Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
26 Июн, 2026   |   11 Муҳаррам, 1448

Тошкент шаҳри
Бомдод
03:05
Қуёш
04:51
Пешин
12:29
Аср
17:41
Шом
20:04
Хуфтон
21:46
Bismillah
26 Июн, 2026, 11 Муҳаррам, 1448

Зулҳижжа ойи муборак бўлсин! Бу ойда қандай амаллар бажарилади?

07.06.2024   36510   2 min.
Зулҳижжа ойи муборак бўлсин! Бу ойда қандай амаллар бажарилади?

Зулҳижжа сўзи қандай маънони англатади?

“Ҳаж эгаси” деган маънони билдиради.

 

Зулҳижжа ойи қандай ой?

Бу ой Аллоҳ таоло уруш, қон тўкишни ҳаром қилган (Зулҳижжа, Зулқаъда, Муҳаррам, Ражаб) тўрт ойнинг бири, ҳижрий-қамарий тақвимнинг охирги ойидир.

 

Зулҳижжа ойи қандай фазилатларга эга?

Ҳаж ибодати адо этиладиган, қурбонлик қилинадиган, Арафа ва Қурбон ҳайити нишонланадиган ой. Бу ойда, айниқса унинг дастлабки ўн кунида қилинган ибодатлар Аллоҳ таоло учун энг севимли амаллардан саналади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Зулҳижжа ойининг ўн кунидаги амалдан кўра афзалроқ амал йўқдир”, деганлар (Имом Ибн Ҳиббон ривояти).

 

Бу ойда тутилган рўза икки йиллик гуноҳларга каффорот бўлади

Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Арафа кунининг рўзаси ўзидан аввалги бир йил ва ўзидан кейинги бир йилнинг гуноҳларига каффорат бўлишини Аллоҳдан умид қиламан”, деганлар (Имом Муслим ривояти).

 

Зулҳижжа ойини Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам қандай ўтказардилар?

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Зулҳижжа ойининг дастлабки тўққиз кунида, Ашуро кунида ва ҳар ойдан уч кунда – ойнинг аввалги душанбаси билан икки пайшанбасида – рўза тутардилар (Имом Аҳмад ривояти).

Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам янада кўпроқ зикр қилардилар ва: “...Бу кунларда таҳлил (Лаа илаҳа иллаллоҳ Муҳаммадур Расулуллоҳ), такбир (Аллоҳу акбар) ва таҳмид (Алҳамдулиллаҳ) айтишни кўпайтиринглар!” дердилар (Имом Аҳмад, Имом Байҳақий ривояти).

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ушбу дуони кўп айтардилар: Лаа илаҳа иллаллоҳу ваҳдаху лаа шарийка лаҳу, лаҳул мулку ва лаҳул ҳамду ва ҳува ъала кулли шайьин қодийр (Имом Термизий ривояти).

 

Даврон НУРМУҲАММАД

 

Бошқа мақолалар
Мақолалар

Зинҳор кўнглингизни чўктирманг

26.06.2026   129   4 min.
Зинҳор кўнглингизни чўктирманг

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

Зинҳор кўнглингизни чўктирманг..

Биламан, ҳозир елкангизга осмон қулаб тушгандек.

Биламан, кечалари ухлай олмаяпсиз – фикрлар бошингиздан кетмайди. Бир тарафда бетоб тан, бир тарафда қарз қоғозлари, яна бир тарафда одамларнинг совуқ нигоҳи… Лекин шуни билинг! Сиз ёлғиз эмассиз. Аллоҳ ҳеч қачон бандасини ташлаб қўймаган. Фақат баъзан имтиҳонни дуога айлантириб юборади.

Бошига ташвиш тушган бандага Аллоҳ яқин бўлади. Ташвиш келган уйга – Аллоҳнинг назари тушади. Чунки қувончда одам кўпинча Роббини унутади, аммо дардда – қалб уйғонади. Кимдир касал бўлди – танаси синди, лекин қалби тозаланди. Кимдир қарзга ботди – ғурури синди, лекин тавозеси ўсди. Кимдир одамлар томонидан ташлаб кетилди – лекин Аллоҳ уни ўзига яқин қилди. Аллоҳ баъзи бандаларини синдириб тарбиялайди сўнг юксалтиради, бошқаларини эса эркалаб қаттиқ синайди.

Бетоблик – жазо эмас, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам айтдилар: “Мусулмонга етадиган кулфат, машаққат, ташвиш, маҳзунлик, азият, ғам ҳатто унга кирадиган тикан сабабли Аллоҳ унинг хатоларини кечиради” (Имом Муслим ривояти).

Қанчадан-қанча солиҳ зотлар бор – йиллар касал бўлиб яшаган, лекин биргина нолиш оғзидан чиқмаган. Улар билишарди: оғриқ танада бўлса ҳам, савоб дафтарига ёзилади. Бир киши Ҳасан Басрий раҳимаҳуллоҳ ҳузурига келиб деди:

– Эй имом, бошимдан кетма-кет мусибатлар тушяпти. Касаллик, қарз, одамларнинг совуқлиги… Нега Аллоҳ мени бунчалик синаяпти? Ҳасан Басрий йиғлаб бундай деди:

– “Эй биродар! Агар подшоҳ сени тез-тез ҳузурига чақирса, бу сени ёмон кўрганиданми ёки яхши кўрганидан?”.

У киши: – Албатта, яхши кўрганидан, деди.

Ҳасан Басрий айтди: “Аллоҳ ҳам бандани синаб, ҳузурига чақиради. Чунки мусибат бандани Аллоҳ эшигига олиб келадиган энг тез йўлдир”.

Қарз – хорлик эмас, сабр мактаби қарзга ботган одамни одамлар ерга уради. Лекин осмон – унга раҳм билан қарайди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам қарздор киши учун кўп дуо қилганлар. Чунки қарз – нафсни синдиради, инсонни ёлғиз Аллоҳга суянишга ўргатади.

Бугун қўлингиз қисқа бўлса ҳам, қўлингиз дуода бўлсин. Зеро, дуо – қарздан тезроқ етиб боради.

Кўнгилни чўктирманг… айнан ҳозир умид керак. Энг хавфли нарса – касаллик эмас, қарз эмас. Энг хавфли нарса – умидсизлик. Шайтон сизни шунга ундайди: “Энди бўлди, чиқиш йўқ…”. Қуръон каримда эса бундай дейилади: “Маҳзун бўлма, албатта Аллоҳ биз билан биргадир” (Тавба сураси, 40-оят).

Эҳтимол, бугун йиғлайсиз. Аммо эртага: “Яхшики сабр қилган эканман”, дейдиган кун ҳам келади. Фузайл ибн Иёз раҳимаҳуллоҳ бундай деганлар: “Аллоҳ бандани яхши кўрса, уни дард билан банд қилади. Чунки дард бандани Роббига яқинлаштиради. Агар бандага дунёни кенг қилиб берса, у бандани унуттириб қўйиши мумкин”.

Кейин йиғлаб қўшганлар: Баъзи бандалар бор, агар соғлом ва бой бўлса, ҳалок бўларди. Аллоҳ эса уларни касаллик ва муҳтожлик билан жаннатга судрайди”.

Охирида биргина илтижо… Зинҳор кўнглингизни чўктирман… Чунки чўккан кўнгил – дуодан узилади. Дуодан узилган қалб эса, энг катта йўқотишдир. Агар ҳозир фақат шуни айта олсангиз ҳам етарли: “Ё Аллоҳим, кўтара олмайдиган юкни бермагин”. Мана шу сўзнинг ўзи – нажотнинг боши. Сира махзун бўлманг… Аллоҳ синаётган бандани йўқотмайди, балки юксалтиради буни унутманг!


Нуриддин ҲАМРАҚУЛОВ,
Яккасарой тумани Раҳимжон ҳожи ота жоме масжиди имом ноиби

Мақолалар