Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
06 Апрел, 2026   |   17 Шаввол, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
04:37
Қуёш
05:58
Пешин
12:31
Аср
17:00
Шом
18:57
Хуфтон
20:12
Bismillah
06 Апрел, 2026, 17 Шаввол, 1447

“Нобель” мукофотини олишдан бош тортган аллома

27.08.2019   8089   1 min.
“Нобель” мукофотини олишдан бош тортган аллома

Британиялик астроном олим Жеймс Жинс ҳиндистонлик мусулмон аллома Иноятуллоҳ Машриқийнинг إِنَّمَا يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبَادِهِ الْعُلَمَاء (“Аллоҳдан бандалари ичидан фақат олимларигина қўрқарлар”) оятини тиловат қилганини эшитганда, додлаб юборди ва:

“Нима? Нима деяпсан? Аллоҳдан фақат олимлар қўрқадилар? Ажабланарли! Жуда ажойиб-ку! Ахир бу (яъни, Аллоҳдан фақат олимлар қўрқиши) эллик йиллик изланишларим натижасида аниқлаган нарсам-ку! Муҳаммадга бу ҳақиқатнинг хабарини ким берган? Ушбу оят ростдан ҳам Қуръонда борми? Агар шундай бўладиган бўлса, унда мен гувоҳлик бераманки, албатта, Қуръон Аллоҳнинг ҳузуридан унга (Муҳаммадга) ваҳий қилинган китобдир!” деди.

Хўш, Иноятуллоҳ ким эди?

Аллома Иноятуллоҳ Машриқий 1888 йилда Ҳиндистоннинг Амритсар шаҳрида туғилган. У 18-19 ёшларида математика фани бўйича магистрлик дипломига эга бўлади. У Ислом олими, математик ва сиёсатшунос сифатида фаолият юритади.

Олим 30 ёшга етганда, Қуръони Каримни аниқ ва табиий фанлардан фойдаланиб тафсир қилишга киришади ва 36 ёшида тафсир китобининг биринчи жилдини якунига етказади. Ишни битиргач, Нобель мукофотини бериш бўйича ҳайъат уни ҳам Нобель мукофотига номзодлар рўйхатига киритади. Мукофотни бериш учун ёзган тафсирини инглиз ёки француз тилига таржима қилишини шарт қилиб қўйишади. У тафсирни урду тилида амалга оширган эди. Олим ҳайъатнинг шартини эшитгач, «Урду тилини ҳурмат қилмайдиган мукофотни олишни истамайман» дея уни олишдан бош тортади.

1963 йилда Покистоннинг Лаҳор шаҳрида вафот этган.

 

Интернет маълумотлари асосида Нозимжон Ҳошимжон тайёрлади

Бошқа мақолалар

Муҳаббат далиллари

05.02.2026   9927   2 min.
Муҳаббат далиллари

Агар бирор киши “Ҳазрат, Аллоҳ таолонинг бандаларига муҳаббатининг бирор далили борми?” деб сўраса, яъни Аллоҳ таоло бандаларига меҳрибондир, карамлидир, лекин муҳаббатли эканлигига бирор далил борми? Бунга уламолар кўплаб далилларни келтирганлар. Мисол учун, барча бирдек тушунадиган оддий мисол: “Агар бандада муҳаббат бўлса, у ўз маҳбубига қанча кўп яхшилик қилса ҳам уни оз деб билади. Қачонки маҳбубидан бирор арзимас ва оз туҳфа олса ҳам уни қадрли ва жуда кўп деб билади. Бундай ҳолат Аллоҳ таоло ва банда орасида ҳам учраши Қуръони каримда баён этилган. Аллоҳ таоло бандаларига дунёда минглаб, балки ундан-да зиёда неъматлар билан сийлаган бўлса ҳам, лекин Қуръони каримда бундай дейилади:

﴿قُلْ مَتَاعُ الدُّنْيَا قَلِيلٌ﴾

«Сен: “Дунёнинг матоҳи оз” деб айт» (Нисо сураси, 77-оят).

Маҳбуб тарафидан бўлгани учун бандалар қисқа умрларида ўз ҳожатларидан ортиб, Аллоҳ таолони ёд қилсалар, ибодатни тўкис адо этсалар, муродларига эришадилар. Аллоҳ таоло бундай марҳамат қилади:

﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اذْكُرُوا اللَّهَ ذِكْرًا كَثِيرًا﴾

«Эй, имон келтирганлар! Аллоҳни кўп зикр қилинглар» (Аҳзоб сураси, 41-оят).

Субҳаналлоҳ! Маҳбубидан бўлган амални кўп деб, ўзи берган неъматларини оз деб марҳамат қиляпти. Бу Аллоҳ таолонинг ўз бандаларига бўлган муҳаббатининг далилидир.

Яна Қуръони мажидда Аллоҳ таоло ўз муҳаббатини изҳор қилиб марҳамат қилади:

﴿اللَّهُ وَلِيُّ الَّذِينَ ءَامَنُو﴾

«Аллоҳ имон келтирганларнинг дўстидир» (Бақара сураси, 257-оят).

Субҳаналлоҳ! Қандай бахт ва саодат, Аллоҳ таолонинг марҳаматики, бир сўз билан Буюк Роббимизга имон келтирганларга Ўзининг муҳаббатини эълон қиляпти.


"Илоҳий ишқ" китобидан
Нодир Одинаев таржимаси