Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
11 Май, 2026   |   23 Зулқаъда, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
03:36
Қуёш
05:09
Пешин
12:24
Аср
17:22
Шом
19:35
Хуфтон
21:01
Bismillah
11 Май, 2026, 23 Зулқаъда, 1447

МАСЖИД ВА ЖАМОАТ

19.03.2021   2873   4 min.
МАСЖИД ВА ЖАМОАТ

- Беш вақт намозни жамоат билан ўқиш савоблими ёки танҳо ўқиш савоблими?
- Aлбатта, жамоат билан ўқиш савоблидир. Жамоат билан ўқилган намознинг савоби ёлғиз ўқилган намоздан йигирма етти даража зиёдадир. Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи васаллам) жамоатни тарк этган кишиларга дашном берар эдилар, шу сабабдан намозни жамоат билан ўқиш суннати муаккададир.

- Жамоат ҳисобланиши учун неча киши бўлиши керак?
- Имомдан бошқа бир киши бўлса, жамоат бўлади. Лекин жамоат қанча кўп бўлса, савоби шунча зиёда бўлади.

- Масжид бўлмаса ҳам жамоат бўладими?
- Имом билан ўқилса, қайси ерда ўқилса ҳам жамоат бўлаверади.

- Намозни масжидга бориб ўқиш зарурми?
- Aлбатта, ғоятда зарурдир. Узр бўлмаган ҳолда ҳар намозни масжидга бориб ўқишга ҳаракат қилмоқ керак.

- Масжидга кирганда ва чиққанда қайси оёқни аввал қўйиш лозим?
- Масжидга кирганда аввал ўнг оёқни, чиққанда эса чап оёқни қўйиш керак.

- Масжидга кирганда нима деб дуо қилинади?
«Aллоҳумма ифтаҳли абваба роҳматик», деб дуо қилинади. Маъноси: «Эй Aллоҳ, менга раҳматинг эшикларини очгин».

- Масжиддан чиққанда нима деб дуо қилинади?
«Aллоҳумма инни асъалука мин фазликал ъазим», деб дуо қилинади. Маъноси: «Эй Aллоҳ, албатта мен Сендан улуғ фазлингни талаб қиламан».

- Масжидга кирганда нима қилмоқ керак?
- Масжидга кирганда суннат намозини ва «Таҳийятил масжид» (масжид ҳақига), деб
номланган намозни ўқиш лозим.

- Масжид ичида қандай ўтириш керак?
- Ғоятда одоб ва тавозеъ билан ўтириш керак. Дунёвий ҳеч бир иш қилмаслик, дунёвий сўзларни сўзламаслик, ўйнамаслик ва кулмаслик керак. Aксинча, мумкин қадар зикрда, тасбеҳда, дуода бўлиш, Қуръон ўқиб ўтириш ё нафл намозга машғул бўлиш лозим.
Масжид ичида туфламаслик ва бурунни қоқмаслик, масжид Aллоҳга ибодат қиладиган жой, деб ғоятда сидқидилдан эътиқод қилиб ўтириш лозим. Саримсоқпиёзга ўхшаш бадбўй нарсаларни еб масжидга кириш макруҳдир.

- Имом бомдод намозининг фарзини ўқиётганда етишган кимса икки ракат суннатни ўқийдими ёки ўқимайдими?
- Фарзнинг охирги ракатига етишиш мумкин бўлса, масжиднинг бир тарафида суннатни тезроқ ўқиб, ундан сўнгра имомга эргашган маъқул. Aгар суннатни ўқиган ҳолда фарзнинг охирги ракатига етишмайдиган бўлса, суннатни ўқимайди, балки тезлик билан имомга эргашади.

- У қолган икки ракат суннатни фарзни ўқигандан кейин қазо қиладими?
- Қазо қилмайди, қолган ҳолича қолади.

- Имом пешин намозининг фарзига киришган пайтда етишган киши нима қилади?
- Тезлик билан имомга эргашади, суннатга машғул бўлмайди.

- Фарзни ўқигандан сўнг тўрт ракат суннатни қазо қиладими?
- Фарздан сўнг ўша тўрт ракат суннатни қазо қилади, кейин икки ракат ўқийди.

- Бир киши масжидга кириб пешин намозининг тўрт ракат суннатини ўқишга киришганда муаззин иқомат айтиб такбир туширса ва имом фарзни ўқишни бошласа, у киши нима қилади?
- Бошланган намозни икки ракат қилиб салом бериб, нафлга қолдириб, тезлик билан имомга эргашади. Имом билан фарзни ўқигандан сўнг тўрт ракат суннатни аввал қазо сифатида ўқиб, сўнг икки ракатни ўқийди.

- Пешин намозининг тўрт ракат суннатидан уч ракатини ўқигандан сўнг муаззин иқомат айтса, нима қилади?
- У вақтда тўрт ракатни тамом қилиб, имомга эргашади. Фарздан сўнг тўрт ракат суннатни қазо қилиш лозим эмас.

"Ибодати исломия"дан.

Мақолалар
Бошқа мақолалар

Ким дунё ва охиратни хоҳласа — истиғфор айтсин!

07.05.2026   7478   2 min.
Ким дунё ва охиратни хоҳласа — истиғфор айтсин!

Аллоҳ таоло шундай марҳамат қилади: Аллоҳдан мағфират сўранг! Албатта, Аллоҳ мағфират қилувчи ва раҳмли Зотдир (Нисо сураси, 106-оят).

Бу хитоб Набий соллаллоҳу алайҳи васалламга қаратилган бўлса-да, у зот орқали бутун умматга, уларнинг ҳар бир аъзоси ва ҳолатига йўналтирилгандир.

Тасаввур қилинг, Аллоҳ субҳанаҳу ва таоло шахсан сизга хитоб қилиб: «Аллоҳдан мағфират сўранг!» демоқда. Демак, истиғфорнинг шаъни улуғдир. Зеро, агар гуноҳлар бўлса, Аллоҳ уларни афв этади, агар гуноҳ бўлмаса, бу бандаликни изҳор қилиш ва даражаларнинг кўтарилишидир. Истиғфор ёмонликларга каффорат, ёки даражаларга юксалишдир.

Истиғфорнинг ҳам дунёда, ҳам охиратда ўз асарлари (натижалари) бор. Ривоят қилинишича, бир киши шайхнинг ҳузурига келиб, фарзанд кўрмаётганидан шикоят қилди. Шайх унга: «Аллоҳга истиғфор айт», деди. Бошқа биров келиб, ерларига ёмғир ёғмай, қурғоқчилик бўлаётганидан арз қилди. Унга ҳам: «Аллоҳга истиғфор айт», деди. Учинчи киши яна бошқа бир муаммо билан келганида, унга ҳам худди шу жавобни берди. Шунда одамлар: «Ҳамма дарднинг давоси истиғформи?» деб сўрашди. Шайх уларга Аллоҳ таолонинг ушбу оятларини тиловат қилиб берди:

«Бас, дедимки: «Роббингиздан мағфират сўранг, албатта У ўта мағфиратлидир. У зот устингизга осмондан барака (ёмғирини) юборади. Ва сизга молу мулк, бола-чақа билан мадад беради ва сизларга боғу роғлар ҳамда анҳорларни беради. Сизларга нима бўлдики, Аллоҳнинг улуғворлигини (қўрқинчини) умид қилмайсиз?» (Нуҳ сураси, 10-13 оятлар).

Бу истиғфорнинг дунёвий, ҳис қилинадиган натижалари борлигига, шунингдек, қалб нури ва софлигига оид имоний таъсирлари ҳамда охиратдаги самараларига — Аллоҳнинг авфи, ёзиладиган ҳасанотлар ва ўчириладиган гуноҳларга далилдир: «Албатта, яхшиликлар ёмонликларни кетказади» (Ҳуд сураси, 114-оят). Шу билан банда Аллоҳнинг раҳмати ва мағфиратининг кенглигида бўлади.

Шу сабабдан ҳам истиғфор қалб нури ва дуолар ижобат бўлишининг омилларидан биридир. Истиғфор Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг доимий суннатларидан бўлган. Шунинг учун ҳам аҳлуллоҳлар (Аллоҳнинг дўстлари) бизни кундалик вазифамизни (вирдни) истиғфор билан бошлашга, ҳар куни эрталаб ва кечқурун юз мартадан истиғфор айтишга йўналтирадилар.

Ҳадиси шарифда келганидек: «Ким истиғфорни лозим тутса, Аллоҳ унга ҳар қандай ғамдан кушойиш, ҳар қандай торликдан чиқиш йўлини (махраж) беради ва уни ўзи ўйламаган томондан ризқлантиради».

Демак, ким дунёни хоҳласа — истиғфор айтсин, ким охиратни хоҳласа — истиғфор айтсин!

 

Профессор, доктор Али Жума.
Ҳомиджон қори ИШМАТБЕКОВ таржимаси