Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳим
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Фатво ҳайъатининг
2020 йилги закот миқдори бўйича
ҚАРОРИ
Маълумки, закот Ислом арконларидан бири бўлиб, моли нисобга етган киши бир йилда бир марта уни адо қилиши фарз ҳисобланади. Одатда, ҳар йили Ўзбекистон мусулмонлари идораси Фатво ҳайъати томонидан нисоб миқдори Рамазон ойида эълон қилинар эди. Лекин, бугунги кунда бутун дунё бўйлаб, жумладан, юртимизда ҳам коронавирус пандимеяси тарқалишининг олдини олиш мақсадида, юртимизда карантин эълон қилиниши сабабли, заруратсиз уйдан ташқарига чиқиш мумкин бўлмай қолди.
Табиийки, бундай пайтда аҳолининг моддий ёрдамга муҳтож бўлган қисмини қўллаб-қувватлашнинг зарурати туғилди ва айни пайтда бу ажр-савоби кўп бўлган амалдир. Мана шундай вазиятда моли нисобга етган бой-бадавлат кишилар молларининг закотини ҳам ҳақдорларга беришлари айни савобли амаллар сирасига киради.
Мазкурларни инобатга олган ҳолда Ўзбекистон мусулмонлари идораси Фатво ҳайъати закот нисобини Шаъбон ойида чиқаришга қарор қилди. Зеро, Шаъбон ойи ҳам фазилатли ойлардан биридир. Қолаверса, ҳозирги синовли даврда закот бериш муҳтожларга янада манфаатли бўлиб, закотнинг савобини бир неча баробар кўпайишига сабаб бўлади.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Фатво ҳайъати 1 грамм тиллонинг бугунги кундаги ўртача нархи 250 000 (икки юз эллик минг) сўм эканини эътиборга олиб, милодий 2020 йил (ҳижрий 1441 йил) учун ЗАКОТ нисобини (85 г. тиллодан) 21 250 000 (йигирма бир миллион икки юз эллик минг) сўм деб белгилади. Мазкур қийматнинг қирқдан бири (1/40), яъни закот учун чиқариладиган қисми 531 250 (беш юз ўттиз бир минг икки юз эллик) сўмга тенг бўлади.
Шунга кўра, зарурий эҳтиёжидан ташқари бир йил давомида 21 250 000 (йигирма бир миллион икки юз эллик минг) сўмдан ортиқ маблағга эга бўлган мусулмон киши, жами маблағининг қирқдан бири (1/40)ни закот сифатида камбағал ва фақирларга бериши фарздир.
Аллоҳ таоло бойларнинг ҳимматига барака, фақирларга қаноат ато айлаб, Ўзининг раҳмати ила бошимиздаги бу иллатни тез орада даф қилсин. Омин!
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Фатво ҳайъати
13 апрель 2020 милодий сана 19 Шаъбон 1441 ҳижрий сана
Шу йилнинг 3 август куни Ўзбекистон Республикаси Дин ишлари бўйича қўмитаси, БМТ Тараққиёт дастури ва Ислом тараққиёт банки ҳамкорлигида “Ўзбекистонда вақф тизимини ривожлантириш: имкониятлар ва қийинчиликлар” мавзусида давра суҳбати ташкил этилди. Унда мутахассислар томонидан ишлаб чиқилган Ўзбекистонда вақф тизимини жорий этиш концепциясининг натижалари ва тавсиялари тақдим этилиб, атрофлича муҳокама қилинди.
Давра суҳбатида қатор давлат, нодавлат ва диний-маърифий ташкилотлар вакиллари, жумладан, Ўзбекистон мусулмонлари идораси, “ВАҚФ” хайрия жамоат фонди, Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги, Истиқболли лойиҳалар миллий агентлиги, Иқтисодиёт ва молия, Адлия ҳамда Маданият вазирликлари, Марказий банк, Солиқ қўмитаси ва Савдо-саноат палатаси масъуллари, шунингдек, Ўзбекистон халқаро ислом академияси ва Тошкент ислом институти устозлари ҳамда ислом молияси йўналишида фаолият юритаётган консалтинг компаниялари вакиллари иштирок этди.
Ислом ижтимоий молиясининг муҳим воситаси бўлган вақф тарихан ижтимоий фаровонлик ва жамият ривожини таъминлашнинг муҳим институционал механизми бўлиб хизмат қилган. Замонавий шароитда у барқарор ривожланишга улкан ҳисса қўшувчи тизим сифатида эътироф этилмоқда. Жаҳон банки, Халқаро ислом молия таълими маркази (INCEIF) ва Халқаро ислом молияси шариат тадқиқот академияси (ISRA)нинг ҳамкорликдаги ҳисоботига кўра, бугунги кунда глобал вақф активларининг қиймати 100 миллиарддан 1 триллион АҚШ долларигача баҳоланмоқда.
Тадбир давомида соҳа мутахассислари томонидан қатор долзарб мавзуларда маърузалар қилинди. Хусусан, ислом молияси бўйича халқаро эксперт, доктор Аълам Асадов “Вақфнинг асосий тамойиллари, барқарор ривожланиш ва халқаро илғор тажриба” мавзусида ҳамда БМТТД эксперти, доктор Ихтиёржон Тўрабоев “Ўзбекистондаги ҳозирги вақф тизимининг ҳолати: асосий камчиликлар ва таркибий муаммолар” мавзусида тақдимот қилишди. Тақдимотлар якунида “Ал-Муомалат” компанияси раҳбари Искандар Турсунов, “Мезон кенгаши” директори Музаффар Хусниддинов ҳамда “Islamic Business and Finance” (IsBF) таъсисчиси Жаҳонгир Имамназаровлар тизимни ривожлантириш бўйича ўзларининг амалий таклиф ва мулоҳазаларини ўртоқлашди.
Хулоса қилиб айтганда, мазкур тадбир манфаатдор томонлар учун Ўзбекистонда тизимли вақф механизмини жорий этишнинг тегишли ҳуқуқий, меъёрий ва институционал базасини ишлаб чиқиш бўйича муҳим муҳокама майдони бўлиб хизмат қилди.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Матбуот хизмати