وَمِنۡهُمۡ أُمِّيُّونَ لَا يَعۡلَمُونَ ٱلۡكِتَٰبَ إِلَّآ أَمَانِيَّ وَإِنۡ هُمۡ إِلَّا يَظُنُّونَ٧٨
Бани Исроил қавми ичида ўқиш ва ёзишни билмайдиган ғирт омилар ҳам бор эди. Улар ҳаёлий орзулар ва шубҳа-гумонларга ғарқ ҳолда ҳаёт кечиришарди. Инсонлар жамиятида жоҳилликдан ҳам хатарлироқ иллат бўлиши мумкинми? Жоҳил кимса бошқалар нима деса, ҳақиқат ўрнида қабул қилаверади, ҳар кимга ҳам эргашиб кетаверади, ўйлаб топилган сохта таълимотларни чин эътиқод сифатида қабул қилаверади. Бундай жоҳил кимсалар яҳудийлар орасида ҳам, насронийлар ичида ҳам, мусулмонлар орасида ҳам бўлган ва ҳозирда ҳам омилиги, диндан бехабарлиги, жоҳиллиги туфайли дин душманларининг қўғирчоқларига, ноғорасига ўйновчиларига айланган кимсаларнинг борлиги ҳам ҳеч кимга сир эмас.
فَوَيۡلٞ لِّلَّذِينَ يَكۡتُبُونَ ٱلۡكِتَٰبَ بِأَيۡدِيهِمۡ ثُمَّ يَقُولُونَ هَٰذَا مِنۡ عِندِ ٱللَّهِ لِيَشۡتَرُواْ بِهِۦ ثَمَنٗا قَلِيلٗاۖ فَوَيۡلٞ لَّهُم مِّمَّا كَتَبَتۡ أَيۡدِيهِمۡ وَوَيۡلٞ لَّهُم مِّمَّا يَكۡسِبُونَ٧٩
Ушбу оят ҳам Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг сифат ва хусусиятларини ўзгартирганлар ҳақида тушган. Калбий айтади: "Яҳудийлар ўз китобларидаги Пайғамбар алайҳиссаломнинг сифатларини ўзгартириб юборишди: у зотни қорароқ, узун бўйли, сочлари силлиқ, дея таърифлашди. Аслида эса, Пайғамбар алайҳиссалом буғдойранг, ўрта бўйли бўлганлар. Улар ўз эргашувчиларига: "Охирзамонда чиқадиган пайғамбарнинг сифатини кўринглар, булар манави кишининг (яъни, Муҳаммад алайҳиссалом) сифатларига ўхшамайди-ку!" дейишарди. Яҳудийларнинг олим ва роҳиблари қавмдошлари ҳисобига тирикчилик қилишарди (яъни, ҳар хил маросим ва урф-одатлар баҳонасида садақа, эҳсон ва бошқа моддий ва маънавий нарсалар олишарди). Агар Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг сифатларини аниқ баён қилишса, ҳамманинг у зотга эргашиб кетишидан ва ўзлари оладиган садақа-эҳсонларидан қуруқ қолишларидан қўрқишарди".
Бугун, 22 июнь куни Имом Мотуридий халқаро илмий-тадқиқот маркази ва Имом Бухорий номидаги Тошкент ислом институти устозлари томонидан бухоролик аллома Нуриддин Собунийнинг “Ал-Бидоя фил-ҳидоя” китоби бўйича ижоза бериш тадбири бўлиб ўтди. Унда соҳа вакиллари, профессор-ўқитувчилар, талаба-ёшлар, ОАВ вакиллари иштирок этди.
Имом Мотуридий халқаро илмий-тадқиқот маркази етакчи илмий ходими, доктор Аҳмад Саъд Даманҳурий бошчилигида Тошкент ислом институтининг 17 нафар профессор-ўқитувчиси икки йил давомида ушбу асарни ўқиб тугатиб, ижоза олишга муваффақ бўлди.
Маълумот ўрнида, Бухоро калом мактабининг улуғ намояндаси Нуриддин Собунийнинг ушбу асари аҳли сунна вал жамоа, хусусан, ҳанафий-мотуридийлик ақидасини тизимли ва мантиқий асосда ёритиб берган энг мўътабар манбалардан саналади. Муаллифнинг шоҳ асари бўлмиш “Ал-Кифоя фил-ҳидоя”нинг мухтасари (ихчам шакли) бўлган бу китоб асрлар давомида Мовароуннаҳр ва хорижий ўлкалар мадрасаларида асосий дарслик бўлиб келган.
Бу каби хайрли илмий тадбирлар устозларнинг маҳоратини ошириш билан бир қаторда, соф ислoм ақидасини ёт ғоялардан ҳимоя қилиш ва мотуридия таълимотини халқимизга тўғри етказишда улкан аҳамият касб этади.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Матбуот хизмати