Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
20 Август, 2026   |   7 Рабиъул аввал, 1448

Тошкент шаҳри
Бомдод
04:10
Қуёш
05:37
Пешин
12:26
Аср
17:15
Шом
19:19
Хуфтон
20:41
Bismillah
20 Август, 2026, 7 Рабиъул аввал, 1448

Рамазон – бирдамлик ойи, таровеҳ – тароватли намоз

19.05.2018   49967   4 min.
Рамазон – бирдамлик ойи, таровеҳ – тароватли намоз

Кунии кеча муборак рамазон ойи кирди. Маҳалла-кўй тўпланишиб масжидимизга таровеҳ намозини ўқигани бордик. Намозга йиғилган одам ўтган йилгидан уч-тўрт баробар кўп. Бурунги йиллари намозхонлар таровеҳнинг яримларига келганда таҳоратга, бошқа нарсаларга қўзғалиб қолар эди. Бу йил ҳамма охиригача ўқиди. Аллоҳ таолонинг марҳамати ила бугун учинчи таровеҳни ўқиймиз.

Ўртароқ сафда туриб намоз ўқир эканман, одамларимиз намозга хийла маҳкам бўлиб қолибди, деб суюниб қўйдим. Зеро, таровеҳни ўқиган одам ҳам намоз ўқиганининг, ҳам Қуръони каримни хатм қилганнинг савобини олади-да.

Ҳамма нарса ўзининг ўрнида қийматли бўлади деганларидек, рамазон ойида тутилган рўзанинг, ана шу кечаларда ўқилган йигирма ракат намознинг,  қилингани тиловати Қуръоннинг савобини бошқа ҳеч вақтда топиш мумкин эмас. Бошқа вақтда 24 соатлаб рўза тутсангиз ҳам, минг ракатлаб намоз ўқисангиз ҳам, бир кечада бир мартадан хатм қилсангиз ҳам бугуннинг савобига асло эриша олмайсиз.

Нега? Чунки Аллоҳ таоло Қуръони каримни айнан рамазон ойида дунё осмонига туширди ва Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламга нозил эта бошлади. Ибн Аббос розияллоҳу анҳумодан ривоят қилинади: «Қуръон дунё осмонига Қадр кечасида бир йўла нозил қилинди. Сўнгра, ундан кейин йигирма йил мобайнида бўлиб-бўлиб нозил қилинди» (Имом Байҳақий ривояти)

Рамазон ойида тўлиқ бир ой рўза тутишни Аллоҳ таолонинг Ўзи амр қилиб:  “Эй, имон келтирганлар! Сизлардан олдинги (уммат)ларга фарз қилингани каби сизларга ҳам рўза тутиш фарз қилинди, шояд (у сабабли) тақволи бўлсангиз” (Бақара сурасининг 183-ояти), деди ва унинг мукофотини Ўзи беришини ваъда қилди.

Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан  ривоят қилинган ҳадиси қудсийда Аллоҳ таоло бундай деган:

Одам боласининг ҳар бир амали унинг учундир. Фақат рўза мен учундир. Унга ўзим мукофот бераман!” (Имом Аҳмад, Имом Муслим ва Имом Насоий ривояти)

Расули акрам соллаллоҳу алайҳи васаллам биз умматларига таровеҳ намозини ўқишни ўргатдилар.

Аллоҳ таолонинг амри ва Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг суннатини бажариб эришиладиган савобни бирор нарсага тенглаштириб бўлар эканми?

Рамазон – Қуръон ойи. Муқаддас Китобимиз ана шу ойда нозил бўлди. Бу ойда ўқилган ҳар бир ҳарф учун масжидда ҳозир бўлган инсонларнинг барча-барчаси мислсиз ажру савоблар олади.

Рамазон ойи – одамлар учун ҳидоят (манбаи) ва тўғри йўл ҳамда ажрим этувчи ҳужжатлардан иборат Қуръон нозил қилинган ойдир. Бас, сизлардан ким бу ойда (ўз яшаш жойида) ҳозир бўлса, рўзасини тутсин(Бақара сурасининг 185-ояти).

Рамазон – сабр-бардош ойи. Аллоҳ таоло шу ойда нафсимизни оч ва сувсиз қўйиб қалбимиздаги имонимизни синайди. Шунинг учун рўзадорман деган одамнинг қанчалик рўзадор эканини Унинг Ўзи билади.

Рамазон – барака ойи. Чунки Аллоҳ таолонинг Ўзи уни баракали қилиб қўйган.

Рамазон – саховат ойи. Чунки ҳар сафар рамазон кирганида Пайғамбар алайҳиссалом янада сахий бўлиб кетганлар. Ибн Аббос розияллоҳу анҳумодан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам одамларнинг энг сахийси эдилар. У зотнинг энг сахийликлари Рамазонда – Жаброил у зот билан учрашганда бўлар эди. Жаброил Рамазоннинг ҳар тунида у зот билан учрашиб, Қуръонни дарс қилишарди. Ҳақиқатда, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам яхшиликда эркин шамолдан ҳам сахий бўлиб кетар эдилар» (Имом Бухорий ривояти).

Рамазон – бирдамлик, ҳамжиҳатлик, дийдор ойи. Бир йил давомида бир-бирини кўрмаган кўнгли яқин, аммо яшаш жойи узоқ, қиладиган касби-кори бошқа-бошқа бўлган инсонлар таровеҳ намозларига келганда яна дийдорлашади. Бегона инсонлар ҳам таровеҳ намозига қатнаганда танишиб, дўстлашиб кетади. 

Таровеҳни ўқиётганда саррин ҳавода танимизни майингина шабада силаб турганини ҳис қиляпмиз. Ҳаво ҳам ниҳоятда мусаффо. Буни Раббимизнинг бошимиз узра ёғилган марҳаматидан  нишона бўлсин дея умидвор бўлайлик ва кўплаб эзгуликлар сўраб дуога қўл очайлик, азизлар.

 

Дамин ЖУМАҚУЛ,

ЎМИ Матбуот хизмати

Рамазон-2018
Бошқа мақолалар
Янгиликлар

18 август — Усмон Мусҳафи Тошкентга қайтган кун

19.08.2026   13750   2 min.
18 август — Усмон Мусҳафи Тошкентга қайтган кун

18 август Тошкентнинг нафақат диний, балки маданий ва илмий мероси тарихида муҳим ўрин тутувчи сана. Қуръони Каримнинг энг қадимий қўлёзмаларидан бири сифатида эъзозланадиган Усмон Мусҳафи асрлар давомида Марказий Осиё тарихининг турли босқичларига гувоҳ бўлиб келган, хабар бермоқда iccu.uz.

Ушбу нодир қўлёзма йирик ҳажмдаги пергамент варақларга ёзилган бўлиб, матни қадимий Ҳижоз хатида битилган. Мусҳафда ҳозирги араб ёзувидаги нуқта ва ҳаракат белгилари мавжуд эмас. Манбаларда унинг сақланиб қолган қисми 338 ёки 353 варақдан иборат экани ҳақида турли маълумотлар учрайди. Айрим йўқолган пергамент варақлар кейинчалик қоғоз билан алмаштирилган. Қўлёзманинг аниқ санаси хусусида илмий адабиётларда турли қарашлар мавжуд.

Тарихий маълумотларга кўра, Мусҳаф узоқ йиллар Самарқандда сақланган. 1868–1869 йилларда у Санкт-Петербургга олиб кетилган ва Император халқ кутубхонасига топширилган. 1905 йилда қўлёзманинг 50 та факсимиле нусхаси кўчирилган. 1917 йилдаги сиёсий ўзгаришлардан кейин мусулмон уламоларининг талаби билан Мусҳаф аввал Уфага, кейин эса Ўрта Осиёга қайтарилиши жараёни бошланган.

1924 йилда Усмон Мусҳафи Татаристон, Бошқирдистон ва Туркистон уламоларидан ташкил топган махсус кузатувчилар ҳамроҳлигида махсус поезд орқали Уфадан Тошкентга олиб келинди. Тошкентга олиб келинганидан сўнг Мусҳаф бир муддат шаҳардаги масжидлардан бирида сақланди. Кейинчалик унинг асраб-авайланишини таъминлаш мақсадида Ўзбекистон тарихи давлат музейига топширилди.

1989 йил 14 март куни Тошкентда бўлиб ўтган Мусулмонларнинг IV қурилтойида Ўзбекистон ҳукумати қарори билан Усмон Мусҳафининг мусулмонлар ихтиёрига қайтарилгани эълон қилинди. Кейинчалик у Ўзбекистон мусулмонлари идораси ихтиёрига топширилди. Мусҳаф бир муддат Ҳазрати Имом мажмуасидаги «Мўйи Муборак» мадрасаси музей-кутубхонасида махсус шароитда ҳам сақланди.

Усмон Мусҳафининг тарихий ва маданий аҳамияти халқаро миқёсда ҳам эътироф этилган. 1997 йилда қўлёзма ЮНЕСКОнинг «Memory of the World» — «Жаҳон хотираси» дастури рўйхатига киритилган.

2025 йил 13 ноябрь — Усмон Мусҳафи тарихида яна бир муҳим сана. Айнан шу куни нодир қўлёзма Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказига олиб келинди. Бугун Қуръон залидаги асосий экспонатлардан бири сифатида алоҳида ўрин эгаллаб, юртимизнинг кўп асрлик диний, илмий ва маънавий меросини намоён этувчи бебаҳо ёдгорлик сифатида тақдим этилган. Шунингдек, Марказда турли даврларда Сомонийлар, Қорахонийлар, Хоразмшоҳлар ва Темурийлар даврида кўчирилган Қуръон нусхаларини ҳам кўриш мумкин. Усмон Мусҳафи тарихи бу фақат бир қўлёзманинг тарихи эмас. Бу асрлар оша сақланган илмий ва маънавий мерос, уни асраб-авайлаган авлодлар хотираси ва Ўзбекистон заминида шаклланган буюк ислом цивилизациясининг узвий давомийлиги ҳақидаги тарихдир.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати

Ўзбекистон янгиликлари