Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
22 Апрел, 2026   |   4 Зулқаъда, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
04:08
Қуёш
05:33
Пешин
12:27
Аср
17:10
Шом
19:14
Хуфтон
20:33
Bismillah
22 Апрел, 2026, 4 Зулқаъда, 1447

Ғийбатдан қутулиш йўлини биласизми?

28.07.2018   8557   2 min.
Ғийбатдан қутулиш йўлини биласизми?

Ҳакимлардан бири ғийбатдан қутулишнинг чорасини қидириб-қидириб, ўзининг ҳаётида татбиқ этган йўлини қуйидагича келтиради: «Ғийбатдан қутулиш учун ўз нафсимни тарбиялаш мақсадида бир марта ғийбат қилсам, унинг бадалига бир кун рўза тутиб беришни қасд қилдим. Амалан шундай қилдим, аммо рўза тутаверсам ҳам тўсатдан ғийбат қилиб қўйишни тўхтата олмадим.

Бу услуб менга тўлалигича қаноатлантирмагач, бир марта ғийбат қилиб қўйсам, унинг бадали сифатида бир дирҳам садақа қилишни қасд қилдим. Ажабки, тезда ғийбат қилишдан қутилиб кетдим».

Ривоят қилинишича бир киши ўз қўшнисини ғийбат қилди. У ғийбати тезда оммага тарқалиб кетди. Киши ўз қилмишидан қаттиқ афсусланиб, қилмишини тўғирламоқчи бўлиб, бир донишмандга мурожаат қилибди. Донишманд киши унга бозорга бориб, бир товуқ оласан ва уни сўйдирасан. Йўл-йўлакай уйга кетаётиб товуқни патларини юлиб, йўлингга ташлаб кетасан, дебди.

У киши донишманднинг нима учун бундай ишга буюрганини гарчи тушуна олмаса-да, ҳурмати юзасидан айтганидек қилибди. Эртаси куни донишманд ўша кишининг уйига келибди ва кечаги вазифани бажарилганлигини билиб, иккинчи топшириқни берибди. Топшириқ шундан иборат эдики, кеча юлиб йўлга ташлаб кетган патларнинг барини тўплаб олиб келиши буюрилганди. Бояги киши юрган йўлидан патларни йиғиб, ахтариб-ахтариб 3-4 донасини топиб келибди, холос. Қолганини шамол учириб кетган экан. Донишмандни олдига келганида донишманд ундан «Битта товуқнинг 3-4 дона пати бор холосми?» деб сўрабди. Киши эса, қолган патларни топа олмаганини, шамол учириб кетганини айтибди. Донишманд шунда, «Ғийбат ҳам шунақа, тилингдан чиқдими учиб кетади. Уни йиғиб ололмайсан...» дебди.

Дарҳақиқат, ғийбат деган бу иллат шундай нарсаки, у кишининг оғзидан чиқиши биланоқ, атрофга ёйилиб кетади. У шундайин ёмон нарсаки, тиллардан чиқиб, дилларни хуфтон қиладиган иллатдир.

 

О.Саъдуллаев

 Бухоро шаҳар «Халифа Худойдод»

масжиди имом-хатиби

Ибратли ҳикоялар
Бошқа мақолалар
Мақолалар

Отда юриш ва чавандозлик

22.04.2026   1397   3 min.
Отда юриш ва чавандозлик

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

Қуръони каримнинг Анфол сураси 60-оятида:

﴿وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ وَمِنْ رِبَاطِ الْخَيْلِ﴾

Улар учун имконингиз борича (ҳарбий) куч ва отлиқ бўлинмаларни тайёрлаб қўйингиз! деб отлар зикр қилинади.

Ушбу оятдан маълум бўладики, отда юришни ўрганишга алоҳида эътибор қаратилган. Отлар қадимдан инсон ҳаётида оғирини енгил, узоғини яқин қилувчи, жангларда эса муҳим восита ҳисобланган. Шунинг учун, ҳадиси шарифларда ҳам от минишни ўрганиш ва унда чопишга кенг тарғиб қилинган. Араблар аввалдан чавандозлик билан машҳур бўлганлар. Улар фарзандларини саккиз ёшга тўлмасданоқ от минишни ўргатганлар. Ислом дини ёйилгач, бу одатни янада кенгроқ тарғиб қилинди.

Ибн Умар розияллоҳу анҳу айтадилар: Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Аллоҳ таолога ўйинларингизнинг яхшиси отда чопиш, камондан ўқ отиш ва аҳлларингиз билан ўйнашишингиздир”, деганлар.

Бошқа бир ҳадисда Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам: “От мининглар. Чунки бу отангиз Исмоил алайҳиссаломнинг меросидир”, деганлар. У зот ўзлари эгарсизотни бошқариш ва чопишда моҳир бўлганлар. Баъзан саҳобалари билан отда ҳам туяда ҳам мусобақалашиб турардилар.

Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг Азбоъ деган туялари бўлиб, унда мусобақалашардилар. Бу туядан ўзадигани йўқ эди.Набий соллаллоҳу алайҳи васалламунинг устида ўтирганларида бир аъробий келиб, ундан ўзиб кетди. Бу ҳолат мусулмонларга оғир ботди. Шунда, Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Аллоҳнинг дунёдаги нарсаларни кўтариши ва тушириши бордир”, дедилар (Имом Бухорий ривояти).

Ушбу ҳадисдан уловларда мусобақалашиш жоизлиги, мусобақалашганда кимдир ютиб, кимдир ютқазса, атрофдагилар ортиқча безовталанмаслиги ва ҳар қандай пешқадам ютқазиши мумкинлиги тушунилади.

Ҳазрат Умар ибн Хаттоб розияллоҳу анҳу турли шаҳарларга мактуб жўнатганда, унда: “Фарзандларингизга сузишни ва чавандозликни ўргатинглар”, деб ёздирар эдилар.

Амр ибн Осс розияллоҳу анҳу Умар ибн Хаттоб розияллоҳу анҳу халифалик даврларида Миср волийси бўлганлар вау ерда кўплаб чавандозлик мусобақаларини ўказганлар.

Отда чопишкишининг жисмоний жиҳатдан чиниқиб, бақувват бўлишида муҳим воситадир. Унда инсон саломатлигига кўплаб фойдалар бор. Жумладан:

1. Отда чопиш очиқ ҳавода бўлгани туфайли нафас олиш тизимини яхшилайди.
2. Юрак уруши тезлигини меъёрига келтириб, танани кислород билан тўйинишини таъминлайди.
3. Танадаги қон айланиш тизимини яхшилайди.
4. Асаб тизими фаолиятини мўътадиллаштиради ва инсоннинг диққатини жамлаб ҳушёрлигини оширади.
5. Тана мускуллари қуввати ортади.

Доктор Саййид Муҳаммад Абдуннабий айтади: “Германияда ўтказилган тадқиқотлар натижасидан маълум бўлишича, отда юриш бел, бўғимлардаги оғриқни кетказади ва қад-қоматдаги нуқсонларни баратараф этади”.

"Исломда саломатлик" китобидан
Муҳаммад Зариф Муҳаммад Олим ўғли

 

Мақолалар