Энг гўзал ғазал шарҳи:
не ўткармакдурур
Мадфанинг айвониға
кўк гунбазидин иртифоъ.
“Масканинг, охир-оқибат борар манзилинг тупроқдир. Шундоқ экан, дафнгоҳинг, яъни қабринг айвонига кўк гумбаздан баланд бино кўтарганинг – юксак мақбара қурганинг нимаси? Бунинг нима нафи бор?”
Нуҳ сураси 17–18-оятларида айтилади (маъноси): “Аллоҳ, наботот каби, сизларни ердан ундириб чиқарди. Сўнгра сизларни яна унга қайтарур ва яна (маҳшар куни қабрлардан тирилтириб) чиқарур”.
ИЗОҲ. “Аллоҳ, наботот каби, сизларни ердан ундириб чиқарди”, яъни: «Отангиз Одам алайҳиссаломни тупроқдан яратди» (Жалолайн тафсири). Оятларда келганидек, қабрдан тирилиб чиқишлар охиратдаги тирилишдир.
* * *
“Тазкиратул-авлиё” китобидан: “Нақлдирки, Ҳасан Басрий ҳазратлари бир гал бир жанозага борди. Маййитни дафн қилганларидан кейин Ҳасан мозор бошида ўтириб, шу қадар йиғладики, тупроқ лой бўлди. Сўнгра деди: «Эй инсонлар! Ишнинг авали ҳам, охири ҳам лаҳаддир! Қарангиз, дунё манзилининг охири қабрдир, охират манзилининг боши ҳам қабрдир. Зеро (айтилгандир)ки: «Қабр – охират манзилларидан бир манзилдир». Охири шу лаҳад бўлган дунёда қандай шод бўлиб кезарсизлар?! Нечун авали шу лаҳад бўлган оламдан қўрқмассизлар?! Модомики, сизларнинг аввалу охирларингиз шу мозор экан, эй ғафлат аҳли, аввалги ва охирги манзил учун ҳозирлик кўрингиз!»
Мирзо Кенжабек,
“Навоий муҳаббати”
китобидан.
Жорий йилнинг 7–11 июль кунлари ISESCO билан ҳамкорликда “Ислом цивилизацияси: тинчлик, бағрикенглик ва илм-маърифат йўли” мавзусида бўлиб ўтган I Халқаро Ислом цивилизацияси форуми иштирокчиси, Ўмон Султонлиги Давлат кенгаши аъзоси, сенатор доктор Муҳаммад Саид Амур ал-Ҳажарий ўзининг “Х” ижтимоий тармоғидаги саҳифасида анжуман ҳақидаги таассуротлари билан ўртоқлашди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА.
Сенаторнинг таъкидлашича, дунёнинг 80 мамлакатидан дин арбоблари, олимлар, тадқиқотчилар, мутафаккирлар ва экспертлар қатнашган ушбу нуфузли анжуман цивилизациялараро мулоқотни мустаҳкамлаш ҳамда бағрикенглик ва маърифат ғояларини тарғиб этишда муҳим аҳамият касб этди.
Ўмонлик мартабали меҳмон форум давомида Ўзбекистоннинг Ислом цивилизацияси меросини замонавий ёндашув асосида намоён этиш тажрибаси билан яқиндан танишганини билдирди. Унинг фикрича, Тошкентдаги Ислом цивилизацияси маркази, шунингдек, Самарқанд ва Термиздаги илмий-маърифий масканлар буюк аждодлар меросини янги авлодга етказиш ҳамда тарихни замонавий технологиялар ёрдамида жозибадор шаклда тақдим этишнинг ёрқин намунасидир.
Шунингдек, доктор Муҳаммад ал-Ҳажарий форум доирасида “Ислом цивилизациясида интеллектуал салоҳият: тарихий тажриба ва унинг намуналари” мавзусидаги маърузасида Ўзбекистоннинг Биринчи ва Иккинчи Уйғониш даврлари тажрибасига тўхталганини маълум қилди. У Тошкентдаги Ислом цивилизацияси марказини миллий тараққиёт ва умуммиллий бирликни мустаҳкамлашга қаратилган оқилона ёндашувнинг амалий ифодаси сифатида эътироф этди.
“Мени алоҳида қувонтирган жиҳатлардан бири — Ўмон Султонлигига, унинг тарихи, маданияти ва бағрикенгликка асосланган сиёсатига билдирилган юксак ҳурмат бўлди. Ўзбекистон ва Ўмон ўртасидаги маданий ҳамкорлик халқларимизнинг умумий маънавий қадриятларига таянади”, — деб ёзди сенатор.
Самарқанд ва Термиз шаҳарларидаги учрашувлар давомида ўзбек халқининг меҳмондўстлиги ва бағрикенглигини яна бир бор ҳис этганини билдириб, бой тарихга эга Ўзбекистон бундан буён ҳам Ислом олами ва бутун инсоният тараққиётига муносиб ҳисса қўшишда давом этишига ишонч билдирди.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати