Муфтий ҳазрат Вашингтондаги мусулмонлар билан учрашди
Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий Усмонхон Алимов ҳазратлари АҚШга қилган сафарлари давомида Вашингтон шаҳридаги энг қадимий масжид ҳисобланган “Муҳаммад” номли жомеда мўмин-мусулмонлар билан дилдан мулоқот қилдилар.
Муфтий ҳазратлари АҚШлик мўмин-мусулмонларни Рамазон ойи билан муборакбод этиб, Ўзбекистон заминидан етишиб чиққан буюк алломалар, уларнинг илмий меросларининг жаҳон илм-фани ривожидаги ўрни, муҳтарам Президентимиз раҳнамоликларида диний-маърифий соҳада олиб борилаётган ислоҳотлар, юртимиз мўмин-мусулмонларининг турмуш ҳаёти, янги очилаётган масжид-мадрасалар ва илмий мактаблар фаолияти ҳақида батафсил сўзлаб бердилар.
Ушбу жоме имом-хатиби Толиб Шариф жаноблари ўзаро мулоқотда ўтган йили Ўзбекистонга ташриф буюргани, диний-маърифий соҳада амалга оширилаётган ижобий ишларни ўз кўзи билан кўргани, ҳақиқатан, мусулмон оламида Ўзбекистон етакчи давлатлардан бири эканини билдирди.
“Муҳаммад” номли жоме масжид жойлашган ҳудудда Ислом маърифатини кенг ёйиш, мўмин-мусулмонларнинг диний эҳтиёжларини қондириш ва ташкилотларда исломий тушунчаларни етказишда Имом Толиб Шариф жанобларининг хизматлари жуда катта экани кўпчиликка маълум.
Маълумот ўрнида, “Муҳаммад” масжиди 1930 йилда барпо этилган АҚШ пойтахти Вашингтондаги энг қадимий масжид ҳисобланади. Ушбу масжид жойлашган ҳудудда жуда кўп мусулмонлар истиқомат қилади. Шаҳар четида масжидга қарашли ёрдамчи хўжаликлар ва вақф ерлари ҳам мавжуд бўлиб, тушган даромадлар ушбу масжид ва мўмин мусулмонлар эҳтиёжлари учун сарфланади. Жума кунлари масжидга 500-600 намозхон ташриф буюради. Машҳур боксчи, жаҳон чемпиони Муҳаммад Али ҳам ушбу масжид қавмидан бўлган.
Ушбу жоме “Миллат масжиди” ва “Вашингтон масжиди” номлари билан ҳам машҳурдир. Масжид узоқ йиллар шаҳар, туман ва Колумбия округининг, қолаверса қатор масжидларнинг энг йириги ҳисобланган. Дин Муҳаммад исмли аллома ушбу масжидга дастлабки имомлик қилганлардан биридир. У фаолияти давомида миллионлаб мусулмонларнинг оғирини енгил қилиш, ижтимоий қўллаб-қувватлаш каби ишларни бажарган.
Ўзбекистон делегациясининг АҚШ сафари давом этмоқда, жараёнларни сайтимизда кузатинг.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати
Шайбонийлар дахмаси зиёратгоҳга айлантирилади
Самарқанднинг юраги бўлган Регистон майдони ҳудудидаги Шайбонийхон ва унинг сулоласи дафн этилган маскан зиёратгоҳга айлантирилади.
Регистон мажмуаси раҳбари Хонқул Самаровнинг сўзларига кўра,1960–1962-йилларда ҳозирги Ислом Каримов кўчасини кенгайтириш, ободонлаштириш ишлари жараёнида мазкур дахма шу ҳудудда бўлган Шайбонийхон мадрасаси ҳовлисидан Регистон майдонига – Тиллакори ва Шердор мадрасалари ёнига кўчирилган.
“Маълумки, мазкур ҳудуд Амир Темур бобомиз даврида Самарқанд шаҳрининг энг муҳим марказларидан бири бўлган, бу ҳудудда кўплаб мадраса ва масжидлар бунёд этилган. Жумладан, Амир Темур масжиди ва унинг рўпарасида Бибихоним мадрасаси қад ростлаган. Кейинчалик Мирзо Улуғбек бобомиз томонидан улкан мадраса қурилган. Балки Шайбонийхон ҳам ана шу улуғвор мадраса ва масжидларга ҳавас қилиб, уларнинг ёнида мадраса қургандир. Чунки, тарихий манбалардан биламизки, Муҳаммад Шайбонийхон ҳам улуғ ҳукмдор бўлиш билан бирга илм-маърифат ҳомийси, илмли инсон ва ижодкор сифатида Самарқандда улкан бунёдкорлик ишларини амалга оширган, кўплаб масжид ва мадрасалар қурдирган. Амир Темурдан кейин қудратли давлат ташкил этиб, унинг чегараларини кенгайтирган, обод қилган”, дейди Регистон мажмуаси раҳбари.
Тарихий манбаларда Шайбонийхон 1510-йилда Эрон шоҳи Исмоил Сафавий билан бўлган жангда ҳалок бўлгач, унинг бошсиз танаси Самарқандга келтирилиб, Баланд Суфага дафн қилингани ёзилган.
Баланд Суфа ўз вақтида Шайбонийхон мадрасасида бўлган ва кейинчалик (1960–1962-йилларда) ўз ҳолича Регистон ҳудудига кўчирилган дахмадир.
Хонқул Самаровнинг қўшимча қилишича, шу пайтгача Муҳаммад Шайбонийхон шахсига муносабат ортидан бу жойга ҳам етарли даражада эътибор қаратилмаган.
Шунингдек, у олтмиш йилдан ортиқ вақтдан буён ушбу ҳудудда турган бу зиёратгоҳ ҳақида оддий одамлар, ҳатто кўпчилик тарихчиларда ҳам ма'лумот ё'қлигини, бунга сабаб эса ҳудудда ҳеч қандай кўргазмали восита ёки ёзув мавжуд эмаслигини таъкидлайди.
“Йиллар давомида халқимиз онгига Бобур ижобий, Шайбонийхон салбий шахс сифатида сингдирилди. Аслида эса давлатчилик тарихимиз, қолаверса, адабиётимиз ривожида бу икки буюк бобомизнинг ҳам ўз муносиб ўрни, ҳиссаси бор. Заҳириддин Муҳаммад Бобурнинг ўзи ҳам “Бобурнома”да бу зотнинг номи ҳақида тўхталиб, “Шайбоқ”, яъни “куч-қудратли” деган таъриф берган. Шайбонийхон ва шайбонийлар томонидан Самарқандда, умуман, ушбу минтақада катта бунёдкорлик ишлари амалга оширилгани ҳақида тарихий манбаларда кўплаб маълумотлар учрайди. Масалан, Шайбонийхон бир неча босқичли ўқитиш тизими жорий этиб, барча илмлардан хабардор бўлиш учун бола 26-йил таълим олиши керак, деб ҳисоблаган. Икки йиллик мактаб таълимидан сўнг ҳар бири 8-йилдан иборат уч босқичли мадраса таълимини олиш зарур бўлган”, дея маълумот беради Регистон мажмуаси раҳбари Хонқул Самаров.
Маълумот учун, Шайбонийхон кучли саркарда, ҳукмдор бўлиш билан бирга ижодкор сифатида нафис ғазал ва рубоийлар, достонлар ёзган. Жумладан, “Баҳр-ул худо” номли достони ва ўғли валиаҳд Темур султонга аталган панд-насиҳатлардан иборат китоби мавжудлиги қайд этилади.
Тарихий манбаларда келтирилишича, у бобоси Абулхайрхон вафотидан кейин пароканда бўлиб кетган қабилаларни бирлаштириб, кўчманчи ўзбеклар давлатини қайта тиклаган. Мовароуннаҳр, Хоразм ва Хуросонни эгаллаб, қудратли давлат барпо қилган. Муҳаммад Шайбонийхон бутун минтақани ягона бир марказ – Самарқанд қўл остида бирлаштирган.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати
