Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Намозхон нигоҳини сажда қилинадиган жойга қаратади, қўллар киндикдан пастга, ўнг қўлнинг бош ва чиначоқ (жимжилоқ) бармоқлари чап қўлнинг бўғинини ушлайди. Қолган ўртадаги учала бармоқ эркин қўйилади.
Воил ибн Ҳужр розияллоҳу анҳу айтадилар: “Мен Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламни намозда ўнг қўлларини чап қўллари устига киндик остига қўйганларини кўрдим” (Имом Ибн Абу Шайба ривояти).
Яна бир ривоятда бундай келади: Абу Воил розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади. Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳу айтдилар: “Намозда кафтнинг устига кафтни қўйиб, киндик остида ушланади” (Имом Абу Довуд ривояти).
Аллома Зафар Аҳмад Усмоний мана шу ривоятни келтириб, бундай деганлар: “Муҳаммад ибн Сирин Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ҳадис ривоят қилганларида, у зотдан “Бу Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламданми?” деб сўрашган. Шунда Ибн Сирин раҳматуллоҳи алайҳ: “Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳунинг ҳар бир ҳадиси Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламдандир”, деб жавоб берганлар.
Демак, бундан Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳунинг ҳар бир ҳадиси марфуъ (Расулуллоҳдан келган) эканлиги келиб чиқади. Шундай қилиб, намозда қўлларни киндик остига қўйиш суннат эканлиги собит бўлган”.
Абу Жуҳайфа розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади. Али розияллоҳу анҳу айтдилар: “Намозда қўлни қўлнинг устига қўйиб, киндик остига тушириш – суннатдир” (Имом Абу Довуд ривояти).
Бу ҳадис Имом Аҳмаднинг «Муснад»ида ҳам келтирилган. Ҳофиз ибн Ҳажар ўзининг «Тажриду завоиди муснад ал-Баззор» асарида: “Агар ҳадис «Муснади Аҳмад»да келса, бошқа Муснадларга ҳожат йўқ”, деган. Шундай қилиб, ушбу ҳадис ҳасан даражасидан тушмайди (“Эълоус сунан” китоби).
Намозда қўлни киндик остига қўйиш ҳақида “Мухтасару-л-Виқоя” китобида бундай дейилган: “(Намоз ўқувчи) ўнг қўлини чап қўлининг устига қилиб, киндик остига қўяди”.
Намозда қўлни киндик остида тутишнинг баъзи афзалликлари ҳақида “Музмарот” китобидан бундай дейилган: “Қўлни киндик остида тутиш – камтарликка яқинроқдир, хушуъ ва аврат аъзоларини ёпилишига олиб борувчироқдир, изорни тушиб кетишдан сақлагувчироқдир”.
Демак, намозда қўлни қаерда тутиш ҳолати ҳақидаги ҳадисларни мувофиқлаштириш керак бўлади. Уни эса фақат ижтиҳод қилишга қодир уламоларимиз аниқлаб берадилар.
Ҳанафий мазҳабимиз мужтаҳидлари юқоридаги ҳадисларга асосланиб, эркаклар қўлларини киндик остида тутадилар дейишган. Қолаверса ушбу ҳолат эркакларда таъзим ва хушуъга яқинроқдир.
Даврон НУРМУҲАММАДнинг
“Суннатга мувофиқ намоз ўқинг” китобидан олинди.
Халқаро оила куни, яқинлашаётган қутлуғ Қурбон ҳайити ҳамда 1 июнь — Болаларни ҳимоя қилиш куни муносабати билан Тошкент ислом институтида таълим муассасаси тарихида илк бор «Оилавий очиқ эшиклар куни» ташкил этилди. Институти ҳовлисида ўзгача қувонч ва самимият муҳитини улашган ушбу файзли тадбирни таълим муассасаси ректори Уйғун Ғафуров кириш сўзи билан очиб берди.
Тадбир доирасида институтда фаолият юритаётган профессор-ўқитувчилар ва ходимларнинг 200 нафардан зиёд фарзандлари ҳамда набиралари учун унутилмас болалар сайли уюштирилди.
Мазкур ташаббусдан кўзланган асосий мақсад — болажонларнинг ўз ота-оналари меҳнат қилаётган табаррук илм даргоҳи ва бу ердаги маърифий муҳит билан яқиндан танишиши ҳамда қалбида илм аҳлига нисбатан юксак ҳурмат-эҳтиром туйғусини шакллантиришдан иборатдир.
Байрам дастури доирасида болажонлар учун «Ширинликлар байрами» ташкил этилиб, миллий ўйинлар, расм чизиш, хаттотлик, шахмат-шашка ва стол тенниси каби спорт мусобақалари ўтказилди.
Шунингдек, қизлар учун миллий ҳунармандчилик маҳорат дарслари, сайёр аттракционлар ва мультфильмлар намойиши болажонларга ҳақиқий қувонч улашди. Тантанали тадбир якунида институт маъмурияти томонидан барча иштирокчиларга махсус байрам совғалари ва ширин тушликлар тақдим этилди.
Ота-онасининг жамият учун манфаатли меҳнатидан фахрланган болажонларнинг чеҳрасидаги беғубор табассум ушбу хайрли ва маънавий тадбирнинг энг катта ютуғи бўлди. Зеро, оиласи аҳил, фарзандлари бахтиёр бўлган юртнинг келажаги ҳамиша нурли ва барқарордир.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Матбуот хизмати