Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
24 Сентябр, 2026   |   13 Рабиъус сони, 1448

Тошкент шаҳри
Бомдод
04:53
Қуёш
06:12
Пешин
12:15
Аср
16:30
Шом
18:21
Хуфтон
19:36
Bismillah
24 Сентябр, 2026, 13 Рабиъус сони, 1448

Ҳайвоннинг ҳам ҳаққи бор!

06.04.2017   24653   11 min.
Ҳайвоннинг ҳам ҳаққи бор!

Бошимизга мусибат тушиб қиблагоҳимиздан айрилиб қолганимизда жанозанинг эртасига пойтахтдаги дўстлардан бири ҳамдардлик билдиргани борди (қадамларига ҳасанот!). Қайтишга чоғланганда миниб борган ҳашаматли машинасига ўтирар экан, “Отамиздан қолган мерос – бу”, деди. Унинг шу гапи кичик келинимизнинг қулоғига чалиниб қолибди, Кечқурун гаплашиб ўтирганимизда “Меҳмоннинг “Каптива”си ота мерос экан, биз ҳам эртага бобомдан қолган “Каптива”ни миниб чиқсакмикан”, деб мутойиба қилди. Унинг гапини эшитган акам: “Отамдан қолган “Каптива” уч кундан кейин ўлади, неча кундан бери бир жойда боғлиқ турибди; на сояга олдинглар, на ўт бердинглар унга, на сув”, деди. Бу жавобдан сўнг азалик бўлсак ҳам барчамиз баравар кулиб юбордик.

Ўша кунларда ҳаммамиз отамизнинг бошида ўтириб, ҳайвонларга қараш эсимиздан ҳам чиқиб қолгандир-у, аммо шу суҳбат ҳайвон ҳақи тўғрисида мушоҳада юритишимизга туртки бўлди. 

Пайғамбар алайҳиссалом Мадинага ҳижрат қилганларида бутун шаҳар аҳли йўлларига пешвоз чиққан, уларнинг ҳар бири Сарвари коинотнинг ўз уйига қўноқ бўлишини орзу қилар эди. Пайғамбаримизнинг узоқ йўл босиб келган ҳорғин туяси оғир-оғир қадам ташлаб бораркан, ҳар уйнинг қаршисига етганда хонадон соҳиблари туянинг жиловидан тутиб: “Ё Расулуллоҳ! Бизнинг меҳмонимиз бўлинг!” деб илтижо қилар эди.

Расули акром бу ажойиб инсонларнинг ҳеч бирини ранжитмаслик учун туяларининг юганини бўш қўйиб юбориб, у қайси уйнинг остонасига чўкса, ўша уйга меҳмон бўлиши ҳақида таклиф айтдилар. Бу таклифни барча бирдай қабул қилди. Шундай қилдилар. Уларнинг ҳар бири менинг эшигимда тўхтасайди деб орзу қилар экан, жилови бўшаган туя юриб бориб бир бўш ётган томорқага чўкди. Пайғамбар алайҳиссалом ундан тушмадилар. Туя яна ўрнидан турди ва озгина олдинга юриб яна чўкди ва қайтиб қўзғолмади.

Пайғамбаримиз  туяси чўккан томорқани сотиб олдилар ва  масжид қурилишини бошладилар. Иккинчи чўккан ери Абу Айюб Ансорийнинг уйи эди. Ўша уйда бир муддат меҳмон бўлдилар.

Пайғамбаримизни ҳижрат вақтида устида олиб юрган, бағоят муҳим воқеаларда у зотнинг хизматида бўлган ушбу туянинг оти Кисва эди.
Кисвани ҳазрати Абу Бакр Сиддиқ сотиб олиб Пайғамбаримизга ҳадя қилган эди. У шундай омадли ҳайвон эдики, оламлар сарварини устида олиб юриш шарафига етишган эди. Пайғамбаримиз Бадр жангига ўша туяни миниб чиққан эдилар. Буюк зафар муждасини Мадинага етказган Зайд ибн Хариса розияллоҳу анҳу узоқ масофани унинг устида ўтириб ғоят қисқа фурсатда босиб ўтган эди. Аллоҳнинг Расули Ҳудайбия шартномасини имзолашга ҳам ана шу толеи баланд туяни миниб борган эдилар. Видо хутбасида ҳам унинг устида бўлганлар.

Яна бир оти Адба дейилган бу туя ҳар доим пойгаларда биринчи ўринда келар ва бундан асҳоби киром беҳад севинарди. Бир сафар бир бадавийнинг туяси ундан узиб кетди-ю, саҳобаларни ғам босиб, тушкунликка тушди. Уларнинг ҳолини кўрган Пайғамбар алайҳиссалом “Сизга нима бўлди?” деб сўрдилар. Улар: “Адба пойгада ютқазди”, дейишди. Буни эшитган Пайғамбаримиз: “Аллоҳнинг қонуни бу. Дунёда юксалган ҳеч бир нарса йўқдирки, Аллоҳ уни қуйига индирмаган бўлсин” (Имом Бухорий), дедилар.

Расули акром боқий дунёга кўчганларидан ғамга ботган Кисва емоқ-ичмоқдан қолди. Ҳазрати Абу Бакр розияллоҳу анҳу уни байтулмолга оид туяларга қўштирдилар. У ерда маҳзун бир ҳолда бир неча кун юриб ўлди.

Пайғамбаримизнинг Сабҳо исмли бир оти бор эди. Расули акром баъзан от пойгаси уюштирар эдилар. Сабҳо бу мусобқаларда ҳар доим биринчи бўлиб келиб асҳобни севинтирар эди. Яна у зотнинг Баҳр деган учқур оти ҳам бор эди. Аллоҳнинг Расулининг отларни жуда севганини билган қабила бошлиқлари у зотга отлар ҳадя этардилар. Ана шу отлардан бири – Мирваҳ эди.

Набий алайҳиссалом ҳадя олганлари қадар ҳадя бермоқни ҳам севар эдилар. Ўзига ҳадя этилган нарсаларнинг энг яхшиларини асҳобларига ҳадя этардилар. Вард деган отни у зотга Тамимий Дорий ҳадя этган эди. Уни ҳазрати Умарга ҳадя этдилар.

Пайғамбар алайҳиссаломга Искандария қироли Муқовқис бир хачир билан эшак ҳадя этганди. Пайғамбаримиз ва мусулмонлар минган биринчи хачир шу эди. Расули акром унга Дулдул деб от қўйдилар. Бироқ хачирлар авлодини давом эттира олмайдиган ҳайвон бўлгани боис яна хачирларни қўлга киритмоқ учун отни эшакка қўшмоқни маъқул кўрмадилар.

Инсоният тарихида ҳайвон ҳақидан сўзлаган пайғамбар алайҳиссалом: “Аллоҳ таоло ҳайвонларга яхши муносабатда бўлишимиз зарурлигини амр этади. Яшил бир даладан кечаркан ҳайвонларнинг бир оз ўтлашига қўйиб беринг! Қурғоқ ерда ланжлик қилиб ҳайвонларни оч қолдириб қўймасдан тезроқ ўтиб олишга ҳаракат қилинг!” деб марҳамат қилганлар (Ибн Ҳожар).

Пайғамбар алайҳиссалом мўминларнинг қалбига жойлаган гўзал ахлоқлардан бири жамики махлуқотга нисбатан шафқатли бўлмоқ эди.  Динимиз бу дунёдаги ҳар бир махлуқот Аллоҳнинг қули эканини баён этган. Ояти каримада Роббимиз: “Ер юзидаги ҳар бир юрувчи жонзот ва икки қаноти ила учувчи қуш борки, ҳаммаси сиз каби умматлардир. Китобга ҳеч нарсани қўймай ёзганмиз. Сўнгра Роббиларига жамланурлар” (Анъом сураси 38-оят), деб марҳамат қилган.

Билҳисса, тили бўлмаган, яъни дунёдаги ҳақини талаб қила олмаган ҳайвонлар ҳақини охиратда олади. Шу жиҳатдан, табиат ва ҳайвонларга муносабатда инсонлар Аллоҳнинг қаршисида жавобгардир.

Бир ҳадиси шарифда бу мавзуда қуйидагича марҳамат қилинган: “Кимки ҳеч сабабсиз чумчуқни ўлдирса, ҳатто ундан ҳам кичик бир жониворнинг жонига қасд қилса, қиёмат куни даъвосини Аллоҳ кўради, “Эй Роббим! Фалончи кўнгил хушлиги  учун мени ўлдирди”, дейди” (Насоий, Аҳмад ибн Ҳанбал)

Ҳайвонлардан фойдаланаркан, уларнинг ҳақларига риоят этишимизни амр этган Пайғамбаримиз қўйини соғаётган бир кишига “Қўзичоққа ҳам сут қолдир”, дедилар (Ҳусаймий).

Яна саҳобалардан бир зот Пайғамбаримизнинг ўзига соғин туялар берганларидан сўнг “Оилангга айт, ҳайвонларга яхши қарасин, емишларини вақтида берсин, яна уларга тирноқларини олиб юришларини тайинлагинки, ҳайвонларни соққанларида эмчакларига тирноғи ботиб озор етказмасинлар!” дея буюрганини айтган (Аҳмад ибн Ҳанбал).

Шафқатли Пайғамбаримиз ҳайвонларнинг дардига ҳам шерик бўлар, уларга озор берганлардан ранжир эдилар. Боласи олиб қўйилган она қушнинг чирқиллаб учаётганини кўрганларида музтариб бўлиб, “Ким бу бечоранинг чақасини олиб унга азият берди, чақасини дарҳол жойига қўйинг!” дедилар (Абу Довуд).

Пайғамбар алайҳиссалом бир куни йўлда кетаётиб боласини эмизаётган бир мушукни кўриб қолдилар. Бирор киши унинг тинчини бузмасин дея навбатчилик ташкил этдилар. Ортга қайтаётганларида уни уйларига олиб кетдилар. Бу мушук Пайғамбаримизнинг уйларида эмин-эркин юрарди, Аллоҳнинг расули у ичган сувдан таҳорат олар эдилар (Абу Довуд).

Энг кўп ҳадис ривоят этган саҳобалардан бири Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳунинг асл исми Абдурраҳмон бин Саҳр эди. Бир куни Пайғамбар алайҳиссалом олдиларига келганларида қучоғида мушук боласи ухлаб ётган эди. Бу ҳолдан уялиб мушук боласин олиб қўймоқчи бўлди. Уни кўрган Пайғамбаримиз бундан хижолат бўлмаслини айтдилар ва унга “Мушукчаларнинг отаси” маъносида Абу Ҳурайра лақабини бердилар. Шу лақаб унга Пайғамбар алайҳиссалом берган унвон бўлиб қолди.

Аллоҳнинг Расули фақат уй ҳайвонларига эмас, ёввойи ҳайвонларга ҳам шафқат кўрсатар эди. Асҳоби билан Маккага бораркан, йўллари устида ухлаб ётган бир жайронни кўриб қолиб асҳобидан бирини қолдириб, ҳамма ўтиб бўлгунча шу ерда қолиб уни қўриқлаб туришни буюрдилар (Насоий).

Бир неча саҳобанинг ривоят этишича, эчки боқиб юрган бир чўпоннинг отарига бўри оралаб битта эчкини айриб олди. Чўпон чопқилаб келиб эчкини бўридан айириб олди. Бўри чўпонга: “Менинг ризқимни қўлимдан оларкан, Аллоҳдан қўрқмадингми?” деди. Бўрининг гапирганини эшитиб ақли шошган чўпон: “Ажабо, бўри сўзлаяптими”, деди. Бўри унга: “Ажабланарлиси сенинг ҳолинг ­– шу дара ортида бир зот сизни жаннатга даъват этмоқда. Сиз эса уни Пайғамбар деб билмайсиз”, деди.

Чўпон дарҳол Пайғамбаримизнинг олдиларига бориб у зотни кўриб, иймон келтирди ва ортига қайтди. Бу вақт ичида бўри унинг сурувига чўпонлик қилиб турди. Чўпон унга мукофот тариқасида бир эчки берди (Аҳмад ибн Ҳанбал)

Жамики махлуқот Пайғамбар алайҳиссаломнинг Аллоҳнинг расули эканига иймон келтирган эди. Умар розияллоҳу анҳудан нақл қиладиларки, Пайғамбаримизнинг олдиларига бир бадавий келди. Қўлида калтакесак бор эди. У “Агар мана шу ҳайвон шаҳодат берса мен сизга иймон келтираман, йўқса, келтирмайман”, деди. Расули акром у ҳайвондан ўзининг ким эканини сўрдилар. Калтакесак равон тилда пайғамбаримизга иймон келтирди, шаҳодат берди (Ҳусаймий).

У зот мушрикларнинг таъқибидан қутулмоқ учун ғорга яширинганларида ғорнинг оғзига ўргимчак тур тўқиб қўйган эди. Ўргимчак турини кўрган мушриклар бу ерда ҳеч ким йўқ деб қайтиб кетган эди.

Ҳазрати Ойиша онамиз дейдиларки, “Уйимизда бир каптар бор эди. Расулуллоҳ уйда вақтларда қилт этмасдан ўтирарди, у зот уйдан чиққанларидан сўнг тинмасдан ҳаракатланиб қолар эди. Демак, бу қуш Аллоҳнинг Расули қаршисида одоб сақлаб турган” (Ҳусаймий).

Тилсиз, забонсиз ҳайвонлар учун Аллоҳнинг ҳузурида сўралар эканмиз, уларга эҳтаёткорлик билан муносабатда бўлмоғимиз лозим экан. Масалан, оёғимизга эркаланиб суйкаланаётган мушукни оёқ учига илиб отиб юбормаслигимиз, эшаклигига бориб бехосдан оёғимизни босиб олган бечора ҳайвонни халачўп билан бас дегунча калтакламаслигимиз, атрофда юрган итларни кўнгилхушлиги учун қувиб солмаслигимиз ва бошқа ҳайвонларга озор етказмаслигимиз лозим. Акс ҳолда, тасаввур қилинг, қиёматда бир эшак халачўп олиб биримизни калтаклаб ётса, даҳшат-ку – бу! Шу ҳолга тушмаслик учун бугундан эҳтиётимизни қилганимиз маъқул, Сиз нима дейсиз?

Дамин ЖУМАҚУЛ,

журналист

 

Сийрат ва ислом тарихи
Бошқа мақолалар
Мақолалар

“Эътибор ва рағбатлар янада масъулият билан ишлашга ундамоқда”

24.09.2026   2591   10 min.
“Эътибор ва рағбатлар янада масъулият билан ишлашга ундамоқда”

Хоразм вилояти бош имом-хатиби, “Имом Бухорий” ордени соҳиби Хайруллоҳ домла Абдуллаев билан суҳбат

– Ассалому алайкум муҳтарам қози домла. Аввало, вилоят вакиллигининг кўркам янги биноси муборак бўлсин. Жуда гўзал, файзли масканга эга бўлибсизлар...

– Ва алайкум ассалом ва роҳматуллоҳ. Раҳмат, алҳамдулиллаҳ. Дарҳақиқат, бу йил вакиллик фаолиятидаги энг қувонарли янгиликлардан бири замон талаблари асосида барпо этилган янги маъмурий бинога кўчиб ўтганимиз бўлди. Албатта, бу ютуқлар замирида муҳтарам Юртбошимизнинг диний соҳага қаратаётган алоҳида эътибори турибди.

Энди вилоятдаги барча имом-хатиб ва имом-ноиблар бир жойга жамлана олади. Йиғилишлар, ўқув-семинарлар, маънавий-маърифий тадбирлар, давра суҳбатлари ва бошқа йирик тадбирларни бевосита вакилликнинг ўзида ўтказиш имкониятига эгамиз. Шунингдек, янги бинода кичик мажлислар зали, ахборот-медиа фаолияти ва тасвирга олиш учун махсус хоналар ҳам ташкил этилди.

Фаолиятимиздаги яна бир қувончли воқеа – 2025 йилда Ўзбекистон мусулмонлари идораси нашрлари бўлган «Ҳидоят», «Мўминалар» журналлари ва «Ислом нури» газетаси обунасини уюшқоқлик билан ташкил этганимиз учун вакиллигимиз дамас автомобили билан тақдирлангани бўлди. Бу эътибор ва рағбат жамоамиз учун янада катта масъулият юклади.

– Сиз илк бор Хоразм вилояти вакили сифатида фаолият бошлаган даврда ҳолат қандай эди, бугун-чи?..

- Бундан роса 11 йил олдин – 2015 йилнинг май ойида Ўзбекистон мусулмонлари идорасининг Хоразм вилояти вакили, вилоят бош имом-хатиби сифатида фаолият бошлаганман. Ўша даврда вакиллик ўз биносига эга эмасди. Фаолиятни атрофлича таҳлил қилиб, соҳадаги мавжуд ҳолат, муаммо ва эҳтиёжлардан келиб чиққан ҳолда тизимли ёндашувни талаб этадиган устувор вазифаларни белгилаб олгандик.

Ўтган йиллар давомида аниқ мақсад ва режалар асосида изчил, босқичма-босқич ишлар амалга оширилди. Энг муҳими, бу жараёнда фақат мавжуд муаммоларни бартараф этиш билан чекланиб қолмасдан, вакиллик фаолиятини замонавий талаблар асосида қайта ташкил этиш, унинг бошқарув ва назорат механизмларини такомиллаштиришга устувор аҳамият қаратилди.

Бугунги кунда вакилликда 19 нафар малакали, ўз ишининг билимдони бўлган ходим фаолият юритмоқда. Масжидлар билан ишлаш, ҳаж ва умра, ахборот-медиа, аёл-қизлар, ҳуқуқшунослик, кадрлар масалалари, молия-хўжалик каби муҳим йўналишлар бўйича бўлимлар ташкил этилди. Вакиллигимиз замонавий моддий-техник базага эга бўлиб, рақамли технологиялар ва илғор иш услубларидан самарали фойдаланиб келмоқда.

Муфтий ҳазратларининг бевосита бошчиликларида масжидларда фаолият юритаётган имом-хатиблар ва имом-ноиблари мунтазам ойлик иш ҳақи билан таъминланди. Бу эса уларнинг ижтимоий барқарорлигини мустаҳкамлаш, ўз хизмат вазифаларини сидқидилдан, хотиржам, масъулият билан адо этишлари учун муҳим омил бўлмоқда.

Вилоятга ажратиладиган ҳаж квоталари ҳам йилдан-йилга ошиб бормоқда.

– Вилоятда айни пайтда қанча масжид бор? Масжидлар ва уларда фаолият олиб бораётган имом-домлаларнинг замон билан ҳамнафас бўлиши борасида ҳам тўхталсангиз...

– Масжидлар борасида катта ўзгаришлар бор. Ҳозир вилоятимизда 98 та жоме масжид фаолият юритмоқда. Ўтган йиллар давомида 27 та масжид замон талабларига мос равишда қайта бунёд этилди, 10 дан ортиқ масжидда кенг кўламли таъмирлаш ишлари қилинди. 35 дан ортиқ таҳоратхона тўлиқ қайта қурилиб, замонавий талаблар асосида фойдаланишга топширилди.

Имом-хатиблар учун ўқув-семинарлар, малака ошириш машғулотлари, Қуръон ва тажвид бўйича амалий дарслар ташкил этилмоқда. Жумладан, 2026 йилда Хоразм вилоятида имом-хатиб ва имом ноиблар учун қироат дарслари ўтказилди.

Имом-домлаларимиз фаолияти фақат масжид ва диний маросимларни ўтказиш билан чекланиб қолмай, улар маҳалла, таълим муассасалари, меҳнат жамоалари, ёшлар, хотин-қизлар, меҳнат мигрантлари ва бошқа ижтимоий қатламлар билан яқин ҳамкорликда иш олиб бормоқда.

Имом-хатиблар учун мунтазам равишда малака ошириш курслари, ўқув-семинарлар ва амалий машғулотлар ташкил этиш йўлга қўйилди. Аҳоли билан очиқ мулоқотлар, маънавий-маърифий учрашувлар ва манзилли тарғибот ишларининг кўлами ҳам сезиларли даражада кенгайди. “Жаҳолатга қарши маърифат” ғоясини кенг тарғиб этиш, ёт ғояларга қарши маърифий иммунитетни кучайтириш, ҳуқуқбузарлик, жиноятчиликнинг олдини олиш, атроф-муҳитни асрашга қаратилган кенг кўламли тарғибот-ташвиқот тадбирлари йилига 17 мингдан ортиқни ташкил этмоқда.

Аҳоли мурожаатлари билан ишлаш, эҳтиёжманд оилалар ҳолидан хабар олиш, хайру эҳсон ва саховат тадбирларини ташкил этиш, ёшларни қўллаб-қувватлаш, оилаларда тинчлик ва тотувликни мустаҳкамлаш борасида ҳам салмоқли ишлар амалга оширилмоқда.

– Вакилликнинг бошқа ташкилотлар билан ҳамкорлиги, имом-хатиблар ва отинойиларнинг диний маълумотини ошириб бориш йўлида қилинаётган амалий ишларнинг самаралари ҳақида ҳам айтиб ўтсангиз...

– Вилоят ҳокимлиги ва тегишли давлат ташкилотлари, маҳаллий идоралар, таълим муассасалари, маҳалла фаоллари ҳамда жамоат ташкилотлари билан ўзаро ҳамкорлик асосида иш олиб борамиз. Бу ҳамкорликдан кўзланган асосий мақсад юртимиздаги тинчлик- осойишталикни асраш, жамиятда ўзаро ҳурмат ва бағрикенглик муҳитини мустаҳкамлаш, аҳоли, айниқса, ёшларни соғлом эътиқод ва миллий-маънавий қадриятлар руҳида тарбиялашга ҳисса қўшишдир.

Вакиллик тизимида 175 нафар имом-хатиб ва имом-ноиб бор. Уларнинг малакасини ошириб бориш мақсадида малака ошириш курслари билан ҳам ҳамкорлигимиз бор. Охирги бир йилда 29 нафар имом-хатиб, 22 нафар имом-ноиб Диний-маърифий соҳада малака ошириш ва қайта тайёрлаш институти ҳамда Имом Бухорий номидаги Тошкент ислом институтида малака ошириб келди.

Қиёс учун, 2015 йилда вилоятдаги имом-хатибларнинг 11 нафари олий маълумотга эга эди. Ҳозиргача 55 нафар имом-хатиб диний олий маълумотли бўлди. 8 нафар имом-хатиб ва 1 нафар имом-ноиб магистрлик даражасини олди, 3 нафар имом-хатиб эса докторантура босқичида таҳсил олмоқда. 20 нафар имом-хатиб Имом Бухорий номидаги Тошкент ислом институтида модул тизими асосида ўқияпти. Яқин истиқболда имом-хатибларимизни 100 фоиз олий диний маълумотли қилиш ниятидамиз. Шу билан биргада 8 нафар имом-хатиб томонидан 12 та диний маърифий китоблар нашр этилди.

Отинойилар фаолиятини ягона тизим асосида ташкил этишга ҳам алоҳида эътибор қаратилмоқда. Вилоятда фаолият юритаётган 281 нафар отинойининг малакасини мунтазам ошириш, иш самарадорлигини ўрганиш бўйича тизимли ишлар йўлга қўйилган. Отинойилар маҳаллаларда хотин-қизлар билан манзилли ишлаш, уларнинг диний саводхонлигини ошириш, мурожаатларини ўрганиш, оилавий муҳитни соғломлаштириш ва маънавий-маърифий муҳитни мустаҳкамлашда фаол иштирок этмоқда.

– Аҳолининг диний саводхонлигини оширишга хизмат қилаётган Қуръони карим ва тажвидни ўргатиш ўқув курси фаолияти ҳақида ҳам тўхталсангиз?

– “Имом Фахриддин ар-Розий” ўрта-махсус ислом таълим муассасасида Қуръони карим ва тажвидни ўргатиш ўқув курси фаолияти йўлга қўйилган. Тингловчиларни рўйхатга олиш китоблари рақамланиб, муҳрланган ҳамда уларни электрон шаклда юритиш ташкил этилган. Ўқув курсини муваффақиятли тамомлаган тингловчиларга сертификатлар тақдим этилади.

Бугунги кунга қадар курсларга 10 мингдан зиёд тингловчи рўйхатдан ўтган бўлиб, уларнинг 4 мингдан ортиғи ўқув курсларини муваффақиятли тамомлаган. Ўзбекистон мусулмонлари идорасининг тегишли топшириғига асосан, 2025 йилдан бошлаб Қуръони карим ва тажвидни ўргатиш курсларида ўқиш истагини билдирган 60 ёш ва ундан юқори бўлган фуқароларни навбатсиз, алоҳида квота асосида қабул қилиш йўлга қўйилди. Шунингдек, 2026 йил ёз ойларида мактаб ва олий таълим муассасаларида дарс берувчи педагогларнинг меҳнат таътили вақтлари ҳисобга олиниб, 15 та квота ташкил этилди. Бу ишлар Қуръони каримни ўрганиш истагида бўлганлар учун янада қулай имкониятдир.

– “Вақф” хайрия жамоат фонди вилоят филиали томонидан ижтимоий кўмак, масжид-мадрасаларни қўллаб-қувватлаш бўйича қандай хайрли ишлар амалга оширилмоқда?

– Шу йилнинг бошидан буён филиал томонидан ижтимоий ҳимояга муҳтож ва эҳтиёжманд 2 869 та оилага жами 5 миллиард 49 миллион 104 минг сўм миқдорида моддий ёрдам кўрсатилди. Эътиборли жиҳати, 2025 йил Рамазон ойида боқувчисини йўқотган оилаларга 3 та уй-жой қуриб берилган бўлса, айни пайтда яна 9 та уй қуриб битказилиб, уларнинг ҳужжатларини расмийлаштириш ишлари амалга оширилмоқда. Бу эзгу ишлар халқимизга хос меҳр-оқибат ва саховатнинг яна бир амалий ифодасидир.

Фонднинг хайрли ишлари таълим соҳасини ҳам қамраб олган. Хусусан, “Имом Фахриддин ар-Розий” ўрта махсус ислом таълим муассасасида таҳсил олаётган, контракт тўловини амалга оширишда қийналаётган 8 нафар талабага жами 76 миллион сўм миқдорида контракт тўловлари тўлаб берилди. Таълим муассасасининг ташқи қиёфаси ва ободлигига ҳам эътибор қаратилиб, мадраса ташқи деворларини пардозлаш ва таъмирлаш ишларига 14 миллион 904 минг сўм йўналтирилди.

Шунингдек, ҳомийларни жалб этган ҳолда, ўтган ўқув йилида талабаларнинг контракт тўловлари учун 100 миллион сўм маблағ ажратиб берилган бўлса, янги ўқув йили бошланиши муносабати билан яна 60 миллион сўм миқдорида контракт тўловларига кўмак кўрсатилди.

Масжидларни зарур жиҳозлар билан таъминлаш борасида ҳам бир қатор хайрли ишлар амалга оширилмоқда. Жумладан, 4 та масжид учун жами 67 миллион 51 минг сўмлик овоз кучайтиргич жиҳозлари олиб берилди.

Келгусида ҳам “Вақф” хайрия жамоат фонди Хоразм вилояти филиали томонидан эҳтиёжманд оилаларни қўллаб-қувватлаш, ёшларнинг таълим олишига кўмаклашиш, масжид ва мадрасаларни обод қилиш каби хайрли ташаббуслар давом эттирилади.

Умуман олганда, вакиллигимиз ва тизим ходимлари ўз фаолиятига бир марталик тадбир деб эмас, балки зиммасидаги масъулият, узлуксиз жараён сифатида ёндашмоқда.

– Мазмунли ва фойдали суҳбатингиз учун ташаккур.

ЎМИ Матбуот ва медиа бўлими ходими Абдулатиф АБДУЛЛАЕВ суҳбатлашди.

Ўзбекистон янгиликлари