Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
16 Январ, 2026   |   27 Ражаб, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
06:23
Қуёш
07:46
Пешин
12:38
Аср
15:38
Шом
17:24
Хуфтон
18:41
Bismillah
16 Январ, 2026, 27 Ражаб, 1447

Жаннат меваларини биласизми?

25.08.2018   24205   4 min.
Жаннат меваларини биласизми?

Аллоҳ таоло жаннатда бандалари учун шундай неъматларни тайёрлаб қўйганки, у неъматларни кўз кўрмаган, қулоқ эшитмаган, инсоннинг хаёлига келмагандир. Жаннатдаги неъматлар орасида мевалар ҳам бор. Биз шу мевалар ҳақида сўз юритсак.

Дунёда олма, анор, беҳи, анжир, узум каби мевалар бор. Худди шу номдаги мевалар жаннатда ҳам бор. Аммо уларнинг таъми дунё мевалариникидан тубдан фарқ қилади.

Дунёда мева ейиш учун бозорга бориш, мевани сотиб олиш, уйга келиб, уни ювиб, кейин ейилади. Агар олдимиздаги дастурхонда тайёр ювилган мевалар турган бўлса ҳам, барибир, уларга қўл чўзишимиз керак. Жаннат мевалари эса ундай эмас. Қўл чўзишга, интилишга, қийналишга ҳожат йўқ. Аллоҳ таоло Қуръони Каримда шундай деб марҳамат қилган:

وَجَنَى الْجَنَّتَيْنِ دَانٍ

“Икки жаннат мевалари яқин бўлган...” (Роҳман сураси, 54-оят).

 

Яна бир оятда бундай деган:

قُطُوفُهَا دَانِيَةٌ

“Унинг мевалари яқиндир”  (Ҳааққаҳ сураси, 23-оят).

 

Бошқа бир оятда бундай дейилган:

وَدَانِيَةً عَلَيْهِمْ ظِلَالُهَا وَذُلِّلَتْ قُطُوفُهَا تَذْلِيلاً

“Ва устиларига у(жаннат)нинг соялари яқиндир ҳамда унинг мевалари жуда ҳам осон қилингандир” (Инсон сураси, 14-оят).

Оятлардан кўриниб турибдики, жаннат мевалари уни еювчиларга яқин ва осон қилиб қўйилган. Улар ҳеч бир қийинчиликсиз, муаммосиз улардан ейдилар.

Дунёдаги мевалар еган сари тугайди. Бозорга бориб мева сотиб олсак ҳам бозордаги барча меваларни сотиб олмаймиз, балки ўзимизга керакли миқдордагисини сотиб оламиз. Мабодо бозордаги барча меваларни сотиб олган тақдиримизда ҳам улар барибир тугайди. Аммо жаннат мевалари ҳеч қачон тугамайди. Аллоҳ таоло бу ҳақида шундай деб марҳамат қилган:

 

وَفَاكِهَةٍ كَثِيرَةٍ لَّا مَقْطُوعَةٍ وَلَا مَمْنُوعَةٍ

“Сероб мевалардадир. Тугамайдиган ва ман қилинмайдиганлардадир” (Воқеа сураси, 32-33-оятлар).

Яъни жаннат меваларини шох ҳам, тикан ҳам, узоқлик ҳам ман қилмайди. Уларни ейишда ҳеч қандай тўсиқ ва муаммо бўлмайди.

Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам бир ҳадисда шундай деганлар:

“Агар киши (жаннатда) бир мевани узиб еса, (ейилган меванинг) ўрнига бошқаси келади” деганлар. Имом Ҳоким ривояти.

Бозорда баъзан биз истаган мева топилмай қолиши мумкин. Қиш фаслида ёғингарчилик кам бўлиши ёки совуқ қаттиқ келиши сабаб бўлиб, мевалар нобуд бўлиши мумкин. Натижада биз кўнлимиз тусаган, яхши кўрган мевани тополмаслигимиз ҳеч гап эмас. Жаннатда эса бундай бўлмайди. Аллоҳ таоло бу ҳақида шундай деб марҳамат қилади:

 

 وَفَاكِهَةٍ مِّمَّا يَتَخَيَّرُونَ

“Ва улар хоҳлаган мевалар билан” (Воқеа сураси, 20-оят).

Аллоҳ таоло бу оятда жаннат аҳли жаннатда истаган, егилари келган, кўнгиллари тусаган меваларни ейишлари, жаннатда хизмат қиладиган йигитлар уларга истаган меваларини ҳозирлаб туришлари ҳақида хабар беряпти.

Бу каби битмас-туганмас, еювчига яқин келадиган мевалардан истаганча ейиш учун нима қилишимиз керак? Бу ҳақида Аллоҳ таоло Қуръони Каримда шундай баён қилган:

 

إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي ظِلَالٍ وَعُيُونٍ وَفَوَاكِهَ مِمَّا يَشْتَهُونَ كُلُوا وَاشْرَبُوا هَنِيئاً بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ إِنَّا كَذَلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنينَ

“Албатта тақводорлар соялар ва булоқлардадир. Ва ўзлари хоҳлаган мевалардадир. Енглар ва ичинглар, ош бўлсин. Қилган амалларингиз сабабидандир. Албатта, Биз муҳсинларни шундай мукофотлармиз” (Мурсалот сураси, 41-44-оятлар).

Оятдан кўриниб турибдики, жаннатдаги гўзал неъматлар, мевалардан истеъмол қилишимиз, абадий роҳатга эришишимиз учун тақводор бўлишга, яъни Аллоҳнинг буюрганини қилиб, қайтарганидан қайтишга, муҳсин бўлишга, яъни яхшилик қилишга, эҳсон қилишга, Аллоҳни кўриб тургандек ибодат қилишга ҳаракат қилмоғимиз лозим.

Аллоҳ таоло барчамизни тақводор, муҳсин бандаларидан қилсин ва жаннат неъматлари билан ризқланишимизни насиб айласин!

  

Нозимжон Иминжонов тайёрлади

Қуръони карим
Бошқа мақолалар
Мақолалар

Узрли кишининг ҳаж ва умра қилиши

16.01.2026   56   1 min.
Узрли кишининг ҳаж ва умра қилиши

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

Савол: Узрли (орқа авратдан операция туфайли доимий қон келиб турувчи) киши ҳаж ва умра сафарига борса бўладими? Борсалар, уларга қандай тавсия берилади?


Жавоб: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм. Албатта, саволда тилга олинган узрли одамлар соғлиги кўтарса, ҳаж ва умра сингари муборак сафарларга бориши дуруст. Фақатгина тавофда эътиборли бўлади. Сабаби тавофда таҳоратли бўлиш тавофнинг вожибларидан саналади. Бетаҳорат тавоф қилиш қўй сўйишни лозим қилади.

Саволда айтилган одамнинг орқа авратидан тинимсиз, яъни таҳорат олиб, вақти кирган намозни шу таҳорати билан ўқий олмайдиган даражада нажосат чиқиб турса, бу одам “соҳиби узр” ҳисобланади. Намоз вақти кирганда таҳорат олади ва намозини ўқийверади.

Шунингдек, шу намоз вақти чиқиб кетгунига қадар тавоф ҳам қилаверади. Чиқадиган нажосат эҳром либоси ва ерни нопок қилиб қўймаслик учун бирор мато ёки шу каби нарса (памперс) боғлаб олади.

Масалан, аср вақтида таҳорат олган бўлса, шом намози вақти киргунича тавоф қилаверади. Шом вақти киргач, қайта таҳорат олади. Бу нарса унга қийинчилик туғдирса, хуфтон каби вақти узоқ давом этадиган намоз вақтида тавоф қилиши тавсия этилади. Саъй учун таҳоратли бўлиши вожиб эмас.

Агар нажосат тез-тез эмас, узоқ вақтда, масалан, тахминан 15 дақиқа ва ундан кўп вақтда чиқиб турадиган бўлса, ҳар нажосат чиққанда таҳорат олиб, тавоф қилади. Чунки бундай одам соҳиби узр бўлмайди. Валлоҳу аълам.

 

Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази.

Мақолалар