Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
23 Май, 2026   |   5 Зулҳижжа, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
03:20
Қуёш
04:58
Пешин
12:25
Аср
17:29
Шом
19:46
Хуфтон
21:17
Bismillah
23 Май, 2026, 5 Зулҳижжа, 1447

Ижтимоий тармоқларда тарқалган хабарларга муносабат

12.05.2021   7586   2 min.
Ижтимоий тармоқларда тарқалган хабарларга муносабат

Шу кунларда мўмин-мусулмон халқимиз узоқ йиллардан буён истеъмолида қўллаб келган Рамазон ҳайитидан аввалги кунни “Арафа” дейиш масаласида турли баҳс-мунозаралар кенг тарқалмоқда.

Кейинги пайтларда диний ва урфий мавзуларда одамлар ўртасида турли тушунмовчиликлар ҳам кўпайиб бормоқда. Куннинг мавзусига келадиган бўлсак, Рамазон ойи ниҳоясидаги кунни арафа дейишни рад этиш ҳақида чиқишлар кўпайиб кетди.

Маълумки, Қурбон ҳайитидан олдинги кун алоҳида Арафа куни деб номланади. Бу ҳаммага аён, қўшимга изоҳга эҳтиёж йўқ. Аммо, Рамазон ҳайити олдидаги кунни арафа куни дейилиши урфга биноан айтилади. Халқимизда, нафақат Рамазон ҳайити олдидан, балки тўй арафасида, байрам арафасида, имтиҳон арафасида ва ҳоказо ибораларни ишлатиш одат тусига кирган.

Демак, Рамазон ҳайитидан бир кун олдинни “ҳайит арафаси” маъносида “Арафа”, дейиш ҳудди бирор муҳим воқеа-ҳодисага яқин фурсатни “фалон воқеа арафасида” деб айтиш кабидир. Ўзбек тилининг изоҳли луғатида ҳам “Арафа” сўзи Макка шаҳри яқинидаги тоғ номи, Қурбон ҳайитидан одинги кун каби маъноларни ифодалаш билан бирга байрам ёки бирор тантанали кундан олдинги кун сифатида ҳам келиши баён этилган.

Хуллас, Рамазон ҳайитидан аввалги кунни арафа дейиш ва яхши одатларни қилиш урфда мавжуд. Урф эса, шариатга зид бўлмаса эътиборга олинади. Бу кунда қўшнилар бир-бирларига таом улашиши каби яхши одатлар ҳам бор. Зеро, улуғ алломаларимиз “Ҳайит кунлари шодликни изҳор қилиш диннинг шиорларидандир”, деганлар. Ҳадиси шарифда “Аллоҳ таолога фарзлардан кейинги энг севимли амал мусулмоннинг қалбига хурсандлик киргизишдир”, дейилган.

Шу билан бирга мўмин-мусулмонларнинг Рамазон ҳайити арафаси билан ўзаро бир-бирларини муборакбод этишларида ҳам шаръий монелик йўқ. Зеро, бу худди жума билан муборакбод этиш каби хайрли одатлардан саналади.

Шундай экан, улуғ айём кайфияти кезиб юрган файзли дамларда турли мавзуларни кўтариб чиқиб, инсонларни байрам тадоригидан чалғитиш дуруст эмас. Аксинча Аллоҳ таоло мўмин-мусулмонларга байрам қилиб берган икки ийдни ҳар қанча кенг нишонласак, мўмин-мусулмонларга хурсандчилик улашсак, шунча манфаатли бўлади, инша Аллоҳ.

Ҳақ таоло Рамазон ҳайитини муборак айласин, беҳуда ишлардан Ўзи сақласин.

 

Ўзбекистон мусулмонлари идораси

Мақолалар
Бошқа мақолалар
Мақолалар

Янги Ўзбекистонда инсон қадри ва саховат тантанаси

22.05.2026   7903   5 min.
Янги Ўзбекистонда инсон қадри ва саховат тантанаси

Самарқанд — асрлар давомида ислом маърифати ва тамаддунининг нурли маркази бўлиб келаётган, буюк алломалару авлиёлар етишиб чиққан муқаддас ва табаррук заминдир. Бу қутлуғ диёрдан таралган илм зиёси нафақат юртимиз, балки бутун ислом оламини маънавий бойитиб келмоқда. Имомлар, муҳаддислар, муфассирлар ва мутакаллимлар мероси билан донг таратган Самарқанд бугун ҳам бағрикенглик, маърифат ва муқаддас қадриятлар маскани сифатида юксак эътироф этилмоқда.

Бугун Самарқанд заминида муқаддас зиёратгоҳлар янада обод қиёфа касб этмоқда, масжид ва мажмуаларда халқимиз учун кенг қулайликлар яратилмоқда. Айниқса, жорий 2026 йилги Қурбон ҳайити юртимизда мисли кўрилмаган шукроналик, ҳамжиҳатлик ва юксак маънавий муҳит ила қарши олинмоқда.

Самарқандда ҳайит намози ва тайёргарлик ишлари

Жорий йилда Қурбон ҳайити 27 май — Чоршанба куни нишонланади. Самарқанд вилоятидаги барча масжидларда ҳайит намозларини муносиб тарзда ўтказиш учун пухта тайёргарлик кўрилди:

  • 287 та масжидда Қурбон ҳайити намози ўқилади;

  • Ҳайит намози соат 05:30 да бошланади;

  • Намоздан аввал масжидларда тинчлик, бағрикенглик, меҳр-мурувват, инсон қадри ва юрт осойишталиги ҳақида маърифий суҳбатлар ўтказилади.

Вилоят маркази ҳамда барча туманлардаги йирик масжидларда намозхонларнинг хавфсизлиги ва эмин-эркин ибодат қилишлари учун барча мутасадди ташкилотлар ҳамкорликда зарур чора-тадбирларни белгилаган.

Имом ал-Бухорий мажмуасида ҳайит шукуҳи

Муборак Қурбон ҳайити намози Имом ал-Бухорий мажмуасида ҳам катта кўтаринкилик ва файзу барака ила адо қилинади. Эрта тонгдан ушбу табаррук масканда Қуръон тиловатлари, такбир ва таҳлил садолари янграб, намозхонлар юртимиз тинчлиги, халқимиз фаровонлиги ҳамда дунё мусулмонларининг ҳамжиҳатлиги учун самимий дуолар қиладилар.

Ҳаж–2026: Юксак эътибор ва тарихий лаҳзалар

Ҳаж ибодати — мусулмонлар учун энг улуғ орзу ва муқаддас сафардир. Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев Муҳтарам жаноби олийларининг бевосита эътибор ва ғамхўрликлари туфайли жорий мавсум юқори даражада ташкил этилди:

  • Самарқанд вилоятидан 940 нафарга яқин зиёратчи Макка ва Мадинага сафар қилди.

  • Давлатимиз раҳбарининг ташаббуси билан юртимиздан 100 нафар фуқаро "Президент ҳожиси" сифатида муборак сафарга юборилди. Бу эзгу қадам Янги Ўзбекистонда инсон манфаати ва меҳр-оқибат тамойиллари устувор эканининг ёрқин ифодаси бўлди.

  • Ҳар бир ҳожи учун тиббий хизмат, дори-дармон, шинам яшаш жойи, овқатланиш ва транспорт логистикаси тўлиқ ташкил этилиб, малакали гуруҳ раҳбарлари ва шифокорлар уларга хизмат кўрсатмоқда.

Тарихий воқеа: Жорий йилги Ҳаж мавсумининг барча ҳожиларимиз қалбида чуқур из қолдирган унутилмас воқеаси — Давлатимиз раҳбарининг муборак заминда бўлиб турган зиёратчиларимиз ҳолидан шахсан телефон орқали хабар олганлари бўлди. Юртбошимиз Муфтий ҳазратлари билан мулоқотда ҳожиларнинг саломатлиги билан қизиқиб, уларга ўзларининг самимий дуо ва эзгу тилакларини йўлладилар. Бу юксак эътибор Маккаи мукаррама ва Мадинаи мунавварадаги юртдошларимиз қалбига чексиз қувонч ва шукроналик бағишлади.

Шариатимизда қурбонлик қилиш одоблари

Қурбонлик — Аллоҳ таолога бўлган тақво, итоат ва шукроналикнинг амалий ифодасидир. Вилоятимиздаги имом-хатиблар томонидан аҳолига қурбонлик қоидалари бўйича кенг тушунтириш ишлари олиб борилмоқда. Шариатимиз кўрсатмаларига кўра:

  1. Вақти: Қурбонлик ҳайит намози ўқиб бўлингандан кейин бошланиб, зулҳижжанинг 10, 11 ва 12-кунлари кун ботгунга қадар амалга оширилади;

  2. Шериклик: Қўй ва эчки бир киши номидан, сигир ва туя эса 7 кишигача шериклик асосида сўйилиши мумкин;

  3. Ҳайвоннинг ҳолати: Қурбонлик қилинадиган ҳайвон соғлом, кўзга кўринарли айблардан холи ва етук ёшда бўлиши лозим;

  4. Тарқатиш: Қурбонлик гўштини уч қисмга бўлиб, бир қисмини оилага сақлаш, иккинчи қисмини қариндош-уруғларга, учинчи қисмини эса муҳтож ва кам таъминланган оилаларга тарқатиш мустаҳаб (савобли) амалдир.

Азиз юртдошлар!

Масжидларимиздаги файзли муҳит, зиёратгоҳлардаги ободончилик ишлари, ҳожиларимизга кўрсатилаётган юксак эътибор ва халқимиз ўртасидаги меҳр-оқибат — буларнинг барчаси Янги Ўзбекистонда инсон қадри улуғланаётганининг амалий ифодасидир.

Аллоҳ таоло юртимиз тинчлигини, халқимиз бирдамлигини янада мустаҳкамласин. Қурбон ҳайити барчамиз учун хайр-барака, маънавий юксалиш ва эзгуликлар байрами бўлсин. Барчангизни яқинлашиб келаётган муборак айём билан самимий муборакбод этаман!

Аҳмадхон домла Алимов,

Самарқанд вилояти бош имом-хатиби

Мақолалар