Аввал, юртимиздаги қироат илми олимларидан энг машҳури бўлган Алижон қори Файзуллоҳ Махдум ўғлининг “Қуръон қалб шифоси” мавзусидаги туркум маърифий суҳбатларини muslim.uz сайтида намойиш этиш ҳақида хабар берган эдик.
Ушбу лойиҳамиз муқаддимасида мусулмон дунёсида машҳур бўлган, энг нуфузли қори устозлар чиқадиган «Аҳлул Қуръан» телеканалида намойиш этилган Алижон қори Файзуллоҳ Махдум ўғлининг таржима ҳоли тўғрисидаги маълумотларни эътиборингизга ҳавола этамиз.
Маълумот ўрнида, «Аҳлул Қуръан» («Қуръон аҳли») канали — Қуръони каримни ўргатиш, унга хизмат қилиш, Қуръон ихлосмандларининг унга бўлган муҳаббатини ошириш, Қуръон ахлоқи билан хулқланишга чорлаш, Қуръонни ёйиш орқали динни етказиш жараёнларини амалга ошириш ва бу билан «Мендан бир оят бўлса ҳам етказинглар!» деган муборак ҳадиси шарифга амал қилишга қаратилган сунъий йўлдош орқали намойиш этиладиган телеканалдир.
Ушбу каналнинг мақсадлари:
1. Одамларга Аллоҳ азза ва жалланинг Китобини севдириш.
2. Қуръонни ўрганиш ва ўргатишга қизиқтириш.
3. Қуръони каримга хизмат қилиш услубларини ривожлантириш.
4. Қуръон ҳофизларини халққа кўрсатиш, танитиш, икром қилиш, жамият орасида обрў-эътиборларини юксалтириш.
5. Одамларнинг Қуръонни тушуниш салоҳиятини, онгини ўстириш.
6. Одамларни Қуръонга боғланиш, нафсни поклаш ва Қуръони ҳаёт кечиришга ундаш.
7. Қуръон эъжозлари ва хоссатан, унинг илмий эъжози ҳақида инсонларга маълумотлар тақдим этиш.
Каналнинг мақсадларини амалга оширишда қуйидаги омиллар ишга солинади:
1. Саҳиҳ тиловат ва қироатларда моҳир, пухта бўлган қироат устозларининг ҳаёт йўлларини намойиш этиш.
2. Қуръон таълимига ихтисослашган турли ўқув курслари, марказлар фаолияти ҳақида ҳикоя қилиш.
3. Гўзал овоз соҳибларининг тиловатларини бериб бориш.
4. Қуръони карим таълими бўйича янги-янги услублар билан халқни таништириб бориш.
5. Қуръони карим мусобақалари ҳақида маълумот берувчи репортаж ва кўрсатувлар бериб бориш.
6. Қуръон ҳофизлари, хусусан, кичик болалар орасидаги ғаройиб қориларнинг маҳоратларини халққа намойиш этиш.
7. Катта устозларнинг Қуръонни ўрганиш ва ўргатиш борасидаги тажрибаларидан халқни хабардор қилиш.
8. Қуръони каримга ҳар куни амал қилиш бўйича йўл-йўриқ ва кўрсатмалар, кунлик дастурларни тақдим этиб бориш.
9. Қуръонга муҳаббатли болалар, аёллар, ишчилар ва бошқа шахсларнинг дил сўзларини эшиттириш.
Ушбу видео-суҳбатни қуйидаги тамоша қилишингиз мумкин.
Tas-ix: https://mover.uz/watch/yBe5CfDm/
Youtube: https://youtu.be/f_DkO_KfOrA
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати
Овқатланиш пайтида, айниқса, болаларга мултфилм қўйиб бериб овқат едириш овқат ҳазм қилиш тизими бузилишига, семиришга ва бола ривожланишининг секинлашишига олиб келади.
Ушбу одатнинг асосий зарарлари:
1. Тўйиш ва оч қолиш сигналларининг бузилиши: Мия бутунлай мултфилмга қаратилгани сабабли, ошқозондан келаётган “тўйдим” сигналини қабул қилмайди. Бу келажакда семириш ёки аксинча, сурункали вазн етишмовчилигига сабаб бўлади.
2. Овқатнинг таъмини ҳис қилмаслик: Бола нима еяётганини, унинг таъми ширин ёки шўрлигини, иссиқ ёки совуқлигини англамайди. Бунинг оқибатида унда соғлом овқатланиш маданияти шаклланмайди.
3. Чайнаш ва ютиш рефлексининг сустлашиши: Экранга тикилиб қолган бола овқатни яхши чайнамай ютади ёки оғзида узоқ вақт ушлаб туради. Бу эса тишларнинг чиришига ва ошқозон-ичак касалликларига (дам бўлиш, қабзият) йўл очади.
4. Неврологик ва диққат муаммолари: Тез алмашадиган кадрлар бола асаб тизимини толиқтиради. Натижада бола реал ҳаётда диққатини бир жойга жамлай олмайдиган, тез аччиқланадиган бўлиб қолади.
5. Иштаҳасизлик ва инжиқликнинг ортиши: Ота-оналар “телефон қўйсам кўп ейди” деб ўйлашади, лекин аслида бола фақат экран узатилаётгандагина овқатланадиган мажбурий одатни (рефлексни) орттириб олади. Телефон олиб қўйилса, умуман овқат емай инжиқлик қилади.
Ота-оналарга тавсия
1. Овқатланиш вақтида телефон, планшет ва телевизорни ўчиринг.
2. Оила аъзолари билан бир дастурхон атрофида овқатланишга ҳаракат қилинг.
3. Болангиз билан суҳбатлашинг ва уни мустақил овқатланишга рағбатлантиринг.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам таомланиш пайтида бутунлай сукут сақламаганлар, балки саҳобалари билан гўзал ва фойдали суҳбатлар қуриб, биргаликда овқатланганлар. Шу боис, Ислом маданиятида овқат устида яхши гаплардан гапириш суннат амаллардан ҳисобланади.
Даврон НУРМУҲАММАД
Маълумотлар линки:
1. https://mylittlescholars.com.au/disadvantages-of-watching-tv-while-eating
2. https://www.jewelautismcentre.com/blog-detail/does-watching-mobile-while-eating-affect-a-childs-brain-development
3. https://yourkidstable.com/turn-off-tv
4. https://yebonutrition.com/2025/12/29/are-screens-at-mealtime-always-bad-for-kids
5. https://famedico.com/is-it-good-to-use-mobile-phones-or-tv-while-eating
6. https://www.parentcircle.com/should-children-be-allowed-screen-time-watching-tv-while-eating/article
7. www.mayoclinichealthsystem.org/hometown-health/speaking-of-health/children-and-screen-time