Sayt test holatida ishlamoqda!
15 Avgust, 2026   |   2 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:04
Quyosh
05:32
Peshin
12:28
Asr
17:20
Shom
19:27
Xufton
20:52
Bismillah
15 Avgust, 2026, 2 Rabi`ul avval, 1448

Alloh taolo makonlarni yaratgan zotdir

30.03.2023   2110   4 min.
Alloh taolo makonlarni yaratgan zotdir

Ahli sunna val jamoaning aqidasiga ko'ra, Alloh taolo makondan holidir. Biror joydan boshqa joyga ko'chish, umuman, makonga muhtojlik Alloh taologa aslo xos emasdir. U zot Osmonlar-u Yerning yaratuvchisi bo'lsa, qanday ham O'zi yaratgan narsaga joylashib olsin?!

لا يشبه شيئا من الاشياء من خلقه و لا يشبهه شئ من خلقه

Alloh O'zi yaratgan narsalardan birortasiga o'xshamaydi, yaratganlaridan birortasi ham Unga o'xshamaydi. (Abu hanifa. Fiqhul akbar. Aqoid matnlari. Toshkent 2006. B- 21)

Aqida ulomalari shundan kelib chiqib: Alloh taolo birir makonda bo'lishdan holidir, chunki makonda bo'lish yaralmishlarning sifatidir, deganlar.

Yana bir hanafiy olim Sirojiddin al-O'shiy rohimahulloh o'zlarining “Badul amoliy” manzumalarida

و ربّ العرش فوق العرش لكن، بلا وصف التمكّن و اتصال

Arshning Robbisi Arshdan yuqori, biroq,

Joylashish, o'rnashish vasfidan yiroq

Deya bu boradagi e'tiqodimiz qanday bo'lishini bayon qilgan.

Afsuski, ba'zi ilm ahllari ahli sunnat va jamoatning ko'pgina ittifoqiy gaplaridan va butun Islom ummatining ijmo' qilgan masalalaridan ko'pchiligiga qarshi chiqib bugungi kunda vahhobiy, salafiy va zohiriy kabi nomlar bilan nomlanayotgan Ibn jamoasini ikkilanishlarga musulmonlarning esa adashuviga sababchi bo'ldi. Aslida, bunday noto'g'ri e'tiqodning asosi mujassimalik va mushabbihalik fikrlari bilan to'lib-toshgan, ahli sunnat va jamoat ta'limotidan mutlaqo uzoq rivoyatlar bilan to'ldirilgan asarlardan olingan.

Vahhobiylar bu asarni Imom Ahmad ibn Hanbal rahmatullohi alayhining o'g'li Abdulloh rahimahulloh yozgan, deb da'vo qilib ham nashr etganlar.

أنا أشعرى أعتقد أنّ القرآن معنى قائم بذات الله و هو صفة من صفات ذاته القديم و هو غير مخلوق و ليس بحرف و لا صوت و أنّ قوله الرحمن على العرش استوى ليس على ظاهره و لا أعلم كنه المراد به بل لا يعلمه الا الله و القول فى النزول كالقول فى الإستواء Men ash'ariyman! Qur'onni Alloh taoloning zotida qoim va Uning qadimiy sifatlaridan biri deb e'tiqod qilaman. Qur'on yaratilgan emas. U harf ham, ovoz ham emas. Allohning: “Rahmon Arshga “istivo” qildi”, degan gapi zohiriga qarab hukm qilinmaydi. Uning asl ma'nosini bilmayman. Balki uni Alloh taolodan o'zga hech kim bilmaydi. “Nuzul” (“Tushish”) haqidagi gap ham xuddi “istivo”da aytilgani kabidir!”. (Ibn Hajar al-Asqaloniy. ad-Durar al-komina fiy ayon al-miat as-somina. 1-jild. – Bayrut: Dor al-Jiyl, 1993. – B. 148).

Alloh taolo insonga tavfiq bersin ekan. Aks holda, ilm-irfon, taqvo va parhezgorlik, ixlosli amal insonni noto'g'ri aqidadan qutqara olmas ekan.

Afsuski, mazkur aqidaga nisbat berilgan kishining asossiz va botil aqidasidan hamda mujassimalik g'avg'osidan qaytganligi va tavba qilganiga e'tibor bermasdan, aniqrog'i, uning ana shu gap-so'zlarini ham, tavbasini ham ommadan yashirgan holda ana shu asossiz va botil aqidasi hamda mujassimalik g'avg'osini ko'tarib yurganlar keyingi davrlarda paydo bo'laverdi. Ahli sunnat va jamoatning haqqoniy olimlari: “Alloh taolo biror makondan o'rin olmaydi va Unda biror zamon ham joriy bo'lmaydi”, degan qat'iy aqidada barqarordirlar!

Bu e'tiqodning to'g'ri ekaniga “Sahih al-Buxoriy”da kelgan:

كان الله تعالى و لم يكن شئ غيره

“Alloh taolo bor edi, undan boshqa hech narsa bo'lmagandi”, degan hadisi sharifni keltirish mumkin (Buxoriy rivoyat qilgan, 4/3191).

TII talabasi 403- guruh

Anvarova Mohigul

MAQOLA
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Mehr-saxovat va inson qadri — ezgulikka yo‘g‘rilgan xayrli tashabbus

14.08.2026   7896   3 min.
Mehr-saxovat va inson qadri — ezgulikka yo‘g‘rilgan xayrli tashabbus

Insonga mehr ko‘rsatish, muhtojning holidan xabar olish, bemorga tasalli berish va ehtiyojmandlarga ko‘mak qo‘lini cho‘zish xalqimiz ma’naviyatining azaliy fazilatlaridandir. Islom ta’limotida ham saxovat, mehr-oqibat va inson qadrini ulug‘lash eng ulug‘ amallardan biri sifatida e’tirof etilgan. Chunki bir insonning ko‘nglini ko‘tarish, uning qalbiga umid va ishonch bag‘ishlash jamiyatda mehr-muhabbat, hamjihatlik va totuvlikni mustahkamlaydi.

Shu ezgu qadriyatlarni hayotga tatbiq etish, aholining ehtiyojmand qatlamlarini qo‘llab-quvvatlash va yurtdoshlarimiz qalbida mehr-shafqat tuyg‘ularini yanada kuchaytirish maqsadida 2026 yil 13 avgust kuni Samarqand viloyati Urgut tumanida keng ko‘lamli ma’naviy-ma’rifiy hamda xayr-saxovat tadbirlari o‘tkazildi.

Mazkur xayrli tadbirlarda Samarqand viloyati bosh imom-xatibi vazifasini vaqtincha bajaruvchi Nursultonxon domla Abdumannonov, viloyat bosh imom-xatibi o‘rinbosari Xayrullo domla Sattarov, VAQF xayriya jamoat fondi Samarqand viloyati filiali rahbari Yoqubjon domla Mansurov, uning o‘rinbosari A.Sultonov, shahar va tuman bosh imom-xatiblari, «Haj–2026» ziyoratchilari, mahalla faollari va nuroniylar ishtirok etdilar.

O‘zbekiston Respublikasi davlat mustaqilligining 35 yilligi munosabati bilan o‘tkazilgan ushbu xayrli aksiya doirasida ijtimoiy himoyaga muhtoj, kam ta’minlangan va boquvchisidan ayrilgan 300 ta oila holidan xabar olindi. Ularning xonadonlariga tashrif buyurilib, turmush sharoitlari o‘rganildi, oilalarga zarur oziq-ovqat mahsulotlari yetkazib berildi.

Tashriflar davomida bemor va keksalarning holidan xabar olinib, ular bilan samimiy suhbatlar o‘tkazildi. Ularning haqqiga shifo, xonadonlariga fayzu baraka, yurtimizga tinchlik-xotirjamlik tilab duolar qilindi. Zero, muhtojning ko‘nglini ko‘tarish va uni yolg‘iz emasligini his ettirish ham insonparvarlikning yuksak ko‘rinishidir.

Shu bilan birga, hayotida turli ijtimoiy qiyinchiliklarga duch kelgan hamda yot g‘oyalar ta’siriga tushib qolish xavfi mavjud bo‘lgan ayrim fuqarolar bilan yakka tartibda muloqotlar tashkil etildi. Suhbatlarda sof e’tiqod, oila muqaddasligi, farzand tarbiyasi, halol mehnat, Vatanga sadoqat, milliy va diniy qadriyatlarga hurmat, shuningdek, turli buzg‘unchi g‘oyalarga nisbatan ma’naviy immunitetni mustahkamlash masalalari hayotiy misollar asosida tushuntirildi.

Tadbirlar doirasida Urgut tumanidagi jome masjidlarda peshin namozidan so‘ng ma’naviy-ma’rifiy uchrashuvlar ham o‘tkazildi. Ularda mehr-oqibat, qo‘ni-qo‘shnichilik munosabatlarini mustahkamlash, yoshlarni milliy va diniy qadriyatlarga sodiqlik ruhida tarbiyalash, oila tinchligini asrash, jamiyatda o‘zaro hurmat va ahillik muhitini qaror toptirish kabi dolzarb mavzular atroflicha yoritildi.

Uchrashuvlar yakunida mamlakatimiz tinchligi, xalqimiz farovonligi, Vatanimiz ravnaqi va yosh avlodning ilmli, odobli hamda vatanparvar insonlar bo‘lib voyaga yetishi haqida xayrli duolar qilindi.

Bugun yurtimizda inson qadrini ulug‘lash, aholining ehtiyojmand qatlamlarini har tomonlama qo‘llab-quvvatlash, jamiyatda mehr-saxovat va o‘zaro g‘amxo‘rlik muhitini qaror toptirishga alohida e’tibor qaratilmoqda. Urgut tumanida o‘tkazilgan mazkur xayrli tadbirlar ham ana shu ezgu maqsadlarga xizmat qilib, aholi o‘rtasida hamjihatlik, bag‘rikenglik va insonparvarlik tuyg‘ularini yanada mustahkamladi.

Mehr bor joyda ishonch, saxovat bor joyda baraka, inson qadri ulug‘langan jamiyatda esa tinchlik va farovonlik qaror topadi. Ana shunday ezgu amallar xalqimiz o‘rtasidagi birdamlik rishtalarini mustahkamlab, yurtimizning yanada obod va fayzli bo‘lishiga xizmat qiladi.

Samarqand viloyati vakilligi matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari