Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
17 Сентябр, 2026   |   6 Рабиъус сони, 1448

Тошкент шаҳри
Бомдод
04:45
Қуёш
06:05
Пешин
12:18
Аср
16:40
Шом
18:33
Хуфтон
19:49
Bismillah
17 Сентябр, 2026, 6 Рабиъус сони, 1448

Яхшилигимиз ўзимизга қайтади

09.07.2024   5243   2 min.
Яхшилигимиз ўзимизга қайтади

Хайру саховат, ўзига раво кўрилган яхшиликни бошқа мўминларга ҳам раво кўриш мусулмонга хос фазилатдир. Аллоҳ  таоло Қуръони каримда шундай марҳамат қилади: “Аллоҳ сенга эҳсон қилгани каби сен ҳам ҳам (Аллоҳнинг бандаларига) инфоқ-эҳсон қил!” (Қасос сураси 77-оят)

Ҳаётда санаб адоғига етиб бўлмайдиган неъматлардан баҳраманд бўлиб юрганимиз Аллоҳ таолонинг бизга меҳрибонлиги, марҳаматидандир. Шу боис имкониятимиз даражасида эҳсон қилишга буюрилганмиз.

Тўғриси, биз хайру саховатни, инфоқ-эҳсонни жуда тор маънода тушунамиз. Бирор нарсани кимгадир ҳадя қилишни ёхуд дастурхон ёзиб, тўрт-беш кишига таом беришнигина хайру эҳсон дейишга ўрганганмиз.

Ҳолбуки, бу ишлар эҳсоннинг энг кичик кўринишидир. Эҳсоннинг маъноси жуда кенг. У барча яхши амалларни қамраб олади. Ким бировга яхшилик қилса, аслида ўзига яхшилик қилган бўлади. “Агар (шундан кейин) чиройли амаллар қилсангизлар, ўзларингизга яхшилик қилган бўлурсизлар”. Оятнинг давомида бировнинг ёмонлик қилиши, бадхулқ, бахил бўлиши ҳам аслида ўша инсоннинг ўзига қилган ёмонлиги бўлиши айтилган. “Агар ёмон, гуноҳ амаллар қилсангизлар ҳам, ўзлариниз учундир” (Исро сураси 7-оят).

Аллоҳ таоло биз мусулмонларни динимизга, жамиятимизга фойда келтирадиган ҳар бир ишда ҳамкорлик қилишга буюради. Эҳсон билан тақвонинг ёнма-ён қўйилиши бежиз эмас. Аллоҳдан қўрқиб, яхшиликка уюшган кишилар жамоаси зарарлардан омонда бўлади. Ўрталарида меҳр-оқибат кучаяди. Уларнинг ҳаракатларини Аллоҳ файзли-баракали қилади.

Сўнги пайтларда ижтимоий тармоқлар орқали хайру саховат кўрсатамиз, оч, юпунларга ёрдам қўлини чўзамиз деб юрган кишилар ҳам, хайрия ташкилотлари, уюшмалари ҳам талайгина. Аммо уларнинг ҳаммаси ҳам беғараз эмас. Жумладан ҳозирги кунда ўзларини саховатпеша қилиб кўрсатиб инсонларнинг ишончига кириб фирибгарлик орқали даромад топаётганлар ҳам кўплаб учраб турмоқда. Энг ачинарлиси бундай шахслар ўзларича бир бемор ёки ётим учун деб турли акцияларни ўтказиб пул топиш ҳолатлари кўпайиб бормоқда.

Хайру саховат туфайли инсон бу ўткинчи дунёда туриб, охиратга заҳира йиғиши, жаннатда тайёрлаб қўйилган неъматлардан насибадор бўлиши мумкин. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам марҳамат қиладилар: “Ким хайру саховат қилиб, кийимга муҳтож бир кишини кийинтириб, хурсанд қилса, Аллоҳ саховатли инсонни жаннат кийимлари билан кийинтиради. Ким егуликка муҳтож, оч кишини тўйдирса, таомлантирса, жаннатдаги таомлардан сероб бўлади”.

Икки дунёси обод бўлишини орзу қилган мусулмон Қуръони каримнинг бундай мазмундаги оятини ҳамиша ёдида тутиши лозим:

“(Эй мўминлар,) то сизлар суйган нарсаларингаздан инфоқ-эҳсон қилиб бермагунингизча ҳаргиз яхшиликка (жаннатга) етмагайсиз. Ҳар қандай нарсани инфоқ қилсангиз, албатта Аллоҳ уни билур”  (Оли Имрон сураси, 92-оят).

Нурулло Маҳкамов,
Чуст туман “Саид Насимхон тўра” жоме
масжиди имом-
ноиби

Мақолалар
Бошқа мақолалар
Янгиликлар

Тарихни англаган авлод — келажакни бунёд этади

17.09.2026   5195   4 min.
Тарихни англаган авлод — келажакни бунёд этади

Илмга қизиқиш, аввало, манбага мурожаат қилишдан бошланади. Тарихни чуқур англаш эса уни китоб, қўлёзма ва ишончли илмий манбалар орқали ўрганишни талаб этади. Янги ўқув йилини янги билим ва катта мақсадлар билан бошлаган Имом Бухорий номидаги Тошкент ислом институтининг 1 босқич талабалари Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказига ташриф буюрдилар, хабар бермоқда iccu.uz.

Талабалар ташрифни, дастлаб Марказнинг кутубхонаси билан танишишдан бошлади.

Бу ерда улар илмий изланиш учун муҳим бўлган адабиётлар, тарихий манбалар ва турли йўналишлардаги илмий нашрлар билан танишди. Кутубхона нафақат китоблар жамланган маскан, балки тадқиқотчи учун зарур бўлган билим ва манбаларни бир жойга жамловчи муҳим илмий-маърифий макон сифатида намоён бўлди.

Айниқса, ислом тарихи, маданияти, илм-фани ва аждодларимизнинг илмий меросини ўрганаётган ёшлар учун бундай муҳитнинг аҳамияти катта. Чунки аудиторияда ўрганилган билимни мустаҳкамлаш, мавзу бўйича қўшимча маълумот излаш ва илмий изланиш олиб боришда манба билан ишлаш кўникмаси муҳим ўрин тутади.

Мазкур ташриф ёшлар учун навбатдаги экскурсия эмас, балки тарих, илм-фан ва миллий ўзлик билан бевосита юзма-юз келиш имконини берган муҳим маърифий учрашув бўлди.

Институтнинг бўлажак исломшунослари Президент Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан бунёд этилган Марказнинг бой экспозициялари орқали Ўзбекистон ҳудудида қадимдан шаклланган цивилизация жараёнлари, ислом маданиятининг ривожланиши, буюк алломаларимизнинг илмий мероси ҳамда аждодларимизнинг жаҳон тамаддунига қўшган беқиёс ҳиссаси билан яқиндан танишдилар.

Марказнинг Исломдан аввалги давр, Биринчи ва Иккинчи Ренессанс, илм-фан ва маърифат тараққиётига бағишланган экспозициялари талабалар эътиборини тортди.

Тарихий манбалар, ноёб қўлёзмалар, қадимий ашёлар ва замонавий музей технологиялари уйғунлиги орқали намойиш этилган маълумотлар ёшларнинг ўтмиш ҳақидаги тасаввурларини янада бойитди.

Бу ерда улар Муҳаммад Хоразмий, Аҳмад Фарғоний, Абу Али ибн Сино, Абу Райҳон Беруний, Имом Бухорий, Имом Термизий, Абу Мансур Мотуридий каби буюк аждодларимизнинг илмий ва маънавий мероси билан боғлиқ маълумотларни кўздан кечирдилар.

Айниқса, бир вақтлар шу заминларда яратилган илмий кашфиётлар бугунги замонавий фанларнинг шаклланишида қандай аҳамият касб этгани талабалар учун қизиқарли бўлди.

Имом Бухорий номидаги Тошкент ислом институтида таҳсил олаётган ёшлар учун бундай масканнинг аҳамияти, табиийки, янада катта. Чунки улар ўзлари ўрганаётган диний-илмий мероснинг тарихий илдизларини нафақат китоблардан, балки Марказ экспозицияларида бевосита кўриш имконига эга бўлдилар.

Талабаларнинг фикрича, Марказдаги энг муҳим жиҳатлардан бири — тарихнинг оддий саналар ва воқеалар кетма-кетлиги сифатида эмас, балки илм-фан, тафаккур ва инсоният тараққиёти билан боғлиқ яхлит жараён сифатида намойиш этилганидир.

“Бу ерда аждодларимизнинг илм-фанга қўшган ҳиссасини кўриб, улар билан фахрланиш туйғуси янада кучайди. Айниқса, ислом дини ривожи билан бирга илм-маърифат ҳам юксалиб борганини кўриш биз учун жуда катта таассурот қолдирди”, — дейди институтнинг 1-босқич талабаларидан бири.

Ёшлар Марказнинг кутубхона фаолияти билан ҳам танишдилар. Бу ерда жамланган илмий адабиётлар, тарихий манбалар ва тадқиқотлар бўлажак мутахассисларнинг келгусидаги таълим ва илмий изланишлари учун муҳим манба бўлиши таъкидланди.

Ташриф давомида талабалар учун Марказнинг фақат тарихий меросни намойиш этувчи маскан эмас, балки илмий изланиш, маърифат ва замонавий тафаккур уйғунлашган муҳим платформа эканлиги янада яққол намоён бўлди.

Талабалар Марказ билан танишиш жараёнида ўзлари таҳсил олаётган соҳа — исломшуносликнинг қанчалик катта илмий мерос ва тарихий масъулият билан боғлиқлигини ҳам чуқурроқ ҳис этдилар.

Шу маънода, янги ўқув йилининг дастлабки кунларида ташкил этилган мазкур ташриф талабалар учун янги билимлар сари ташланган муҳим қадам бўлди.

Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказидаги ушбу маърифий ташриф эса бўлажак исломшунослар учун янги ўқув йилини тарих сабоқлари, илмга қизиқиш ва катта мақсадлар билан бошлашга хизмат қилди.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати

Ўзбекистон янгиликлари