Hakimlardan biri g‘iybatdan qutulishning chorasini qidirib-qidirib, o‘zining hayotida tatbiq etgan yo‘lini quyidagicha keltiradi: «G‘iybatdan qutulish uchun o‘z nafsimni tarbiyalash maqsadida bir marta g‘iybat qilsam, uning badaliga bir kun ro‘za tutib berishni qasd qildim. Amalan shunday qildim, ammo ro‘za tutaversam ham to‘satdan g‘iybat qilib qo‘yishni to‘xtata olmadim.

Bu uslub menga to‘laligicha qanoatlantirmagach, bir marta g‘iybat qilib qo‘ysam, uning badali sifatida bir dirham sadaqa qilishni qasd qildim. Ajabki, tezda g‘iybat qilishdan qutilib ketdim».

Rivoyat qilinishicha bir kishi o‘z qo‘shnisini g‘iybat qildi. U g‘iybati tezda ommaga tarqalib ketdi. Kishi o‘z qilmishidan qattiq afsuslanib, qilmishini to‘g‘irlamoqchi bo‘lib, bir donishmandga murojaat qilibdi. Donishmand kishi unga bozorga borib, bir tovuq olasan va uni so‘ydirasan. Yo‘l-yo‘lakay uyga ketayotib tovuqni patlarini yulib, yo‘lingga tashlab ketasan, debdi.

U kishi donishmandning nima uchun bunday ishga buyurganini garchi tushuna olmasa-da, hurmati yuzasidan aytganidek qilibdi. Ertasi kuni donishmand o‘sha kishining uyiga kelibdi va kechagi vazifani bajarilganligini bilib, ikkinchi topshiriqni beribdi. Topshiriq shundan iborat ediki, kecha yulib yo‘lga tashlab ketgan patlarning barini to‘plab olib kelishi buyurilgandi. Boyagi kishi yurgan yo‘lidan patlarni yig‘ib, axtarib-axtarib 3-4 donasini topib kelibdi, xolos. Qolganini shamol uchirib ketgan ekan. Donishmandni oldiga kelganida donishmand undan «Bitta tovuqning 3-4 dona pati bor xolosmi?» deb so‘rabdi. Kishi esa, qolgan patlarni topa olmaganini, shamol uchirib ketganini aytibdi. Donishmand shunda, «G‘iybat ham shunaqa, tilingdan chiqdimi uchib ketadi. Uni yig‘ib ololmaysan...» debdi.

Darhaqiqat, g‘iybat degan bu illat shunday narsaki, u kishining og‘zidan chiqishi bilanoq, atrofga yoyilib ketadi. U shundayin yomon narsaki, tillardan chiqib, dillarni xufton qiladigan illatdir.

O.Sa’dullayev

 Buxoro shahar «Xalifa Xudoydod»

masjidi imom-xatibi