Bismillahir Rohmanir Rohiym
2014 yili Yorqinjon domla bilan birga Buxoroga safar qildik. U yerda kechki payt tunab qolish uchun Masjidi Kalon yonidagi mehmonxonaga joylashdik. Kechki payt buxorolik talabalar bizni bomdod namoziga Buxoroning yetuk qorilaridan biri Abdulbosit qori aka imomlik qiladigan masjidga borishimizni, u yerda qori aka o‘zi namozga o‘tib go‘zal qiroat qilib berishini aytishdi.
Biz erta tongda turib o‘sha masjidga boramiz deb harakatga tushdik. Hamma tahorat olib tayyorgarlik ko‘rdi, lekin Yorqinjon domla bir ish bilan band bo‘lib qolib, yaqinroqdagi boshqa masjidga borishimizga to‘g‘ri kelgandi, shu tufayli “Masjidi Kalon”ga chiqdik.
U yerda jamoat juda oz ekan. Masjidga kirganimizda kiyimi, tashqi ko‘rinishidan hindistonlikka o‘xshash to‘rt musofir ziyoratchi bomdodning sunnatini o‘qib, o‘tirishgan ekan. Biz ham darrov sunnatni o‘qidik, imom yetib kelmagan ekan, meni imomlikka o‘tkazishdi. Namozni tugatib, duo qiling desam, Yorqinjon domla hindistonlik shayxlarga ishora qilgan edilar. Ulardan biri duo qildi.
Namozdan chiqib u mehmonlar bilan ko‘rishdik. Yorqinjon domla urduchada "Ahvolingiz yaxshimi?" degan edilar. Hind mehmonlar: “Sen qayerliksan, urdu tilini qayerdan bilasan?” deb so‘rab qolishdi. U kishi Devbandda o‘qiganliklarini aytdilar.
Ular ham o‘zini tanishtirib, biri Hindistonda katta madrasa mudiri va yana biri Janubiy Afrika Respublikasidagi diniy madrasalar tizimi rahbari ekanligini aytdi. Boshqalari ham Hindistonning yirik ulamolari ekan.
Ular “Bizni malono Rahmatulloh ismli yana bir hamrohimiz bor. U kishi hozir mehmonxonada o‘tiribdi. O‘zbekistonga kelganimizdan beri shayximiz bir talaba haqida so‘rayapti” deyishdi. Domla “U shayx Rahmatulloh Kashmiriymi?” deb so‘ragan edilar, ular: “Ha aynan o‘sha kishi. Sen biz bilan mehmonxonaga borgin, balki shayximiz so‘ragan kishi sendirsan” deyishdi.
Ular bilan mehmonxonaga kirib bordik. Ichkariga kirsak, zikr qilib o‘tirgan ekan. Mehmonlardan biri eshikdan kirishimiz bilanoq: “Shayx siz izlayotgan o‘zbek talabaning ismi nima edi?” dedi. Shayx orqa o‘girib, qiblaga yuzlanib o‘tirganicha: “Yarqiiin” dedilar. Yorqinjon domla shayxning yoniga borib, qo‘llaridan tutib, yig‘lab: “Men Yorqinman” degan edilar. Shayx ham ko‘rib yig‘lab yubordi. Ular salom alik qilishganidan keyin shayx: “Men Hindistonda samolyotga o‘tirayotganimizda kotibimga telefon qilib, uy manzilingni so‘rab yozib olgandim. Bu yerga kelganimdan beri seni izlayman, oldimga qanday kelib qolding?” degan edi. Yorqinjon domla: “Hazrat bu sizning karomatingiz” dedilar.
U yerda uzoq suhbat qurgandan keyin namozga chiqqan mehmonlar menga “Sen namozda tajvid bilan, chiroyli qiroat qilding, yana o‘qib bergin” deyishdi. Men tomog‘im og‘rib, shamollab turganimni aytgandim. Mavlono Rahmatulloh menga: “Ixlos surasini ixlos bilan o‘qigin” dedilar. Tilovat qildim, mavlono duo qildilar.
Xayrlashib ikki kundan keyin Samarqandga qaytdik.
Samarqandda Imom Buxoriy rahmatullohi alayhning qabrlarini ziyorat qilish uchun majmuaga kirayotganda yana to‘satdan mavlono Rahmatulloh Kashmiriy boshchiliklaridagi o‘sha hindistonlik mehmonlar bilan uchrashib qoldik. Shunda mavlono hazrat Yorqinjon domlaga: “Bu yerga qayerdan kelib qolding?” degandilar, u kishi: “Hazrat bu sizning ikkinchi karomatingiz-da” dedilar. U yerda hazrat bilan uzoq suhbatlashdik. U kishi safar asnosidagi ba’zi taassurotlari, xususan, biroz avval majmuadagi masjidda nikoh xutbasi marosimida qatnashib, kelin-kuyovlarga guvohlik qilganlarini aytib berdilar.
Ushbu uchrashuvimizdan bir yil o‘tib, Yorqinjon domla Devband madrasasiga borgandilar. Madrasa yaqinida mehmonxonada turganlarida xodim “Bu yerga yurtimizning katta shayxlardan biri kelgan” deb aytib qolibdi. Yorqinjon domla “U kishi kim?” deb so‘rasalar “Mavlono Rahmatulloh Kashmiriy” debdi. Yorqinjon domla darrov mavlono turgan xonalariga kirib ko‘rishibdilar. Shunda mavlono “Bu yerga qachon kelib qolding, meni yana qanday topding?” deb so‘rasalar, Yorqinjon domla: “Bu sizning uchinchi karomatingiz” degan ekanlar.
Darhaqiqat, uch safar ham ustoz-shogird bir-birlariga muhabbatlari tufayli to‘satdan ko‘rishib qolishgan. Ular qalban bog‘lanishganda Alloh taolo shunday tarzda uchrashtirgan".
Azhar universiteti magistranti Kamoliddin Usmon suhbatidan
Muhammad Zarif Muhammad Olim yozib oldi
Jamiyatda sog‘lom ma’naviy muhitni mustahkamlash, aholini, ayniqsa, yoshlarni ishonchli manbalarga asoslangan bilim bilan ta’minlashda imom-xatiblarning o‘rni muhim. Minbarda aytilgan har bir so‘z ilmiy asos va ishonchli manbaga tayanishi uchun esa diniy soha vakillarining muntazam ravishda bilimlarini boyitib borishi talab etiladi. Ana shu maqsadda Namangan viloyatidan kelgan imom-xatiblar O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markaziga tashrif buyurdilar, xabar bermoqda iccu.uz.
Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan bunyod etilgan Markaz bugun uch ming yillik tariximizni namoyish etuvchi muzey sifatidagina emas, balki keng qamrovli ilmiy-tadqiqot maskani sifatida ham faoliyat yuritmoqda. Bu yerda Imom Moturidiy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi ish olib bormoqda. Shuningdek, O‘zbekiston xalqaro islomshunoslik akademiyasi, Imom Buxoriy va Imom Termiziy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazlari bilan yaqin hamkorlik yo‘lga qo‘yilgan.
Shu kunga qadar ilmiy va innovatsion yo‘nalishda 810 ta loyiha amalga oshirilib, ularda 2 mingga yaqin mahalliy va xorijiy olimlar ishtirok etgan. Bu ko‘rsatkichlar Markazning ilmiy-tadqiqot salohiyatini namoyon etadi.
Tashrif Markaz kutubxonasidan boshlandi. Mehmonlar bu yerda jamlangan mumtoz manbalar, islom tarixi, aqida, fiqh, hadis va tafsir ilmlariga oid nashrlar, tabiiy va aniq fanlar tarixiga oid tadqiqotlar hamda elektron resurslar bilan tanishdilar. Tadqiqotchilar uchun yaratilgan zamonaviy sharoitlar ham ularda katta qiziqish uyg‘otdi.
Shundan so‘ng imom-xatiblar Islomdan avvalgi davr, Birinchi va Ikkinchi Renessans hamda Yangi O‘zbekiston davriga bag‘ishlangan ekspozitsiyalarni tomosha qildilar. Ular orqali yurtimiz hududida asrlar davomida shakllangan ilmiy, ma’naviy va madaniy merosning yaxlit manzarasi bilan tanishdilar.
Namangan viloyati Norin tumani bosh imom-xatibi Zikrillo qori Umurzoqov ekspozitsiyalarda ajdodlarimizning ilmiy va ma’naviy merosi turli yo‘nalishlarda yaxlit holda namoyon etilganiga alohida e’tibor qaratdi.
«Bu maskanga qadam qo‘ygan har bir inson Markaziy Osiyo xalqlari, xususan, o‘zbek millati tarix davomida qanday yuksak marralarni egallaganini o‘z ko‘zi bilan ko‘radi. Ajdodlarimiz nafaqat matematika, astronomiya, tibbiyot kabi dunyoviy ilmlar, balki diniy-ma’rifiy va ilmiy yo‘nalishlarda ham butun jahon tamadduniga beqiyos hissa qo‘shgan. Bu yerda ana shu merosni ko‘rib, o‘z tariximiz bilan haqli ravishda faxrlanish tuyg‘usi yanada kuchayadi», — dedi u.
Namangan viloyati To‘raqo‘rg‘on tumani «Is'hoqxon To‘ra Ibrat» jome masjidi imom-xatibi Jafarxon So‘fiyev esa Markazni mamlakatimizda diniy-ma’rifiy sohaga qaratilayotgan e’tiborning amaliy natijalaridan biri sifatida qayd etdi.
«Bugun yurtimizda muqaddas dinimizga, sivilizatsiyalar tarixiga va umuman, umuminsoniy merosga bo‘lgan e’tibor yuksak darajaga ko‘tarildi. Mana shunday ulkan maskan bunyod etilgani buning yorqin isbotidir. Bu yerda islom tarixi boshqa sivilizatsiyalardan ajratilgan holda emas, balki butun insoniyat taraqqiyotining uzviy qismi sifatida ko‘rsatilgan. Bunday yondashuv har bir tashrif buyuruvchiga tariximizni kengroq anglash, boshqa xalqlar madaniyatini hurmat qilish va bag‘rikenglikni qadrlash imkonini beradi», — dedi u.
Tashrif yakunida imom-xatiblar Markazda olgan bilim va taassurotlarini o‘z hududlaridagi jamoatchilikka, ayniqsa, yoshlarga yetkazish muhimligini ta’kidladilar. Ilmiy resurslardan diniy-ma’rifiy faoliyatda keng foydalanish, ajdodlarimiz merosini ishonchli manbalar asosida targ‘ib etish yosh avlodning tarixiy ongi va ma’naviy dunyoqarashini boyitishga xizmat qilishi qayd etildi.
Zero, tarixiy va ilmiy merosni chuqur o‘rganish, uni ishonchli manbalar asosida keng jamoatchilikka yetkazish hamda yangi avlodga munosib tarzda meros qoldirish Uchinchi Renessans poydevorini mustahkamlashning muhim omillaridan biridir.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati