Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
01 Апрел, 2026   |   12 Шаввол, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
04:47
Қуёш
06:07
Пешин
12:32
Аср
16:56
Шом
18:52
Хуфтон
20:06
Bismillah
01 Апрел, 2026, 12 Шаввол, 1447

Дунё осмонида янграган тилим!

27.09.2020   2186   4 min.
Дунё осмонида янграган тилим!
Президентимизнинг Бирлашган Миллатлар Ташкилоти Бош Ассамблеясининг 75-юбилей сессиясида сўзлаган нутқи бугун ўзбекман, ўзбекистонликман деган ҳар бир инсонни тўлқинлантиргани, ёшу кексанинг қалбини ғурур-ифтихорга тўлдиргани, шубҳасиз.
 
Ҳа, жаҳоннинг энг катта минбаридан ўзбек тилининг янграши улкан тарихий ҳодисадир!
 
Айниқса, Президент нутқидан ўрин олган Марказий Осиё минтақасининг қадимий ва бой маданий меросини асраб-авайлаб, бутун инсониятга етказиш, унинг қадр-қимматини келажак авлодларга ҳам тушунтириш борасида 2021 йилда ЮНЕСКО билан ҳамкорликда кўҳна Хива шаҳрида “Марказий Осиё жаҳон цивилизациялари чорраҳасида” мавзуида халқаро форум ўтказиш таклифи муҳим аҳамият касб этади. Бинобарин, Хоразм ўлкасининг ушбу халқаро тадбир учун танланиши ҳам бежиз эмас. Хусусан, Хоразм заминининг жаҳон тамаддунида тутган ўрни ва аҳамиятини илмий-назарий жиҳатдан мукаммал ўрганиш ишларининг амалга ошишида ушбу таклиф ғоят муҳимдир.
 
Шунингдек, қўшни Афғонистондаги тинчлик ва барқарорлик масаласида Ўзбекистон йил сайин бир-биридан муҳим, улкан ишларнинг самарали амалга ошишида алоҳида жасорат ва фидоийлик кўрсатиб келмоқда. Афсуски, шунча уринишларга қарамай, қўшни Афғонистоннинг тинч-тотувлиги мудом дунё ҳамжамияти диққат марказида асосий масала бўлиб қолмоқда.
 
Давлатимиз раҳбари ўз нутқида: “Бу борада “Беқарор ва вайронкор вазиятдан – тинчлик ва бунёдкорлик сари” деган тамойил асосида иш олиб бориш муҳимдир” деди ва БМТ ҳузурида афғон халқининг дарду ҳасратига малҳам бўладиган, уларни тинглайдиган ва мунтазам фаолият кўрсатадиган қўмита ташкил этиш таклифини илгари сурди.
 
Ўзбекистон Республикаси Президенти нутқининг яна бир йўналишига кўра, Оролбўйи минтақасини экологик инновация ва технологиялар ҳудуди деб эълон қилиш орқали Орол оғриқларини енгиллатиш ва бу борада БМТ Бош Ассамблеясининг махсус резолюциясини қабул қилиш таклифи берилди. Айни муҳим ҳужжат қабул қилинган санани эса Халқаро экологик тизимларни ҳимоя қилиш ва тиклаш куни сифатида нишонлаш ушбу дардли муаммога нисбатан жаҳон ҳамжамиятининг эътиборини янада кучайтиради.
 
Президентимиз сўзининг охирида бугунги кунда инсон ҳаёти учун муҳим масалалардан бири – қашшоқлик ва камбағалликка қарши курашиш ғоясини БМТ Бош Ассамблеяси навбатдаги сессиясининг асосий мавзуларидан бири сифатида белгилаш масаласини кўтарди ҳамда ушбу оғриқли мавзуга бағишланган глобал саммит ўтказиш таклифини киритди.
 
Бугунги кунда ўта долзарб бўлган ушбу оғриқли масалага жаҳон ҳамжамияти билан биргаликда чоралар кўриш, қилинаётган ишлардан кўра яна самарадор йўлларни излаш, жаҳон тажрибасини қўллашдек тизимли чора-тадбирларни амалга оширишни тақозо қилади. Бир неча юз йиллардан буён дунёнинг барча нуқталарида беаёв ҳукм сураётган қашшоқлик ва камбағаллик муаммосини шу кунга қадар ҳеч қайси давлат раҳбари бунчалик жиддий кўтармаган эди. Ўзбекистон Республикаси Президенти ушбу муаммони очиқ ва дадил кўтариб чиқар экан, бошқа мамлакатларни ҳам бу масалага қатъий эътибор беришга ва унинг ечимини топиш йўлларини излашга чақирди.
 
Таъкидлаш керакки, Ўзбекистон Президенти томонидан илгари сурилган қатор ташаббус ва таклифлар дунё ҳамжамияти томонидан кенг қўллаб-қувватланиб, ҳаётга татбиқ этиб келинмоқда. Бу галги таклиф ва ташаббуслар ҳам шу куннинг ўзидаёқ кўпчилик томонидан маъқулланди ва амалга оширилиши ҳаётий зарурат бўлган ишлар сифатида кенг эътирофга сазовор бўлди. Албатта, ушбу ташаббус ва таклифларнинг ҳаётга татбиқ этилишида айнан БМТнинг қўллаб* қувватлаши, ҳамфикрлиги ва кўмаги жуда муҳимдир. Шунинг учун Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг мувофиқлаштирувчи халқаро тузилма сифатидаги марказий ўрнини янада кучайтириш зарурлиги алоҳида қайд этилди.
 
Барчамизни беҳад қувонтириб, қалбимизни ғурур-ифтихорга тўлдирган ва жаҳон минбарида туриб айтилган бу эзгу таклиф ва ғоялар ўзбек тилида жаранглади! Ҳа, бу тарихий нутқ ўзбекман, ўзбекистонликман деган ҳар бир инсонни тўлқинлантирди.
 
Озода Бекмуродова,
Яшнобод тумани ҳокимининг тил бўйича маслаҳатчиси
ЎзА
Мақолалар
Бошқа мақолалар
Видеолар

Имом Бухорий мероси ва мажмуасида маънавият мужассам (+видео)

31.03.2026   2628   4 min.

Президент ташрифидан сўнг...

Ҳадисшунослик илмида улуғ даражага кўтарилган аждодларимиз мероси ислом оламида ҳамиша қадрли саналади. Ал-Бухорий, Имом Муслим, Исо ат-Термизий ва шу каби бошқа илм аҳлларининг маънавий ва мантиқий қарашлари замонлар ошса-да, янги-янги тадқиқотларга асос бўлиб келмоқда. Шулар ичидан “Ҳадис илмида амир ал-мўминийн” деган шарафли номга сазовор бўлган Имом ал-Бухорий алоҳида эътиборга молик олимдир.


Давлатимиз раҳбари ташаббуси билан Самарқанд вилоятининг Пайариқ туманида буюк муҳаддис бобомизнинг мажмуаси у кишининг ислом оламида тутган юксак мавқеи, салоҳиятига муносиб тарзда қайтадан бунёд этилди. Зиёратчиларга ҳар томонлама қулай шароит яратилди. 


Президент Шавкат Мирзиёев 19 март куни Имом Бухорий мажмуасига ташриф буюрди. Дарҳақиқат, мазкур мажмуа чин маънода нафақат Самарқанднинг, балки янги Ўзбекистоннинг дурдонаси бўлиб қад ростлади.


– Имом Бухорий мажмуаси илгари бир кунда 12 минг зиёратчига хизмат кўрсатган бўлса, ҳозир кунига 65 минг нафар зиёратчини қабул қилиш қувватига эга, – деди Имом Бухорий мажмуаси директори Шаҳобиддин Арзиқулов. – Майдони 45 гектарни ташкил этувчи мажмуада 10 минг кишига мўлжалланган улкан масжид, маъмурият биноси, 154 устунли, миллий услубдаги муҳташам айвон қурилди. Шунингдек, тўрт юлдузли, уч юлдузли меҳмонхоналар, оилавий меҳмон уйлари ҳамда автотураргоҳ барпо этилди. Мазкур объектлар тўлиқ коммуникация тармоқлари билан таъминланиб, ҳудудида ободонлаштириш ишлари амалга оширилган.


Мажмуа таркибида энг илғор ахборот технологиялари асосида 9 павильондан иборат ноёб инновацион музей барпо этилди. У ислом оламида муҳаддислар султони дея эътироф этилган Имом Бухорийнинг ҳаёти ва илмий мероси, ислом маърифати ривожига қўшган ҳиссасини намоён этади.


Дарҳақиқат, ислом тарихини, маърифатини юртимиздан етишиб чиққан буюк олиму уламоларнинг номларисиз тасаввур этиб бўлмайди. 


– Ҳадис илми ҳақида гап кетса, аввало заминимиздан етишиб чиққан уламолар мероси ёдимизга келади, – деди Имом Бухорий жоме масжиди имом ноиби Муҳаммадшокир Насриддинов. – Ёшлигидан ақл-идрокли, ўткир зеҳнли ва маърифатга ҳаваси кучли бўлиб, турли илм-фанларни зўр қизиқиш билан эгаллаган Имом Бухорий ҳазратлари ўн ёшидан бошлаб ўз юртидаги турли ривоятчилардан эшитган ҳадисларни, шунингдек, Абдуллоҳ ибн ал-Муборак ва Вакий каби олимларнинг ҳадис тўпламларини мутолаа қилиб, ёдлаган, устози Шайх Доҳилий билан ҳадис ривоятчилари ҳақидаги қизғин баҳсларда қатнашган. 825 йили ўн олти яшар ал-Бухорий онаси ва акаси Аҳмад билан Ҳижозга йўл олади. Макка ва Мадинани зиёрат қилиб, ўз билимини янада ошириш мақсадида ўша пайтда илм-фаннинг йирик марказларидан ҳисобланган Дамашқ, Қоҳира, Басра, Куфа, Бағдод каби шаҳарларда яшайди. Ҳадис билан бир қаторда фиқҳ илмидан ҳам таълим олади, йирик олимлар даврасида илмий баҳслару мунозараларда қатнашади ва дарс ҳам беради. Имом ал-Бухорий ҳаётининг кўп қисми хорижий элларда, мусофирчиликда ўтади. 


У зотнинг “Саҳиҳи Бухорий” китоби дунёда тан олинган энг мўътабар олтита ҳадис китобининг биридир. Аллома бобомиз 20 дан ортиқ асар ёзганлар. Улар то ҳануз дину диёнатимизни мустаҳкамлаш йўлида ислом умматига хизмат қилиб келмоқда. Имом Бухорий маънавий мероси эътиқодда улкан маънони акс эттиради.  Ул зотнинг буюк изланишлари, билими, камолоти зиёратчилар, жумладан, ёшлар учун намуна бўлиб келмоқда. 


Давлатимиз раҳбари таъкидлаганларидек, бу даргоҳни зиёрат қилиб, унинг маънавий муҳитидан баҳраманд бўлган инсон, айниқса, ёшлар ислом динининг асл маъносини англаб етади, тўғри йўлдан адашмайди.

Абдулазиз РУСТАМОВ, 

Ёқуб МЕЛИБОЕВ (видео),

 ЎзА

Видеолавҳалар