Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
26 Июл, 2026   |   12 Сафар, 1448

Тошкент шаҳри
Бомдод
03:36
Қуёш
05:07
Пешин
12:35
Аср
17:36
Шом
19:51
Хуфтон
21:19
Bismillah
26 Июл, 2026, 12 Сафар, 1448

Рўзадор тилига эҳтиёт бўлсин

06.05.2020   4120   3 min.
Рўзадор тилига эҳтиёт бўлсин

Рўза тутиш нафақат еб-ичиш ва нафсни жиловлаш билан, балки тилидан чиқаётган ҳар бир сўзга эътиборли бўлиш билан ҳам мукаммал адо этилади. Киши тонг қоронғусидан то шомгача қийналиб еб-ичмасаю оғзидан турли сўкиниш ва ёлғонлар чиқаверса, бу рўза мукаммал бўлмайди. Бу борада Абу Ҳурайра (р.а.)дан ривоят қилинган ҳадиси шарифда Расулуллоҳ (с.а.в.): “Рўза шаҳватлардан тўсувчидир, агар бирортангиз рўза тутадиган бўлса, нолойиқ сўзларни айтиб, жоҳиллик қилмасин, бирор киши урушиб ёки сўкишадиган бўлса, мен рўзадорман, деб икки марта айтсин”, - дедилар. (имом Бухорий ва имом Муслим ривоятлари). Ушбу ҳадисда айтилганидек, имкон борича ёмон сўзлардан узоқ бўлиш, мабодо бирор кимса рўзадорни ранжитадиган бўлса,  тилига эҳтиёт бўлишдан чалғитса бунинг ҳам ечими борлигини, “мен рўзадорман” деб айтиши кифоя экани таъкидланади.

Набий (с.а.в.): “Баъзи рўзадрлар борки, уларга рўзаси учун очликдан ўзга нарса бўлмас. Баъзи тунда бедор бўлган борки, уларга бедорлиги учун уйқусизликдан ўзга нарса бўлмас”, дедилар. Баъзи кишилар рўза тутдим, деб вақтини бекорчи ишларга сарф этади,  ғийбат қиладилар, ёлғон гапириб турли тушунмовчиликларга сабаб бўлади ёки мақтанчоқлиги билан риёкорга айланади. Ушбу ҳадис одамларни ана шундай рўзадорга макруҳ, яъни ёмон кўрилган ишларни бажармасликни огоҳлантиради, акс ҳолда қийинчиликдан бошқаси берилмаслиги таъкидланади. Демак, ҳар бир ибодатнинг ўзига керакли қайтариқларига қатъий амал қилиш жоиз бўлганидек, рўзанинг ҳам муҳим шартларидан бири – тил офатларидан сақланмоқдир.

Ёлғон гапириш мунофиқлик аломати экани ҳадисларда келтирилади. Бу иллат рўза учун ҳам ўз таъсирини ўтказмай қолмайди. Бу борада бир ҳадиси шарифда: “Ким ёлғон гапиришни ва унга амал қилишни қўймаса, унинг таоми ва шаробини тарк қилмоғига Аллоҳнинг эҳтиёжи йўқ”, дейилади. Демак, рўза тутдим деб ният қилган, унинг барча қийинчиликларини сабот билан енгган ҳар киши албатта ёлғон гапиришдан ҳимояланмоғи муҳим экан.

Рўзадор ғийбат, сўкиниш, бўҳтон каби барча иллатли амаллардан тийилмаса, унинг савоблари йўққа чиқиши мумкин. Бу хақда Расулуллоҳ (с.а.в.): «... У киши очликдан бошқа нарсага эга бўлмайди» — деганлар. (Ибн Можа ривояти, саҳиҳут тарғиб).

Аксинча, рўза тутган инсон яхши гапларни гапириб, инсонларга эзгулик улашса, кўнгилларини олиб ширинсуҳан бўлишга интилса, кўплаб савобларга эришади. Рамазоннинг беқиёс имкониятларидан бири дуоларнинг ижобат этилишидир. Бебаҳо лаҳзаларни беҳуда ишларга сарф этиш ўрнига холис дуо қилишнинг хислати сон саноқсиздир.

Бу борада Абу Ҳурайра (р.а.)дан ривоят қилинади. Расулуллоҳ (с.а.в.): “Уч тоифа кишининг дуоси рад этилмайди. Улар: Рўзадорнинг оғиз очгунича қилган дуоси, одил имомнинг дуоси, мазлумнинг дуоси”, - деганлар (Термизий ва Ибн Можа ривоятлари)

Абдуллоҳ ибн Ос (р.а.)дан ривоят қилинган яна бир ҳадисда Расулуллоҳ (с.а.в.): “Рўзадорнинг ифтор пайтида қилган дуоси рад қилинмайди”, - дедилар. (Ибн Можа ва Ибн Сунний ривоятлари).

 

Манбалар асосида “Кўкалдош” ўрта махсус ислом билим юрти мудир муовини А.Ғаниев тайёрлади.

 

Рамазон-2020
Бошқа мақолалар
Янгиликлар

МАГИСТРЛАРГА МАҚТОВ ЁРЛИҒИ ВА ЗАМОНАВИЙ ПЛАНШЕТЛАР ТОПШИРИЛДИ

22.07.2026   17111   1 min.
МАГИСТРЛАРГА МАҚТОВ ЁРЛИҒИ ВА ЗАМОНАВИЙ ПЛАНШЕТЛАР ТОПШИРИЛДИ

Тошкент ислом институти магистратура таълим босқичининг илк битирувчиларига диплом топшириш маросимида Дин ишлари бўйича қўмита раиси Содиқ Тошбоев сўзга чиқиб, мамлакатимизда муҳтарам Президентимиз ташаббуслари билан диний таълим тизими мутлақо янги босқичга кўтарилганини алоҳида таъкидлади.

Қайд этилганидек, магистратура босқичини тамомлаётган ёш мутахассислар юқори илмий салоҳият, мустаҳкам билим ва амалий кўникмаларга эга бўлиб, бугунги кунда уларга нафақат диний соҳада, балки давлат ва жамоат ташкилотларида ҳам эҳтиёж мавжуд.

Шунингдек, диний таълим йўналишида берилган дипломларнинг давлат таълим тизимида тўлиқ тан олинаётгани, битирувчиларнинг илмий-тадқиқот фаолиятини давом эттириши учун кенг имкониятлар яратилгани ҳамда соҳада узлуксиз таълим тизими изчил йўлга қўйилгани қайд этилди.

Тадбирда диний-маърифий соҳада фаолият юритиш оддий касб эмас, балки юксак масъулият, ватанпарварлик, садоқат ва фидойиликни талаб этадиган шарафли хизмат экани таъкидланди. Илм аҳли зиммасида халқ маънавиятини юксалтириш, маърифатни кенг ёйиш ва жамиятда эзгу қадриятларни мустаҳкамлашдек улуғ вазифалар мужассам эканига урғу берилди.

Тадбир доирасида илмий фаолиятда юқори натижаларга эришган илк 10 нафар магистр Дин ишлари бўйича қўмитанинг Мақтов ёрлиғи ҳамда замонавий планшетлар билан тақдирланди.

Ушбу эътироф ёш мутахассисларнинг илм-фан йўлидаги изланишларини янада ривожлантириш, уларнинг юрт тараққиёти, халқимиз маънавий юксалиши ва фаровонлиги йўлидаги фаолиятига муносиб туртки бўлиб хизмат қилади.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати

Ўзбекистон янгиликлари