15 Август, 2026, 2 Рабиъул аввал, 1448
15 Август, 2026, 2 Рабиъул аввал, 1448
Аҳли сунна вал жамоанинг ақидасига кўра, Аллоҳ таоло макондан ҳолидир. Бирор жойдан бошқа жойга кўчиш, умуман, маконга муҳтожлик Аллоҳ таолога асло хос эмасдир. У зот Осмонлар-у Ернинг яратувчиси бўлса, қандай ҳам Ўзи яратган нарсага жойлашиб олсин?!
لا يشبه شيئا من الاشياء من خلقه و لا يشبهه شئ من خلقه
Аллоҳ Ўзи яратган нарсалардан бирортасига ўхшамайди, яратганларидан бирортаси ҳам Унга ўхшамайди. (Абу ҳанифа. Фиқҳул акбар. Ақоид матнлари. Тошкент 2006. Б- 21)
Ақида уломалари шундан келиб чиқиб: Аллоҳ таоло бирир маконда бўлишдан ҳолидир, чунки маконда бўлиш яралмишларнинг сифатидир, деганлар.
Яна бир ҳанафий олим Сирожиддин ал-Ўший роҳимаҳуллоҳ ўзларининг “Бадул амолий” манзумаларида
و ربّ العرش فوق العرش لكن، بلا وصف التمكّن و اتصال
Аршнинг Роббиси Аршдан юқори, бироқ,
Жойлашиш, ўрнашиш васфидан йироқ
Дея бу борадаги эътиқодимиз қандай бўлишини баён қилган.
Афсуски, баъзи илм аҳллари аҳли суннат ва жамоатнинг кўпгина иттифоқий гапларидан ва бутун Ислом умматининг ижмў қилган масалаларидан кўпчилигига қарши чиқиб бугунги кунда ваҳҳобий, салафий ва зоҳирий каби номлар билан номланаётган Ибн жамоасини иккиланишларга мусулмонларнинг эса адашувига сабабчи бўлди. Аслида, бундай нотўғри эътиқоднинг асоси мужассималик ва мушаббиҳалик фикрлари билан тўлиб-тошган, аҳли суннат ва жамоат таълимотидан мутлақо узоқ ривоятлар билан тўлдирилган асарлардан олинган.
Ваҳҳобийлар бу асарни Имом Аҳмад ибн Ҳанбал раҳматуллоҳи алайҳининг ўғли Абдуллоҳ раҳимаҳуллоҳ ёзган, деб даъво қилиб ҳам нашр этганлар.
أنا أشعرى أعتقد أنّ القرآن معنى قائم بذات الله و هو صفة من صفات ذاته القديم و هو غير مخلوق و ليس بحرف و لا صوت و أنّ قوله الرحمن على العرش استوى ليس على ظاهره و لا أعلم كنه المراد به بل لا يعلمه الا الله و القول فى النزول كالقول فى الإستواء Мен ашъарийман! Қуръонни Аллоҳ таолонинг зотида қоим ва Унинг қадимий сифатларидан бири деб эътиқод қиламан. Қуръон яратилган эмас. У ҳарф ҳам, овоз ҳам эмас. Аллоҳнинг: “Раҳмон Аршга “истиво” қилди”, деган гапи зоҳирига қараб ҳукм қилинмайди. Унинг асл маъносини билмайман. Балки уни Аллоҳ таолодан ўзга ҳеч ким билмайди. “Нузул” (“Тушиш”) ҳақидаги гап ҳам худди “истиво”да айтилгани кабидир!”. (Ибн Ҳажар ал-Асқалоний. ад-Дурар ал-комина фий аён ал-миат ас-сомина. 1-жилд. – Байрут: Дор ал-Жийл, 1993. – Б. 148).
Аллоҳ таоло инсонга тавфиқ берсин экан. Акс ҳолда, илм-ирфон, тақво ва парҳезгорлик, ихлосли амал инсонни нотўғри ақидадан қутқара олмас экан.
Афсуски, мазкур ақидага нисбат берилган кишининг асоссиз ва ботил ақидасидан ҳамда мужассималик ғавғосидан қайтганлиги ва тавба қилганига эътибор бермасдан, аниқроғи, унинг ана шу гап-сўзларини ҳам, тавбасини ҳам оммадан яширган ҳолда ана шу асоссиз ва ботил ақидаси ҳамда мужассималик ғавғосини кўтариб юрганлар кейинги даврларда пайдо бўлаверди. Аҳли суннат ва жамоатнинг ҳаққоний олимлари: “Аллоҳ таоло бирор макондан ўрин олмайди ва Унда бирор замон ҳам жорий бўлмайди”, деган қатъий ақидада барқарордирлар!
Бу эътиқоднинг тўғри эканига “Саҳиҳ ал-Бухорий”да келган:
كان الله تعالى و لم يكن شئ غيره
“Аллоҳ таоло бор эди, ундан бошқа ҳеч нарса бўлмаганди”, деган ҳадиси шарифни келтириш мумкин (Бухорий ривоят қилган, 4/3191).
ТИИ талабаси 403- гуруҳ
Анварова Моҳигул
Инсонга меҳр кўрсатиш, муҳтожнинг ҳолидан хабар олиш, беморга тасалли бериш ва эҳтиёжмандларга кўмак қўлини чўзиш халқимиз маънавиятининг азалий фазилатларидандир. Ислом таълимотида ҳам саховат, меҳр-оқибат ва инсон қадрини улуғлаш энг улуғ амаллардан бири сифатида эътироф этилган. Чунки бир инсоннинг кўнглини кўтариш, унинг қалбига умид ва ишонч бағишлаш жамиятда меҳр-муҳаббат, ҳамжиҳатлик ва тотувликни мустаҳкамлайди.
Шу эзгу қадриятларни ҳаётга татбиқ этиш, аҳолининг эҳтиёжманд қатламларини қўллаб-қувватлаш ва юртдошларимиз қалбида меҳр-шафқат туйғуларини янада кучайтириш мақсадида 2026 йил 13 август куни Самарқанд вилояти Ургут туманида кенг кўламли маънавий-маърифий ҳамда хайр-саховат тадбирлари ўтказилди.
Мазкур хайрли тадбирларда Самарқанд вилояти бош имом-хатиби вазифасини вақтинча бажарувчи Нурсултонхон домла Абдуманнонов, вилоят бош имом-хатиби ўринбосари Хайрулло домла Саттаров, ВАҚФ хайрия жамоат фонди Самарқанд вилояти филиали раҳбари Ёқубжон домла Мансуров, унинг ўринбосари А.Султонов, шаҳар ва туман бош имом-хатиблари, «Ҳаж–2026» зиёратчилари, маҳалла фаоллари ва нуронийлар иштирок этдилар.
Ўзбекистон Республикаси давлат мустақиллигининг 35 йиллиги муносабати билан ўтказилган ушбу хайрли акция доирасида ижтимоий ҳимояга муҳтож, кам таъминланган ва боқувчисидан айрилган 300 та оила ҳолидан хабар олинди. Уларнинг хонадонларига ташриф буюрилиб, турмуш шароитлари ўрганилди, оилаларга зарур озиқ-овқат маҳсулотлари етказиб берилди.
Ташрифлар давомида бемор ва кексаларнинг ҳолидан хабар олиниб, улар билан самимий суҳбатлар ўтказилди. Уларнинг ҳаққига шифо, хонадонларига файзу барака, юртимизга тинчлик-хотиржамлик тилаб дуолар қилинди. Зеро, муҳтожнинг кўнглини кўтариш ва уни ёлғиз эмаслигини ҳис эттириш ҳам инсонпарварликнинг юксак кўринишидир.
Шу билан бирга, ҳаётида турли ижтимоий қийинчиликларга дуч келган ҳамда ёт ғоялар таъсирига тушиб қолиш хавфи мавжуд бўлган айрим фуқаролар билан якка тартибда мулоқотлар ташкил этилди. Суҳбатларда соф эътиқод, оила муқаддаслиги, фарзанд тарбияси, ҳалол меҳнат, Ватанга садоқат, миллий ва диний қадриятларга ҳурмат, шунингдек, турли бузғунчи ғояларга нисбатан маънавий иммунитетни мустаҳкамлаш масалалари ҳаётий мисоллар асосида тушунтирилди.
Тадбирлар доирасида Ургут туманидаги жоме масжидларда пешин намозидан сўнг маънавий-маърифий учрашувлар ҳам ўтказилди. Уларда меҳр-оқибат, қўни-қўшничилик муносабатларини мустаҳкамлаш, ёшларни миллий ва диний қадриятларга содиқлик руҳида тарбиялаш, оила тинчлигини асраш, жамиятда ўзаро ҳурмат ва аҳиллик муҳитини қарор топтириш каби долзарб мавзулар атрофлича ёритилди.
Учрашувлар якунида мамлакатимиз тинчлиги, халқимиз фаровонлиги, Ватанимиз равнақи ва ёш авлоднинг илмли, одобли ҳамда ватанпарвар инсонлар бўлиб вояга етиши ҳақида хайрли дуолар қилинди.
Бугун юртимизда инсон қадрини улуғлаш, аҳолининг эҳтиёжманд қатламларини ҳар томонлама қўллаб-қувватлаш, жамиятда меҳр-саховат ва ўзаро ғамхўрлик муҳитини қарор топтиришга алоҳида эътибор қаратилмоқда. Ургут туманида ўтказилган мазкур хайрли тадбирлар ҳам ана шу эзгу мақсадларга хизмат қилиб, аҳоли ўртасида ҳамжиҳатлик, бағрикенглик ва инсонпарварлик туйғуларини янада мустаҳкамлади.
Меҳр бор жойда ишонч, саховат бор жойда барака, инсон қадри улуғланган жамиятда эса тинчлик ва фаровонлик қарор топади. Ана шундай эзгу амаллар халқимиз ўртасидаги бирдамлик ришталарини мустаҳкамлаб, юртимизнинг янада обод ва файзли бўлишига хизмат қилади.
Самарқанд вилояти вакиллиги матбуот хизмати
Иймон 
Намоз 
Рўза 
Закот 
Ҳаж 
Қуръон 
Ислом сабоқлари 
Aлоқа 