Ҳайитда ота ўғлига оёқ кийим олиб бериш учун бозорга олиб борди. Дўконда ўғли бир оёқ кийим ёққандай бўлди. Шу пайт дўкон ёнидан бир бола нарса сотиб ўтиб қолди. У дўконга мўралаб, сотаётган егулигидан олишга чорларкан, отаси оёқ кийим олиб бераётган болага ҳавасланиб қараб қолди. Ота ўғлининг эътибори тенгдошига тушганини кўрди. Ўғли унинг эскириб кетган кийим-бошига қараб, ачинганини сезди. Боягина ўзига ёққан оёқ кийимни кийиб, шодланган чеҳраси маюслашди.
Ота ўғлидан: “У болани ҳам хурсанд қилмоқчимисан?”, деб сўради. Ўғлининг юз-кўзлари қувончдан порлади: “Отажон! Унга ҳам шу оёқ кийимдан олиб берасизми?” дея отасини қучоқлаб миннатдорлик билдирди. Ота нарса сотиб юрган болани чақирди. Ўғлига олиб берган оёқ кийимдан унга ҳам олиб, кийдирди. Бола олдинига ишонқирамади.
Сўнг хурсанд бўлганидан йиғлаб юборди. Бу саховатли амакига раҳмат айтиб, қўлини ўпмоқчи бўлди. Амаки эса унинг бошини силаб: “Ҳайит муборак бўлсин, болам!” деди. “Сизга ҳам байрам муборак бўлсин, пулларингиз бундан ҳам кўпайсин!” дея тезда жавоб қайтарди бола. Ота зимдан ўғлига қаради. Унинг хурсандлигини кўриб, Аллоҳ таолога шундай салим қалбли фарзанд бергани учун шукроналар айтди. Ўйлаб қараса, у ўғлига ҳайитлик учун бир оёқ кийим олиб берибди. Ўғли эса унга бебаҳо нарсалар – яхшилик қилишнинг ҳузури ва шукроналик туйғусини ҳадя қилибди.
Ҳақиқий ҳайитликни Аллоҳ таоло учовларига ҳам ато этибди.
Яхшилик қилиш бандани жаннатга олиб бориши Қуръони карим ва ҳадиси шарифларда жуда кўп айтилган. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Сизлардан бирортангиз ўзи яхши кўрган нарсасини биродарига раво кўрмагунча мўмин бўла олмайди”, деганлар.
Акбаршоҳ Расулов
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Ҳақиқатда тил инсоннинг қадр-қимматини белгилайди. Кимнинг тили тўғри, лафзи ҳалол бўлса, ҳурмати ошади.
Сидқнинг фазилати бобида Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ушбу муборак сўзлари кифоя қилади:
“Шубҳали нарсани қўй, шубҳасиз нарсани ушла. Ҳақиқатда тўғрилик бу қалбнинг хотиржамлигидир, ёлғон эса шубҳани оширади” (Имом Термизий, “Қиёмат”, 60).
Шунингдек, Аллоҳнинг Расули соллаллоҳу алайҳи васаллам яна марҳамат этган эканлар:
“Сидқ – тўғрилик кишини хайрли амалларга ундайди, хайрли амаллар эса жаннатга элтади. Ёлғон фисқу фужурга ундайди, фисқу фужур эса жаҳаннамга элтади” (Абдуллоҳ ибн Масъуд розияллоҳдан ривоят қилинган, Имом Бухорий, имом Муслим ривояти).
Луқмони Ҳакимдан сўрадилар:
“Қайси амалингиз сизни бу даражага еткизди?”.
У зот жавоб бердилар:
“Ростгўйлигим ва беҳуда сўзларни тарк этганим”.
Сидқ-тўғрилик гарчи кўринишдан гўё бир қийинчилик ё хавф туғдирадиганга ўхшаса ҳам барибир нажот шундадир, деб олимлар иттифоқ қилибдилар. Жумладан, улар айтибдиларки:
“Ҳамиша, ҳар жойда фақат тўғри бўл, менга зиёни етади, деб хафсираган жойингда ҳам, фойдаси тегади. Ёлғонни қўй, гўё фойдаси тегиб турган жойда ҳам, аслида зиёни етади”.
Ёлғон ишлатиб фойда қиламан, деб ўйлаган тожир қаттиқ адашади. Саҳобалардан келтирилган бир хабарда бундай дейилибди: “Тўғрисўз, ҳалол тижоратчи камбағаллашмайди”.
“Ахлоқус солиҳийн” (Яхшилар ахлоқи) китобидан
Йўлдош Эшбек, Даврон Нурмуҳаммад
таржимаси.