Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Ўзбекистон мусулмонлари идораси ҳузуридаги Фатво маркази томонидан тайёрланиб чоп этилган “Фатволар тўплами. 500 саволга 500 жавоб” номли китобни ўқиб ғоят қувондим.
Тўпламда берилган савол-жавоблар ҳар бир мўмин-мусулмон учун ниҳоятда фойдалидир. Уни ўқиган киши эътиқод, бидъат-хурофот, таҳорат, намоз, закот, рўза, ҳаж ва умра, қурбонлик, савдо, никоҳ, талоқ, эмизиш, қасам, назрлар, ижара, мерос, руҳий тарбия, зикр каби турли муҳим мавзуларда зарурий билимларга эга бўлади.
Китобда тўғри фатво бериш орқали инсонларни яхшиликка йўллаш, ёмонликлардан қайтариш савобли, илмсиз, асоссиз берилган ҳар қандай фатво хатарли, нотўғри экани, етарли билим ва тажрибага эга бўлмай туриб фатво бериш оғир гуноҳга йўл очиши, одамларни ихтилофга солиб қўйиши мисол ва далиллар асосида ёритилган.
Айрим кишилар илмни “дунёвий илм”, “диний илм” деб ажратишлари кузатилади. Ислом дини эса инсонларни ҳар қандай фойдали илмни ўрганишга тарғиб қилади. Зеро, илм бўлмаган жойда қолоқлик, жаҳолат, тўғри йўлдан адашиш бўлади.
Тўплам турли таҳдидлар кучайиб бораётган ҳозирги мураккаб жараёнда ғоятда керакли манба бўлиб хизмат қилади. Айниқса, бугунги кунда диний қадриятларимизга қарши қаратилган ижтимоий тармоқларда тарқатилаётган уйдирма ахборотлар, етти ёт бегоналарга кўр-кўрона эргашишлар, ёшларни залолатга бошловчи “жозибали” тасвирлар, мазҳабсизлик каби иллатларнинг асли пуч, зарарли эканини кўрсатиб бериши ўқувчини ўзига янада кўпроқ жалб этади.
Забардаст аҳли илмлар ҳозирлаган илмий манбаларни ўқиб, “Биз бошқаларга эргашувчи эмас, аксинча, доим эргаштирувчи халқ бўлиб келганмиз”, деган фахрни туйдим.
Султонхожа АРИПХЎЖАЕВ,
меҳнат фахрийси
"Ҳидоят" журналидан
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Савол: Юртимизда кўплаб ўқув марказлари ташкил қилиниб, фаолият юргизиб келмоқда. Ана шундай марказларнинг айрим тингловчилари дарсга нисбатан бепарволикликлари туфайли машғулотларга кеч қолаётган ёки дарсларни яхши ўзлаштирмаётган бўлса, ундайларга нисбатан молиявий жарима қўллаб, йиғилган маблағларни яхши ўзлаштираётган тингловчиларга мукофот сифатида бериш мумкинми?
Жавоб: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм. Талабаларни ўқув муассасаси тартиб ва қоидаларига амал қилишга ўргатиб бориш соғлом таълим муҳитини сақлаб қолиш учун зарурдир. Аммо ўрнатилган тартибларга амал қилмаётганларга молиявий жарима солиш жоиз бўлмайди. Чунки мусулмон кишининг мол-мулкини шаръий асоссиз бошқа одам олиши мумкин эмас. Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам бундай деганлар: “Мусулмон кишининг моли бошқага ҳалол бўлмайди, фақатгина ўзи рози бўлиб, кўнглидан чиқариб берса, ҳалол бўлади” (Имом Аҳмад ривояти).
Интизомни сақлаш учун бошқа жоиз бўлган усуллардан фойдаланиш мақсадга мувофиқдир. Масалан, давомати жойида ва имтиҳонларда яхши натижа кўрсатиб келаётган талабалар учун махсус мукофотлар эълон қилиш, таълим тўловларига чегирмалар бериш ва бошқа рағбатлантирувчи чораларни кўриш ана шулар жумласидандир. Валлоҳу аълам.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази.