أَلَمۡ تَرَ إِلَى ٱلَّذِي حَآجَّ إِبۡرَٰهِۧمَ فِي رَبِّهِۦٓ أَنۡ ءَاتَىٰهُ ٱللَّهُ ٱلۡمُلۡكَ إِذۡ قَالَ إِبۡرَٰهِۧمُ رَبِّيَ ٱلَّذِي يُحۡيِۦ وَيُمِيتُ قَالَ أَنَا۠ أُحۡيِۦ وَأُمِيتُۖ قَالَ إِبۡرَٰهِۧمُ فَإِنَّ ٱللَّهَ يَأۡتِي بِٱلشَّمۡسِ مِنَ ٱلۡمَشۡرِقِ فَأۡتِ بِهَا مِنَ ٱلۡمَغۡرِبِ فَبُهِتَ ٱلَّذِي كَفَرَۗ وَٱللَّهُ لَا يَهۡدِي ٱلۡقَوۡمَ ٱلظَّٰلِمِينَ٢٥٨
Иброҳим алайҳиссалом замонларида подшоҳлик қилган Намруд ибн Канъон ўз салтанатига мағрурланиб, келганларни ўзига сажда қилдирар эди. Иброҳим алайҳиссалом келганларида сажда қилмадилар. Намруд: "Нега менга сажда қилмадинг?" деб сўраганида: "Мен Парвардигоримдан бошқага сажда қилмайман", деб жавоб бердилар. У: "Мен ҳам парвардигорман", деди. Ҳазрати Иброҳим: "Бир томчи сувдан пайдо бўлган инсонни парвардигор санамайман, менинг Парвардигорим ўлдиради ва жон ато қилади", дедилар. Шунда Намруд зиндонда ётган икки маҳбусни олдириб келиб, ҳамманинг олдида бегуноҳини ўлдирди, гуноҳкорини озод қилиб юборгач: "Кўрдингми, мен кимни хоҳласам ўлдираман, кимни хоҳласам омон қолдираман", деди. Кейин ҳазрати Иброҳим подшоҳ агар шунчалик қудратли бўлса, унда Парвардигор шарқдан чиқараётган қуёшни ғарбдан чиқаришни буюрдилар. Кофир подшоҳ бунга қодир бўлмагани учун довдираб, саросимага тушиб шармандаси чиқди.
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Бир киши Арафотда уловидан йиқилди-да, бўйни синиб, вафот этди. Шунда Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Унга хушбўйлик суртманглар (яъни, жасадига атр қуйманглар) ва бошини ёпманглар! Зеро, у Қиёмат кунида талбия айтган ҳолида қайта тирилтирилади”, дедилар.
Биз сажда узра, рўзадор ҳолатда ёки эҳромда вафот этган кишилардан гўзал хушхабар умид қиламиз. Бироқ, “гўзал хотима” фақатгина бирон ибодат устида жон бериш дегани эмас.
Ҳақиқий гўзал хотима – зиммангда бандаларнинг ҳаққи бўлмаган ҳолда бу дунёни тарк этишингдир!
Одамлар сенинг қўлингдан ҳам, тилингдан ҳам, моли, жони ва номусига нисбатан омонликда бўлганида ўлим топишингдир!
Сила-и раҳм қилган, ота-онасига яхшилик кўрсатган фарзанд бўлиб кўз юмишингдир!
Ахир, на Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам ва на Абу Бакр сажда устида вафот этганлар.
Демак, асл масала инсоннинг қандай ўлганида эмас, балки қандай яшаганидадир!
Зеро, Аллоҳ йўлида ўлиш каби юксак ва улуғвор бирон бир нарса бўлса… У ҳам бўлса, Аллоҳ йўлида яшамоқдир!
Адҳам Шарқовийнинг رسائل من النبي ﷺ китоби асосида
Абдураҳим ТУРАҚУЛОВ,
ТИИ Магистратура талабаси тайёрлади.