҳисобланади. Шу боис, бу масала ҳамиша давлат ҳимояси ва назорати остида бўлиши керак”, деди анжуман очилишида нутқ сўзлаган Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Озиқ-овқат ва қишлоқ хўжалиги ташкилоти раҳбари Жозе Гратциану да Силва.

 

Даврон НУРМУҲАММАД

тайёрлади

Четверг, 05 Январь 2017 00:00

Ёлғиз оталар

Аллоҳ таоло Қуръони каримда марҳамат қилади: «Раб­бингиз, Унинг Ўзигагина ибодат қилишингизни ҳамда ота-онага яхшилик қилишни амр этди. (Эй инсон!) Агар уларнинг бири ёки ҳар иккиси ҳузурингда кексалик ёшига етсалар, уларга “уф!.. ” дема ва уларни жеркима! Уларга (доимо) ёқимли сўз айт!» (Исро, 23).

Шокир ота аёли Ҳуринисо ая билан бахтли ҳаёт кечирди. Фарзандларининг барчаси ҳаётда ўз ўрнини топди... Неваралар ҳам бирин-кетин вояга ета бошлашди. Невара келин, невара куёв кўраман деб турган пайт Ҳуринисо ая хасталаниб, бандаликни бажо келтирди.
Фарзандлари онасининг ҳамма маъракаларини ўтказишди. Энг нуфузли тўйхоналарда юз килолаб ошлар дамланди. Аммо буларнинг ҳеч бири Шокир отанинг кўнглини ёритмади. Уйдаги ҳар бир нарса аёлини эслатар, хотираларини уйғотарди. Ўзи ёлғиз қолса, анча вақтгача кўзига уйқу келмасди. Кейинги пайтларда қон босими кўтариладиган бўлиб қолди. Энг қиммат дорилар ҳам, моҳир шифокорлар ҳам дардини аритолмасди.
           Отасининг ёлғизликдан қийналаётгани, кун сайин сўлиб бораётганини кўрган кичик ўғил бир куни аста гап бошлади:
– Гапни нимадан бошласам экан?.. Онамни  ҳаммамиз жуда яхши кўрардик. Бироқ тақдир экан! Нима ҳам қилардик? Энди биз учун муҳими – сизнинг борлигингиз, саломатлигингиз! Ким нима деса десин, менга сизнинг соғлигингиз, хотиржамлигингиз керак. Рози бўлсангиз, солиҳа бир аёлни топиб, никоҳлаб қўйсак?!
Шокир отанинг кўзида ёш кўринди. Кечагина дўсти Турғун ҳам шу ҳақида гапирганди. Эркак киши кексайганида бир дардкашга муҳтож бўлиб қолар экан.
         “Ўғлим, борингга шукр, раҳмат!” – дея олди ота.
Кичик ўғил отасини уйлантириш ҳақида акаси ва синглисига маслаҳат солганида, катта жанжал кўтарилди.

– Отам сенга оғирлик қиляптими?

– Уй-жойга эга чиқадиган керакми сенга?

– Онамни сен унутган бўлсанг унутгандирсан, бизлар унутганимиз йўқ!
           Шокир отанинг дили қаттиқ оғриди, кўзлари намланди. Аслида, онасининг хотирасини азиз тутиш ҳақида бонг ураётган шу фарзандлар, онаси хасталанганда унга силтаб муомала қилган, қарашни малол олган эдилар. Аммо онанинг вафотидан ке­йин маъракаларни эл кўзига, мен фарзандлик бурчимни аъло даражада бажариб қўйдим, деб ўзини кўрсатиш учун дабдаба билан ўтказаётган эдилар.

 Яхшиликни инсон тириклигида қилиш кераклигини ҳамма билади-ю, аммо... Ота-онаси, яқинлари ўтиб кетган инсонларнинг кўпчилиги марҳумларнинг руҳи шод бўлиши учун қозон-қозон ош беришни ўйлаб юришади-ю, ёлғиз қолган ота ёки онанинг, жигарларнинг, тирикларнинг ғамини ейиш, қалбига қулоқ солиш хаёлига келмайди. Бу қандай бедодликки, ёлғизланиб қолган, эрталаб уйғонаманми, йўқми, деб тонг оттираётган кексаларнинг ҳаётини бошига ёлғизлик тушмаган, қалби яримлик кўрмаган фарзандлар ҳал қилса!..        

Уларга оталар, оналар ҳаётини ҳал қилиш ҳуқуқини ким берди?!
Ёлғиз кексаларнинг кўнглига қараб, улар хоҳласалар, яна турмуш қуришларини бир оғиз айтиб ўтиш фарзандлардан лозимдир.
Бундай кексаларнинг таомини ҳозирлаш, кийим-кечагини бут қилиш билан уларнинг ярим кўнгли тўлиб қолмайди. Уларга бир ҳамдард, ҳамроҳ керак.
 

Мунира АБУБАКИРОВА,
Ўзбекистон мусулмонлари идораси мутахассиси

Страница 4 из 162
Top
We use cookies to improve our website. By continuing to use this website, you are giving consent to cookies being used. More details…