Hayru saxovat, o'ziga ravo ko'rilgan yaxshilikni boshqa mo'minlarga ham ravo ko'rish musulmonga xos fazilatdir. Alloh  taolo Qur'oni karimda shunday marhamat qiladi: “Alloh senga ehson qilgani kabi sen ham ham (Allohning bandalariga) infoq-ehson qil!” (Qasos surasi 77-oyat)

Hayotda sanab adog'iga etib bo'lmaydigan ne'matlardan bahramand bo'lib yurganimiz Alloh taoloning bizga mehribonligi, marhamatidandir. Shu bois imkoniyatimiz darajasida ehson qilishga buyurilganmiz.

To'g'risi, biz xayru saxovatni, infoq-ehsonni juda tor ma'noda tushunamiz. Biror narsani kimgadir hadya qilishni yoxud dasturxon yozib, to'rt-besh kishiga taom berishnigina xayru ehson deyishga o'rganganmiz.

Holbuki, bu ishlar ehsonning eng kichik ko'rinishidir. Ehsonning ma'nosi juda keng. U barcha yaxshi amallarni qamrab oladi. Kim birovga yaxshilik qilsa, aslida o'ziga yaxshilik qilgan bo'ladi. “Agar (shundan keyin) chiroyli amallar qilsangizlar, o'zlaringizga yaxshilik qilgan bo'lursizlar”. Oyatning davomida birovning yomonlik qilishi, badxulq, baxil bo'lishi ham aslida o'sha insonning o'ziga qilgan yomonligi bo'lishi aytilgan. “Agar yomon, gunoh amallar qilsangizlar ham, o'zlariniz uchundir” (Isro surasi 7-oyat).

Alloh taolo biz musulmonlarni dinimizga, jamiyatimizga foyda keltiradigan har bir ishda hamkorlik qilishga buyuradi. Ehson bilan taqvoning yonma-yon qo'yilishi bejiz emas. Allohdan qo'rqib, yaxshilikka uyushgan kishilar jamoasi zararlardan omonda bo'ladi. O'rtalarida mehr-oqibat kuchayadi. Ularning harakatlarini Alloh fayzli-barakali qiladi.

So'ngi paytlarda ijtimoiy tarmoqlar orqali xayru saxovat ko'rsatamiz, och, yupunlarga yordam qo'lini cho'zamiz deb yurgan kishilar ham, xayriya tashkilotlari, uyushmalari ham talaygina. Ammo ularning hammasi ham beg'araz emas. Jumladan hozirgi kunda o'zlarini saxovatpesha qilib ko'rsatib insonlarning ishonchiga kirib firibgarlik orqali daromad topayotganlar ham ko'plab uchrab turmoqda. Eng achinarlisi bunday shaxslar o'zlaricha bir bemor yoki yotim uchun deb turli aktsiyalarni o'tkazib pul topish holatlari ko'payib bormoqda.

Hayru saxovat tufayli inson bu o'tkinchi dunyoda turib, oxiratga zahira yig'ishi, jannatda tayyorlab qo'yilgan ne'matlardan nasibador bo'lishi mumkin. Rasululloh sollallohu alayhi va sallam marhamat qiladilar: “Kim xayru saxovat qilib, kiyimga muhtoj bir kishini kiyintirib, xursand qilsa, Alloh saxovatli insonni jannat kiyimlari bilan kiyintiradi. Kim egulikka muhtoj, och kishini to'ydirsa, taomlantirsa, jannatdagi taomlardan serob bo'ladi”.

Ikki dunyosi obod bo'lishini orzu qilgan musulmon Qur'oni karimning bunday mazmundagi oyatini hamisha yodida tutishi lozim:

“(Ey mo'minlar,) to sizlar suygan narsalaringazdan infoq-ehson qilib bermaguningizcha hargiz yaxshilikka (jannatga) etmagaysiz. Har qanday narsani infoq qilsangiz, albatta Alloh uni bilur”  (Oli Imron surasi, 92-oyat).

Nurullo Mahkamov,
Chust tuman “Said Nasimxon to'ra” jome
masjidi imom-noibi